دوقطبی زودهنگام روحانی – رئیسی

جمعه, ۱۸ام فروردین, ۱۳۹۶
اندازه قلم متن

به نظر می رسد حسن روحانی، رئیس جمهور کنونی ایران در انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ که چهل روز دیگر برگزار می شود، یک رقیب جدی پیدا کرده است: ابراهیم رئیسی.

پس از مرگ اکبر هاشمی رفسنجانی، مهم ترین چهره ای که از سوی اصلاح طلبان شانس برای جانشینی رهبر دارد حسن روحانی است.

انتصاب ابراهیم رئیسی در آستان قدس رضوی و دادگاه ویژ] روحانیت نشان دهنده اعتماد بالای آیت الله خامنه ای به او محسوب میشود.

ابراهیم رئیسی، ۵۷ ساله است و در حال حاضر چهار مسئولیت مهم دارد. او متولی آستان قدس رضوی است. این سازمان یک نهاد اجتماعی و اقتصادی بزرگ است که درآمدهای حرم امام رضا، امام هشتم شیعیان را کنترل می کند. ارزش زمین هایی که در کنترل این سازمان است، ۲۰میلیارد دلار برآورد شده است. سالانه ۲۵میلیون نفر از شیعیان که اکثرا ایرانی و عراقی هستند، به زیارت امام هشتم شیعیان می روند و یک صنعت عظیم گردشگری مذهبی را رقم می زنند. متولی سازمان آستان قدس رضوی،‌ به طور مستقیم توسط آیت الله خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی تعیین می شود.

ابراهیم رئیسی همچنین رئیس دادگاه ویژه روحانیت است. رئیس این دادگاه که برای رسیدگی به شکایت و تخلفات روحانیت تشکیل شده، توسط رهبر جمهوری اسلامی تعیین می شود. انتصاب ابراهیم رئیسی در آستان قدس رضوی و دادگاه ویژه روحانیت نشان دهنده اعتماد بالای آیت الله خامنه ای به او محسوب می شود. علاوه بر این، ابراهیم رئیسی حدفاصل سال های ۱۳۷۰تا۱۳۸۴ به عنوان شاگرد در کلاس های درس فقهی آیت الله خامنه ای حضور داشته است. این حضور طولانی نشان دهنده وجود یک رابطه قوی فردی بین این دو محسوب می شود. از این نظر، آقای رئیسی که اکنون در شهر مشهد خودش کلاس درس برگزار می کند، علاوه بر زندگی سیاسی، زندگی مذهبی اش را نیز مدیون آیت الله خامنه ای می داند.

ابراهیم رئیسی همچنین عضو هیات رئیسه مجلس خبرگان رهبری است. این نهاد به طور قانونی مسئول تصمیم گیری و تعیین رهبر آینده ایران است. آقای رئیسی که در ۱۱سال گذشته عضو این مجلس بوده، عضو کمیسیون تحقیق این مجلس نیز است. بنابر اعلام اعضای مجلس خبرگان رهبری، در درون این کمیسیون یک کمیته سه نفره تشکیل شده است که به بررسی افراد واجد شرایط برای رهبر آینده می پردازد تا در هنگامی که ضرورت پیدا کند، این افراد را به همه اعضای مجلس خبرگان رهبری معرفی کند.

ابراهیم رئیسی همچنین عضو جامعه روحانیت مبارز است. این نهاد سیاسی که شبیه یک حزب عمل می کند، یکی از دو نهاد سیاسی مهم در ایران است که روحانیون عالی رتبه در آن عضو هستند. با وجود این سوابق سیاسی ابراهیم رئیسی چندان قوی نیست. او در زمینه سیاسی کمتر اظهارنظر کرده و چهره ای کمتر شناخته شده در داخل ایران محسوب می شود.

بیشترین سوابق ابراهیم رئیسی به حوزه قضایی باز می گردد. او از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۹۵ یعنی ۳۷ سال سمت های متعدد قضایی را تجربه کرد و از یک قاضی معمولی در شهرستان های کوچک به معاون اول قوه قضاییه ایران رسید. در کارنامه کاری او یک نکته برجسته مشهود است. ابراهیم رئیسی مامور سرکوب مخالفان حکومت بوده است. مشهورترین پرونده ای که در این زمینه وجود دارد به تابستان سال ۱۳۶۷ باز می گردد. در این سال، با دستور آیت الله خمینی، رهبر سابق حکومت ایران یک هیات سه نفره برای رسیدگی به وضعیت هزاران زندانی مخالف حکومت تشکیل شد. ابراهیم رئیسی عضو این هیات بود و در مدتی کوتاه با محاکمه های غیرقانونی و نمایشی، دستور اعدام مخالفان صادر شد. آیت الله منتظری که در آن زمان قائم مقام آیت الله خمینی تعداد افراد اعدام شده را ۳۸۰۰نفر اعلام کرده است. مخالفان حکومت ایران این واقعه را مصداق جنایت می دانند و خواستار محاکمه عوامل آن از جمله ابراهیم رئیسی هستند.

ابراهیم رئیسی اما از اقدامات خود در این زمینه دفاع کرده است. او گفته است که با قدرت فرمان آیت الله خمینی را اجرا کرده است. او در زمینه دفاع از اقدامات نظام و احکام اسلامی هم کاملا صریح است. اجرای فرمان قطع دست مجرمان را یک افتخار می داند، حامی جدی دخالت نظامی ایران در سوریه است، از اعدام معترضان به نتایج انتخابات سال ۸۸ دفاع کرده است و خواهان جهانی شدن آموزه های انقلاب ایران و حمایت از گروه های مذهبی و شبه نظامی شیعه در کشورهای دیگر است.

با وجود چنین سوابق و مواضعی، اعتماد بالا و حمایت ویژه آیت الله خمینی از ابراهیم رئیسی باعث شده که او از مصونیت کافی برخوردار باشد. این اعتماد و حمایت ویژه در دوران آیت الله خامنه ای نیز ادامه یافته است.

متاثر از همین حمایت و اعتماد ویژه، از اسفند ۹۴ که ابراهیم رئیسی با حکم آیت الله خامنه ای به عنوان تولیت آستان قدس رضوی منصوب شد، طیف گسترده ای از نظامیان و تندروهای نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی به ابراهیم رئیسی پیوستند. علاوه بر دیدارهای علنی فرماندهان ارشد سپاه از جمله سردار محمدعلی جعفری، فرمانده کل سپاه و سردار قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس، سپاه پاسداران اخیرا همکاری نزدیکی با آستان قدس رضوی داشته است. آنها یک بنیاد اجتماعی به نام «بنیاد کرامت» تشکیل داده اند که قرار است در روستاهای ایران به توزیع مواد غذایی برای کمک به فقرا بپردازد و با پرداخت پول به جوانان برای ازدواج کمک کند. منتقدان ابراهیم رئیسی چنان اقداماتی را دارای اهداف انتخاباتی می دانند ولی برخی دیگر از تحلیل گران می گویند اهداف مهم تری وجود دارد.

به گفته ناظران تحولات سیاسی ایران، ابراهیم رئیسی یکی از مهم ترین گزینه های جانشینی آیت الله خامنه ای است. با این وجود او چهره ای شناخته شده نیست و نزدیکان آیت الله خامنه ای و سپاه می کوشند با اقداماتی چون توزیع پول و مواد غذایی بین اقشار محروم جامعه از طریق بنیاد کرامت او را به جامعه معرفی کنند.

از این زاویه، کاندیداتوری در انتخابات ریاست جمهوری ایران نیز بخشی از پروژه معرفی کردن او به جامعه است. ابراهیم رئیسی سابقه سیاسی قوی ندارد و حامیان او می کوشند با کسب حمایت همه اصولگرایان او را شخصیتی سیاسی که پتانسیل رئیس جمهور شدن را دارد، معرفی کنند. در عین حال اگر همه اصولگرایان از رئیس جمهور شدن او حمایت کنند، روشن است که از رهبر شدن او نیز حمایت می کنند.

این موضوع از این نظر مهم است که پس از مرگ اکبر هاشمی رفسنجانی، مهم ترین چهره ای که از سوی اصلاح طلبان شانس برای جانشینی رهبر دارد، حسن روحانی است. حسن روحانی روی کاغذ هیچ شانسی برای کسب نظر مثبت مجلس خبرگان رهبری را ندارد ولی در عالم واقع، سوابقی قدرتمندتر از ابراهیم رئیسی دارد و می تواند یک بازیگر قدرتمند در روزگار پس از خامنه ای محسوب شود. یکی از دلایلی که اصولگرایان را برای شکست دادن حسن روحانی متحد کرده است، همین است. آنها پس از مرگ ناگهانی اکبر هاشمی، نگران تر شده اند. به خوبی می دانند اگر واقعه ای برای علی خامنه ای رخ دهد و حسن روحانی کماکان رئیس جمهور باشد، قدرت نفوذش می تواند خطرناک باشد، بنابراین بهتر است که نباشد. شکست حسن روحانی می تواند پایان عصر نفوذ حامیان هاشمی رفسنجانی در سطوح بالای حاکمیت ایران نیز باشد.

بدین اعتبار، کاندیداتوری ابراهیم رئیسی در مقابل حسن روحانی، علاوه بر اینکه رقابت دو چهره مدعی رئیس جمهور شدن باشد، به رقابت دو چهره ای تبدیل می شود که سودای رهبری آینده ایران را در سر دارند، یک دوئل پیچیده و پر از حادثه.

از: ایران وایر


به کانال تلگرام سایت ملیون ایران بپیوندید

هنوز نظری اضافه نشده است. شما اولین نظر را بدهید.