تحلیل بوستون کلوپ از سیاست خارجی ایران

گروه بین الملل- پويا ارجمند - دو تحليلگر برجسته‌ی مسائل سياسی، ری تکيه و کريم سجادپور در مقاله‌ای در بوستون گلوب به تحليل مواضع اخير حکومت ايران که تندروی خاصی نسبت به اسرائيل را در سرلوحه‌ی سياست خارجی خود قرار داده است، پرداخته‌اند. ری تکيه Ray Takeyh که مقالاتش، به رعم بسیاری از مقامات اصولگرای جمهوری اسلامی جزو مناسب‌ترين مقاله‌های غربی است که کمتر به سانسور احتیاج دارد واز همین رو در بسیاری ازروزنامه‌های جناح راست ، من‌جمله "همشهری" به‌صورت گسترده منتشر می شود
؛ اما این تحلیلگر در تازه ترین مقاله خود در " بوستون کلوپ که با عنوان "فراسوی اظهارات تندروهای ايران در مورد اسرائيل"" منتشر شده است ، سياستِ اخير حکومت ايران را "متحير کننده" دانسته . و اظهارات احمدی نژاد را مورد ارزيابی قرار داده است. که ترجمه آن را در پی می خوانید

"سياست خارجی خصمانه‌ی ايران درباره‌ی اسرائيل، در زمره‌ی متحيرکننده‌ترين مناسبات بين‌المللی است. در زمانی‌که بيشتر دولت‌های عربی، از جمله رهبر منتخب فلسطينی‌ها موجوديت اسرائيل را به‌عنوان يک واقعيت غير قابل‌تغيير پذيرفته است، ايرانِ غير عرب گفته‌های خود را در مورد ريشه‌کنی کشور يهودی ادامه می‌دهد. در چند هفته‌ی اخير، رئيس‌جمهور ايران، محمود احمدی‌نژاد، اسرائيل را به‌عنوان يک غده‌ای که بايد از نقشه‌ی جهان از بين برود خوانده است و اظهار کرده که واقعه‌ی هولوکاست (کشتار گسترده‌ی يهوديان در جنگ جهانی دوم) يک افسانه است. با وجود محکوميت گسترده‌ی جهانی، رئيس‌جمهور ايران بدون احساس پشيمانی، می‌گويد، واکنش غربی‌ها بی‌اعتبار است ... کلمات من، سخنان ملت ايران است. چيزی که واضح است، اينست که اظهارات احمدی‌نژاد در ميان کشورهای شرقی، کمترين بازتاب را در ايران داشته است."
سخنان احمدی‌نژاد، نه تنها با استقبال کشورهای عربی مواجه نشد - چنانچه احتمالا مورد تصور رهبران جمهوری اسلامی بود- بلکه الجزاير به‌عنوان تنها کشوری که در ميان اعضای کنونی شورای امنيت (کرسی غير دائم) داشت، به قطعنامه‌ی اين شورا در محکوميت اظهارات احمدی‌نژاد رای مثبت داد و می‌توان روی‌هم‌رفته گفت که حماس، حزب‌اله لبنان و تندروهای افراطی ستيزه‌جو و برخی نژادپرست‌های دوستدار هيتلر از اظهارات احمدی‌نژاد خشنود شدند. عريقات از مسوولان ارشد تشکيلات فلسطينی در واکنش به سخنان احمدی‌نژاد که گفته بود، "اسرائيل بايد از نقشه‌ی جهان محو شود"، اظهار داشت که "به‌جای اينکه بخواهيم از محو اسرائيل از نقشه‌ی جهان سخن بگوييم، بهتر است برای ايجاد کشور فلسطينی در جغرافيای جهانی تلاش کنيم."

از زمان انتخاب غافلگيرکننده‌ی احمدی نژاد ، تلاشی نامحسوس و ظريف از سوی پيش‌کسوت‌های انقلابی برای مهار قدرت احمدی‌نژاد وجود داشته است. از همین رو از سوی آيت‌اله علی خامنه‌ای، رهبر عالی‌رتبه نظام ، به اکبر هاشمی رفسنجانی رئيس‌جمهور سابق، ، اختياراتی گسترده‌تر در مجمع تشخيص مصلحت داده شد."
"در تفسير اينکه چرا احمدی نژاد چنين وقتی را - که زمانی حساس در مذاکرت هسته‌ای ايران است- ، برای بیان چنين سخنان حساسيت‌بر‌انگيزی انتخاب کرده است ، بحث و مناقشا ت بسیاری وجود دارد.
دو مقاله‌نويس یاد شده در چرايی انتخاب چنين زمانی برای بيان اين اظهاراتِ خصمانه می‌ نویسند ،
"چيزی که بيشتر مطرح است؛ اينست که برخلاف توصيه‌های اکثر حاميان افراطی رئيس‌جمهوری، ايران تصميم دارد که مذاکرات هسته‌ای طولانی‌مدت با اروپا داشته باشد. با چنين سخنانی، احمدی‌نژاد احتمالا تنها در پی‌اين نيست که چنين مذاکراتی را برهم بزند، بلکه می‌خواهد اعمال‌قدرتش بر کشور را نشان بدهد و اعتبار سياسی‌اش را که در طول چند ماه گذشته به‌طور متناوب از دست‌داده دوباره بدست آورد."
"در گذشته نيز، احزاب ايرانی، ايجاد بحران‌های بين‌المللی را برای اينکه مقاصد سياسی داخلی‌شان را تامين کنند، انجام داده‌اند. بحران گروگان‌گيری 1979 تنها يک اقدام برای ضربه‌زدن عليه آمريکا نبود، بلکه برای بنيادگرا‌کردن مردم و سفت‌و سخت‌کردن بنيان‌های حکومت اسلامی بود. گذشته از چنين ملاحظات سياسی داخلی، احمدی‌نژاد و همفکران تندرو او برای از دست‌رفتن شور انقلابی و فراموش شدن نماد های انقلابی که در زمان آیت الله خمینی وحود داشت و اکنون مردم از آن نماد ها فاصله گرفته اند ، تاسف عميقی دارند. از همین رو پافشاری احمدی‌نژاد بر مواضعش، بر اساس نياز همفکرانش برای بازگشت به ريشه‌های انقلابی است و اينکه آن جاه‌طلبی‌های گذشته را نيرويی تازه ببخشد. با فشار آوردن روی اسرائيل بوسيله‌ی اتخاذ يک موضع جزمی (متعصبانه)، احمدی‌نژاد احتمالا موقعيتی را می‌بيند که دوباره آتش‌های انقلابی خاموش شده را برافروزاند و رهبری اسلام افراطی را در ايران احياء کند."

"هرچند اظهارات رئيس‌جمهور جديد ايران، در راستای سه دهه فرياد آزادی اورشليم (بيت‌المقدس) است، اما رژيم انقلابی ايران تاکنون برای رسيدن به اين هدف، درصدد تکوین ضوابط و برنامه‌ای مشخص بر نیامده خاصه هيچ دليل اساسی برای در خطر بودن منافع ملی ایرانیان از ستيز بین فلسطينی‌ها و اسرائيلی‌ها نمی‌ توان یافت . به دیگر سخن ايران تاکنون نه ستيز ارضی با اسرائيل داشته است و نه مشکل فلسطينی‌های پناهنده را دارد، بلکه پيشينه‌ی طولانی در روابط تيره با جهان عرب را دارد و در رفتار مسالمت‌آميز با يهوديان مستقر در داخل کشور ، دارای شهره تاريخی است از همین رو همواره جامعه‌ی يهوديان ايران، بزرگترين جامعه‌ی يهودی خاورميانه در خارج از اسرائيل بوده اند ."

" مشگل اساسی ایران در مسائلی چون: تورم دو رقمی، بيکاری. انبوه جوانان ايران است و عقب‌افتادگی اقتصادی‌شان گرفتاری واقعی ایران است .از همین رو در تابستان 2003، دانشجويان معترض در تظاهرات عمومی شعار فلسطين را فراموش کنيد، به فکر ما باشيد." را سر میدادند .

"بيشتر نخبگان سياسی نيز بر اين نظر هستند که اظهارات اخير احمدی‌نژاد در مورد اسرائيل،عمدتا به منظور مصرف داخلی بوده است. جبهه‌ی مشارکت اسلامی، حزب محبوب اصلاح‌طلبان به‌سرعت گفته‌های احمدی نژاد را مورد انتقاد قرار داد، طی بیانیه ای اعلام کرد " در شرايطی که کشور با يک بحران بين‌المللی مواجه است، چنين شيوه‌ای از اظهارنظر کردن، ضرر‌های سنگينی را بر مصالح سياسی، اقتصادی و امنيتی تحميل می‌کند. عليرضا علوی‌تبار يکی از رهبران اصلاح‌طلبان همراه انقلاب، چند ماه قبل به ما گفت، ما نياز به تجديدنظر در نگرش‌مان داريم، ما نبايد بگوييم مرگ بر اسرائيل، ما بايد بگوييم زنده‌باد فلسطين. ما لازم نيست از خود فلسطينی‌ها، فلسطينی‌تر باشيم. و همچنین در يک اظهارنظر شگفت‌آور، حشمت‌اله فلاحت‌زاده از نمايندگان سنت‌گرای مجلس ششم به‌صورت مشابه ادعا کرد، مقامات ما بايد دريابند که حقايق زيادی در جهان وجود دارد که ما نبايد بر خلاف آنچه که دنيا خلاف و نادرست دانسته در مورد آنها قضاوت داشته باشيم."

در پايان مقاله می‌خوانيم،
"بيش از پيش انزوا گسترش می‌يابد و در داخل کشور نيز فضای اعتراض‌ها تشديد می‌يابد، احمدی‌نژاد بايد روشی عاقلانه را در پيش بگيرد و پیش از جنگيدن با اسرائيل باید وعده‌هایش را در انتخابات به ياد آورد تا بلکه دشواری زندگی بسياری از ايرانی‌ها نسبتا کم شود و وضعيت "بين زيستن و فلاکت" بهبود يابد. چرا که در بيان اظهارات پر باد، چيزی جز افزايش انزوای ايران وجود ندارد، چنين برخوردهايی از احمدی‌نژاد احتمالا موازنه را به گسترش تنگدستی مردم ایران خواهد کشاند. مردمی که از فريادهای بی‌امان‌شان برای عدالت و دموکراسی ، رهبران ايران به‌اشتباه پنداشته‌اند که مردم ايران بيشتر برای فلسطينی‌ها آزادی و دمکراسی را می‌خواهند، تا برای خودشان.

منبع : بوستون کلوپ

pooyaarjomand@gmail.com