مجيد انصاری: عده‌ای بساط مذهبي برای خود پهن كرده‌اند

واکنش های تند عليه ترويج خرافه و اوهام

در حالي که گفته هاي رييس جمهور در مورد هاله نور، در کارت هائي با ميليون ها تيراژ در کشور توزيع شده است، همزمان با پخش وسيع فيلم اين ديدار در سراسر جهان، با تکذيب هاي باورنکردني روبرو شده است، اظهارات تازه وزير علوم در ادعاي حمايت دست هاي "غيبي" از رييس جمهور در ديدار احمدي نژاد با پادشاه عربستان، دوباره در رسانه هاي مختلف خبرساز شده. اما به همان نسبت مخالفت روحانيون و شخصيت های مذهبی با رواج خرافه و اوهام در کشور هم بالا گرفته است

"اين بحث‌هايي كه درباره امام زمان مي‌شود بعضا نگران‌ كننده است. من مي‌ترسم خرافه‌گري‌ها و انحرافاتي كه در برخي مداحي‌ها و نگرش‌هاي مذهبي ظهور كرده و ترويج مي‌يابد بستري شود براي اينكه يا مردم و جوانان "دين‌گريز" شوند و يا اينكه مسائل خرافي جديد پيدا شود."

مجيد انصاري، رييس پژوهشكده امام خميني و انقلاب اسلامي و يکي از نمايندگان اصلاح طلب در مجلس ششم، با بيان سخنان فوق و انتقاد تلويحي از سياست هاي جديد دولت در زمينه دامن زدن به جنبه هاي خرافي ديني، آنچه "جمکرانيزه کردن شيعه" خواند را مورد پرسش قرار داد و از برخي خرافه‌گرايي‌هاي مذهبي و غلو در خصوص ائمه و امام زمان به شدت انتقاد نمود.

اين درحالي است که دولت مبلغي متنابهي را براي توسعه فعاليت هاي مجسد جمکران واشاعه فرهنگي که آن را "فرهنگ ظهور" مي خوانند هزينه کرده است. درست چند ماه پس از به قدرت رسيدن محافظه کاران خبر انداختن ميثاق نامه اهالي هيات دولت با امام زمان در چاه جمکران منتشر شد که چندي بعد يکي از اعضاي هيات دولت به گونه اي رمزآلود آن را تکذيب کرد.

از عريضه نويسي تا اي ميل نويسي

انتقاد مجيد انصاري از خرافه گرايي رواج يافته در ماه هاي اخير در ميان بخش ها|يي از مردم در زماني صورت مي گيرد که خبرنگاران خارجي با تهيه فيلم هاي از مسجد جمکران وصندوق هايي که مردم نامه هاي خود را درون آن مي اندازند وخواسته هاي خود را مطرح مي کنند ورسمي و معمول شدن اين درخواست نويسي، با تعجب و گاه تمسخر دستگاه دولتي ايران را حال حرکت در مسير يک نوع پوپوليسم مذهبي توصيف کنند.

بازار خرافه ها آنچنان طي ماه هاي اخير داغ شده است که سخن از وجود يک خط اي ميل براي ارتباط مستقيم به جاي نامه نگاري وعريضه نويسي سنتي مي رود که به زودي اعلام خواهد شد. کاري که به اعتقاد برخي از کارشناسان مذهبي دردراز مدت صدمات جبران ناپذيري به موضوع دينداري مردم مي زند.

عضور مجمع تشخيص مصلحت نظام با اشاره به برخي از زواياي اين تهديدها در جمع دانشجويان و كاركنان پژوهشكده‌ امام خميني و انقلاب اسلامي به مناسبت ميلاد امام هشتم مي گويد: "در سايتي ديدم زني گفته است كه در خواب امام زمان را ديده و حضرت به وي گفته كه ديگر مسجد جمكران موضوعيت ندارد و بروند در جاي ديگري مسجد بسازند، كه بعدا هم معلوم شد اين زن در آنجا زمين داشته و دنبال كاسبي بوده است. متأسفانه بعضي‌ها چنين ديدگاهي دارند و بعضي ديگر نيز دچار انحراف شده و برخي دنبال مقاصد خاص هستند. اين در حالي است كه خود حضرت فرمودند "علي من العده المشاهده و هو كذاب" [هركس كه ادعا كرد كه امام زمان را در زمان غيب ديده است، كذاب است] البته معناي اين سخن اين نيست كه در زمان غيبت كسي امام زمان را نمي‌بيند. آن شرايط خاص خود را دارد. كسي كه به درجه‌اي از بندگي رسيده كه مي‌تواند آقا امام زمان را ببيند اصلا خودش به دنبال ديدن نمي‌رود. بلكه آن شخص در ميدان كار و انجام مسووليت هميشه به خدا توجه مي‌كند و سعي مي‌كند با توجهي دائمي با ذكر مداوم و با گفتار و كردار خدايي به درجه‌اي بالا برسد."

يك عده بساط مذهبي پهن كرده‌اند

اين عضو مجمع روحانيون مبارز بدون اينکه نامي از کسي وياجرياني سياسي بياورد ادامه مي دهد: "متأسفانه يك عده بساط مذهبي براي خود پهن كرده‌اند" وي سپس ماجراي سگ حرم امام رضا را که طي هفته هاي گذشته بحث هاي زيادي را در جامعه برانگيخته بود و سي دي حضور سگ در حرم وماجراها وحواشي آن را که در نسخه هاي متعدد در قم، مشهد و ديگر شهرهاي مجاور تکثيرشده بود، مورد اشاره قرار مي دهد ومي گويد:" معلوم شد اين كار دو نفر شياد بود كه ظاهرا مي‌خواستند آبروي اسلام و شيعه را ببرند. "

مجيد انصاري افرادي را چنين بساطي براي رواج دين پهن مي کنند را به داشتن افکار انحرافي متهم مي کند ومي گويد: "در دنيايي كه همه به دنبال معارف هستند و شيعه اين همه معارف الهي و قوي دارد، چرا بجاي بيان حقايق از روي منطق و عقل بستري درست مي‌كنيم كه خرافه‌گرايي‌ها و افكار انحرافي پخش و قابل قبول بشود؟"

سخن از پهن کردن بساط مذهبي توسط برخي افراد درحالي مطرح مي شود که رييس جمهوري چندي پيش در جلسه خود با آيت الله جوادي آملي از احاطه شدن توسط هاله اي نور سخن گفته بود. تعبيري که طي نيم قرن گذشته کمتر به زبان آورده نشده است.

"اي كه موساي كبير قنبر توست"

رييس پژوهشكده امام خميني و انقلاب اسلامي به "مداحي گري" هم اشاره کرد که دستگاه تبليغات رسمي دولت ونهادهاي مذهبي غيردولتي در سال هاي گذشته در دامن زدن به ان نقش فراوان داشته اند و حتي براي آن مسابقه نيز ترتيب مي دادند. نوعي مداحي گري که در برگيرنده اشاعه برخي مطالب غير واقعي و باورهاي افراطي ديني است.

نايب رييس پيشين مجلس مي گويد: "در مجالس ديني آنچه در مدح و توصيف اهل البيت بيان مي‌شود بايد بر مبنا و شاخص‌هايي باشد كه خود آن بزرگواران ياد دادند، كسي كه مي‌خواهد حضرت علي را بالا ببرد چرا تمام انبياء را پايين مي‌آورد؟ چرا مي‌گوييد "اي كه موساي كبير قنبر توست". چه دليلي دارد براي بالا بردن حضرت علي، موسي پيامبر را در حد قنبر و غلام ايشان پايين بياوريم؟ اينها درست نيست."

انصاري سپس با بي سواد خواندن برخي از مداحان به شرح چندين مثال مي پردازد و مي گويد: "اخيرا در برخي مجالس مذهبي، افرادي بي‌سواد از "زينب اللهي" و "رقيه اللهي" و "فاطمه اللهي" سخن گفته‌اند. من ترديد ندارم كه اين سخنان كفر است. امام علي در جنگ نهروان از آنجا كه خوارج بسيار ظاهري ديني داشتند و پيشاني آنها پينه بسته بود و در سپاه اميرالمؤمنين بعضا براي مبارزه با آنان ترديد ايجاد شده بود، ايشان مجبور شدند كراماتي از خود نشان دهند. همين كار باعث شد كه بعضي افراد "علي اللهي" شوند، اميرالمؤمنين با آنها صحبت كرد و تأكيد كرد كه "ما را از منزله ربوبي تنزل دهيد، بعد هرچه خواستيد بگوييد" با اين توضيحات برخي افراد پذيرفتند ولي برخي ديگر به ديدگاه خود ماندند. حضرت علي دستور داد آنها را بكشند و بعد هم بسوزانند تا هيچ اثري از كساني كه علي را خدا مي‌دانند نماند. ائمه اين همه به اين مسائل انحرافي حساس بودند. ولي ما متأسفانه مي‌بينيم كه الان بعضي حرف هاي انحرافي مطرح مي‌شود و همچنان در حال ترويج است."

مخالفت ها

مخالفت با روش هاي پيش گرفته شده توسط دولت در اشاعه شکل خاصي از مذهب مورد انتقاد برخي از علماي بزرگ هم قرار گرفته که بدون اشاره به مصداق هاي سخن خود از خرافات و موهومات و رسوخ آن در تفکرعوام و هم در مداحي ها انتقاد کردند که موثرترين آن ها نامه آيت الله سيستاني به آيت الله فاضل لنکراني و ابراز نگراني از اين اعمال بود. علاوه بر اين مرجع بزرگ، مراجع ديگر مانند موسوي اردبيلي، يوسف صانعي در هفته هاي گذتشه بدون نام بردن از دولت و مقامات رسمي از اين امر انتقاد کردند..

اصلاح طلبان گرچه بر اساس سياستي برنامه ريزي شده از انتقاد از اعمال دولت خودداري مي کنند اما دست کم در اين مورد چند نشانه بر جا گذاشته اند. محسن آرمين از اعضاي سازمان مجاهدين اسلامي و نماينده پيشين در مجلس ششم نيز چندي پيش در انتقاد از "خرافه گرايي دولتي" گفت: "وقتي بخشي از حاکميت درصدد تهيه نقشه راه امام زمان است و يا مي گويد امام زمان تا دو سال آينده ظهور مي کند نتيجه‌اي جز تضعيف اعتقادات توده مردم ندارد. ترويج اين گفتمان از سوي نهادهايي خاص تهديدهاي را براي آينده ما متصور مي سازد، وقتي در جلسه کابينه احمدي نژاد به مناسبت نيمه شعبان پرداخت ۱۰ ميليارد تومان به مسجد جمکران تصويب مي شود و با نظر وزير راه مبني بر اينکه با اين پول به توسعه جاده آن مسير کمک کنيم با تغير با وي برخورد مي کنند که متوجه ارزش جمکران نيستي اين حرکتها مجموعا براي نيل به هدفي خاص است."

محمد علي ابطحي نيز در وب لاگ خود به دنبال انتشار فيلم ديدار احمدي نژاد با آيت الله آملي و ادعاي هاله اي از نور به عنوان حفاظ خود نوشت: "تا کي مقدسات ديني بايد هزينه افراد شود. خدا را به مقدسات مردم رحم کنيد. دوم آنکه طبعا رئيس جمهور کشور بزرگي مثل ايران و در شرايطي که همه دنيا منتظر شنيدن طرح جديد هسته اي ايران بودند مورد توجه قرارميگيرد و به سخنان رئيس جمهور گوش ميدهند. اين نيازي به قدرت معنوي ندارد. امري کاملا طبيعي بوده ولي اينکه رئيس جمهور ايران اين مطلب را شخصا براي مرجع تقليدي با آب و تاب توضيح مي دهد خلاف شان مردم ايران و رياست جمهوري اين کشور است."

فروش خرافه
آخرين تحول در اين مورد چاپ آگهي ها|يي در روزنامه هاي رايج کشور است که در آن افرادي براي رمالي را تبليغ و براي آن مشتري جلب مي کنند. کاري که سايت بازتاب را هم به واکنش واداشت که با انتشار يکي از اين آگهي ها نوشت "بازتاب" گزارش داد: با بي‌توجهي مسوولان فرهنگي به اقدامات محافل مروج خرافات، فعاليت‌هاي اين محافل، گسترش يافته و به تدريج رسمي مي‌شود.

بنا براين گزارش، برخي از افراد سودجو با سوءاستفاده از شرايط به وجود آمده، كسب و كار جديدي براي خود دست و پا كرده‌اند و به تازگي براي گسترش ابعاد فعاليت خود، به چاپ آگهي‌‌هاي گوناگون، حاوي شماره تلفن همراه و حتي نشاني اقدام كرده و با توزيع آن در خانه‌هاي مردم، آنان را به بهره‌برداري از خدمات ارزشمند! خود فرا مي‌خوانند.
از جمله اين خدمات، گشايش رزق و روزي، گشايش بخت دختران، فالنامه، سركتاب و ستاره‌بيني است! عوامل اين‌ گونه مؤسسات با سوءاستفاده از برخي اعتقادات مردم، ضمن ترويج خرافات، مبالغ قابل توجهي نيز به خود اختصاص داده و دست‌كم، رزق و روزي خود را گشايش مي‌دهند در آگهي رنگي يكي از اين مؤسسات، كه توسط افراد كم‌ سواد اداره مي‌شود، يك آيه كوتاه قرآن با سه مورد غلط درج شده است.

به نوشته بازتاب منشي يكي از مؤسسات، هزينه هر مورد سركتاب و ستاره ‌بيني را دو هزار تومان اعلام كرد، اما درباره گشايش رزق و روزي اعلام كرد، چون دعا بالا و پايين دارد، هزينه آن مشخص نيست!
پرسش اصلي که از پس چنين رويدادهايي به ذهن متبادر مي شود، سمت دهي بخش هاي مشخصي از رأي دهندگان ايراني به تقديرگرايي وخرافه گرايي مذهبي است که عملا به کور کردن خصلت پرسشگري آنان خواهد انجاميد. شايد اين از همين راه است که آبادگران قصد دارند انتخابات آينده را برنده باشند.