بازگشت به صفحه اول

از روز

 
 

 

نگاهی به واکنش های جهانی به تازه ترين اظهارات احمدی نژاد

دنيا می خواهد توجه نکند

امید معماریان
m.memarian@roozonline.com

۲۲ آذر ۱۳۸۴

چهار روز بعد از تازه ترين جنجالی که محمود احمدی نژاد به راه انداخت در حالی که به نوشته يک روزنامه انگلیسی حالا ديگر دنيا دارد عادت میکند که به گفته های رييس جمهور جديد ايران توجهی نداشته باشد اما واکنش های منفی مدام افزايش می يابد.

دولت آلمان از رهبران اتحاديه‌ي اروپا درخواست خواهد كرد تا به طور رسمي اظهارات رييس جمهوری درخصوص رژيم صهيونيستي را محكوم كنند. خبرگزاری آلمان به نقل از توماس اشتگ، معاون سخنگوي دولت آلمان گزارش داد كه انتظار مي‌رود رهبران اتحاديه‌ي اروپا چنين قطعنامه‌اي را در روزهاي 15 و 16 دسامبر طي نشست خود در بروكسل به تصويب برسانند. وي ادامه داد: دولت آلمان خواستار آن است كه نشست اتحاديه‌ي اروپا قطعنامه‌اي را كه چنين بياناتي را محكوم مي‌كند به تصويب برساند. برای اولین بار است که دولت های اروپایی کمتر از دوماه خواستار صدور بیانیه ای دیگر بر علیه ایران می شوند. مطبوعات غربی و امریکایی، در برنامه های متعددی با ترتیب دادن مصاحبه های خبری ومیزگردی هایی با کارشناسان مسائل نظامی وسیاسی، به سخنان رییس جمهوری ایران می پردازند. محور این برنامه ها گوشزد کردن آن چیزی است که آنها آن را "خطر ایران" می خوانند.

سخنان محمود احمدی نژاد مبنی بر تشکیک در قتل عام یهودیان در اثنای جنگ جهانی دوم توسط هیتلر وهمچنین انتقال اسراییل به منطقه ای دراروپا، درست چند هفته پس از آن آنکه وی در سخنانی خواستار پاک کردن اسراییل از روی نقشه جغرافیایی شد، اظهار شد.

امریکا و کشورهای غربی روز پنج شنبه گذشته اظهارات رییس جمهوری ایران را مبنی براینکه "غده" اسرائیل باید ازخاورمیانه جدا وبه اروپا استقرار یابد را محکوم کردند. تا افکار عمومی جهانی در کمتر از دوماه دو موج محکومیت را در گسترده ترین سطح آن شاهد باشد. صدر اعظام اتریش پس از دیدار خود با جورج دبلیوبوش در کاخ سفید اشاره کرده که پیشنهاد رییس جمهوری ایران راه حلی برای بحران خاورمیانه به شمار نمی رود. سخنگوی بوش نیز گفت که پیشنهاد رهبر تندروایران فقط تاکیدی است بر نگرانی های ما در مورد رژیم ایران که متهم به تلاش برای دستیابی به سلاح های اتمی است.

از جمله نخستین واکنش ها به سخنان محمود احمدی نژاد توسط مقامات اسراییلی صورت گرفت که ایران را کشوری بسیار خطرناک برای امنیت جهانی خواندند وخواستار برخورد جدی با ایران شدند. روزنامه ساندی تایمز در گزارشی اعلام کرد که اسراییل قصد دارد به ایران طی ماه های آینده حمله کند. اگر چه مقامات اسراییلی علی رغم دستور اماده باش به ارتش، اظهار می دارند برنامه ای برای حمله به ایران ندارند، اما روابط اسراییل وایران که همواره پس از انقلاب خصمانه بوده است، دربحرانی ترین حالت خود طی 28 سال گذشته قرار گرفته است.

از سوی دیگرآموس گیلاد رییس بخش برنامه ریزی راهبردی امنیتی در وزارت دفاع اسراییل به ساندی تایمزمی گوید که آریل شارون نخست وزیر، دستور اماده باش را برای ارتش صادر کرده است تا در ماه مارس به تاسیسات غنی سازی اورانیوم ایران حمله کند.

ساندي‌‏تايمزنوشته است ، پايگاه اطلاعات نظامي كه در خارج از شمال عراق قرار دارد تأسيسات غني‌‏سازي مخفي در خاك ايران كشف كرده است.
موفازدر مصاحبه ای با رادیو اسراییل سياست اسرائيل را ارجاع پرونده هسته‌‏اي ايران به شوراي امنيت و راه‌‏حل ديپلماتيك به عنوان كامل‌‏ترين راه براي برخورد با مسأله هسته‌‏اي ايران بر می شمرد.

با این وجود اگر چه بسیاری از کارشناسان سیاسی، اظهارات رییس جمهوری ایران را گامی در جهت بی ثباتی و تضعیف موقعیت بین المللی ایران ودر نتیجه تثبیت مواضع نئو محافظه کاران آمریکایی می دانند، به نظر می رسد دولت ایران می کوشد تا با تقویت موضع ایدئولوژیک خود نسبت به موضوع فلسطین از آن به عنوان یک اهرم سیاسی نیز سود جوید. با پر رنگ شایعاتی مبنی بر مذاکرات مقامات ایرانی وآمریکایی وابراز تمایلی که برخی محافل نزدیک به دو دولت منتشر می کنند، ایران گمان می کند می تواند با تقویت موضع خود به فلسطین رهاورد دیگری نیز در مذاکرات سیاسی به همراه داشته باشد. ایران همواره ادعا می کند که نفوذ تعیین کننده ای در جهان اسلام دارد ومی تواند با سیاست های خود منطقه را دستخوش تغییرات کند.
مصطفی پورمحمدی وزیر کشور جمهوری اسلامی در تایید چنین تحلیلی در دیدار با خالدمشعل رییس سیاسی حماس وهیات همراه در تهران با اشاره به این رویکرد دولت می گوید: "مسئله فلسطين مهمترين مسئله در منطقه خاورميانه بوده و در صدر نگاه بين‌المللي و جهت‌گيري‌هاي جمهوري اسلامي قرار دارد." به این ترتیب تاکیدهای رییس جمهوری بر موضوع فلسطین و ایراد رادیکال ترین مباحث دال بر نابودی اسراییل، در راستای تغییر رویکرد دستگاه سیاست خارجی ایران قابل ارزیابی است.

پیش از این در دولت سید محمدی خاتمی و حتی دودولت هاشمی رفسنجانی علی رغم حمایت های رسمی دولت ایران از سازمان های ازادی بخش فبلسطینی دولت از موضع گیری مستقیم نسبت به موجودیت اسراییل پرهیز می کرد. این موضوع تا انجا پیش رفت که در مراسم تششیع جنازه پاپ ژان پل دوم در اوریل سال جاری در واتیکان رییس جمهوری ایران که در چند قدمی موشه کادسا رییس جمهوری اسراییل قرار داشت تا نزدیکی دست دادن با وی پیش رفت. اگر چه برخی رسانه ها از دست دادن رییس جمهوری ورد وبدل کردن کلماتی در خصوص زادگاه رییس جمهوری اسراییل در ایران سخن گفتند، اما رسانه های ایران، این موضوع را رد کردند. با این وجود محمد خاتمی که به شدت از ایده گفت وگوی تمدنها دفاع می کرد، اگر چه همواره از "حقوق ملت فلسطین" سخن می گفت هیچگاه موجودیت اسراییل را زیر سوال نبرد.

اما دولت جدید ایران که می کوشد نقش جدی تری را در دنیای اسلام به عهده بگیرد، موضوع فلسطین را علی رغم تفاوت های دیدگاه هایی که حتی با مقامات فلسطینی دارند، در جهان اسلام پررنگ سازند. نقشی که بسیاری از کشورهای اسلامیتمایلی به سپردن آن به ایران ندارند. وزیر کشور ایران در همین راستا می گوید: " فكر مي‌كنيم حركت‌هاي اسلامي كه در خصوص مسئله فلسطين انجام مي‌شود، براي امت اسلامي، دستاوردهاي بزرگي داشته و رمز وحدت امت اسلامي، توجه به مسائل فلسطين است. موضوع فلسطين، جهت‌گيري صحيح اعتقادي ما را نشان مي‌دهد و در واقع عزت، هويت و خودباوري مسلمانان در مقابل هجوم تفكرات غربي و ضد اسلامي را تشكيل مي‌دهد."

این موضوع در شرایطی که جامعه بین الملل در پی دستیابی به توافقی دیپلماتیک در خصوص مساله فلسطین است، پس از 11 سپتامبر و حوداثی که به شدت هویت مسلمانی را به موضوع "خشونت" گره زد، از همراهی کشورهای عربی واسلامی نیز برخوردارنیست. چنانکه بسیاری از کشورهای عربی در اجلاس سران کشورهای اسلامی از جمله عربستان سعودی از اظهارات رییس جمهوری ایران ابراز ناخرسندی کردند. رسانه های عربی نیز از ایران به مانند ساز ناهم کوک یاد کردند. شبکه های العربیه والجزیره نیز با انعکاس زیاد سخنان رییس جمهوری ایران می کوشند به دنبال اختلافاتی که به صورت سنتی میان کشورهای حوزه خلیج فارس وایران وجود دارد، برای اثبات ادعاهای خود، اظهارات رییس جمهوری ایران را برجسته کنند. این درحالی است که حرف های رییس جمهوری در داخل کشور کمترین پوشش خبری را به خود اختصاص داد.

علی رغم این واقعیات مقامات ایرانی تلاش می کنند پیراهن کارشناسانه ای برای مواضع اخیر رییس جمهوری ایران تهیه کنند. آقامحمدي مشاور دبير شوراي عالي امنيت ملي، در ارتباط با آنچه جوسازي برخي از رسانه‌هاي غربي در مورد صحبت‌هاي اخير احمدي‌نژادمی خواند می گوید: "صحبت‌هايي كه احمدي‌نژاد كرده صحبت‌هاي تازه‌اي نيست. اينها صحبت‌هايي است كه قبلا از سوي كارشناسان مطرح شده‌اند. : صحبت‌هاي آقاي احمدي‌نژاد در ارتباط با رژيم صهيونيستي و فلسطينيان صحبت‌هايي است كه كارشناسان نيز مطرح كردند.
به اعتقاد آقا محمدی" اروپايي‌ها در ارتباط با مساله‌ي فلسطين داراي شكنندگي هستند و صحبت‌هايي كه آقاي احمدي‌نژاد كرده‌اند صحبت‌هايي نبود كه اروپايي‌ها نياز باشد آن را محكوم كنند، آنها مي‌توانستند اين صحبتها را بپذيرند يا رد كنند." به نظر می رسد تاثیر موج مخالفت های جهانی با سخنان محمود احمدی نژاد که حتی حمایت کشورهای عربی را نیز به همراه نداشته است، به گوش مقامات ایرانی نرسیده است.

در این میان تنها این سنخگوی حماس است که از حرف های رییس جمهوری ایران حمایت وآن را تقدیر می کند. خالد مشعل رهبر حماس بعد از ظهر دوشنبه در ديدار محمود احمدي‌نژاد رئيس جمهور گفت که" ملت فلسطين به مواضع ايران عليه اسراييل غاصب چه در عرصه داخلي و چه بين‌المللي افتخار مي‌كند".

دراین میان اتحادیه اروپا نیز که قرار بود گزارشی را درباره بیت المقدس شرقی که در آن از اقدامات شهرک سازی اسراییل به شدت انتقاد شده بود، از انتشار این گزارش خودداری کرد.

اتحاديه اروپا از انتشار يك گزارش درباره بيت المقدس شرقي كه در آن از اقدامات شهرك سازي رژيم‌صهيونيستي به شدت انتقاد شده است، خودداري كرد. جک استروا وزير امورخارجه انگليس كه رياست نشست وزراي امورخارجه كشورهاي عضو اتحاديه اروپا را بر عهده دارد به آسوشیتدپرس می گوید که "انتشار اين گزارش در حال حاضر مناسب نبود. زيرا اسراييل در آستانه انتخابات قرار دارد و اتحاديه اروپا نمي‌خواهد در جدال سياست داخلي اسراييل در آستانه انتخابات وارد شود." با این وجود به اعتقاد برخی منابع تنش های بین المللی بین ایران واسراییل یکی از مهمترین دلایل عدم انتشار این گزارش بود. درواقع هراس اتحادیه اروپا از اینکه انتشار چنین گزارشی به تقویت موضع ایران بیانجامد، آنها را از انتشار این گزارش بسیار مهم برحذر داشت.

با این وجود به نظر می رسد تاکید وتعمد رییس جمهوری ایران بر موضوع نابودی اسراییل و همچنین اظهارات اعضای کابینه مبنی بردر اولویت قرارگرفتن سیاست حمایت از فلسطین در صدر برنامه های سیاست خارجه، نیم نگاهی داشته باشد به برگ های بازی ایران سر میزهای مذاکراه محافظه کاران با امریکایی ها از آن برخوردا باشند. بازی با برگ های شیعیان درعراق، فلسطین وبرنامه هسته ای ایران، بخشی ازمواردی است که عمده نگرانی های مجامع بین المللی را نسبت به ایران تشکیل می دهد. حال باید دید این برگ ها در آینده می تواند به عنوان عنصری مثبت در روند تحولات به کارگرفته شود، یا با تبدیل به ضد خود به تضعیف بیش از پیش موقعیت ایران در صحنه بین المللی ومنطقه ای می انجامد.

 

 
 
بازگشت به صفحه اول

ساير مطالب مربوط به ديدگاه