گزارش کريسچن ساينس مانيتور از جامعه دانشجويي ايران

هنوز هيچ دانشجويي آزاد نشده است

اطلاعيه تعجب آور قوه قضاييه مبني بر آزادي دانشجويان در بند، تيتر عناوين خبري را به خود اختصاص داد و اميد را در دل جوانان بيقرار کشور زنده کرد. اما با وجود آنکه يک ماه از صدور اين اطلاعيه گذشته، حتي يک نفر از دانشجويان هم آزاد نشده است.

به گفته رهبران دانشجويان، پرونده هاي قديمي دوباره به جريان افتاده اند و به منظور مهار جنبش متحد دانشجويي، حکم هاي جديدي در دولت اصولگراي احمدي نژاد صادر شده اند.

رضا دلبري، دبير دفتر تحکيم وحدت، مي گويد: "حتي در طول دوره زمامداري محمد خاتمي نيز، دولت سايه جنبش دانشجويي را سرکوب مي کرد. پس از روي کار آمدن احمدي نژاد، دولت پنهان نقاب از چهره خود برداشته و براي عمل پيشقدم شده است. مي توانم بگويم شرايط بدتر از گذشته شده است."

نارضايتي جوانان فقط به دانشگاه ها خلاصه نمي شود. بيش از نيمي از جمعيت ايران زير 25 سال سن دارند، و اين در حالي است که نرخ بيکاري اين کشور بالا است. سوال اينجاست که احمدي نژاد و تيم اسلام گرايان اصولگراي او چگونه مي توانند معضل جوانان را حل کنند. بسياري از اين جوانان با حکومت ديني مخالفند و از پيامدهاي رياست جمهوري احمدي نژاد سخن مي گويند. به علاوه، اينکه کشور چگونه بايد جايگاه دانشجويان، اين نهاد متزلزل تاريخي را مشخص کند، از ديگر مسائل پيش روي دولت احمدي نژاد است.

مهرداد بذرپاش، مشاور رئيس جمهور در زمينه مسائل جوانان، به مبارزه انتخاباتي احمدي نژاد و تأکيد آن بر مسائل و مشکلات جوانان اشاره مي کند. وي مي گويد: "در طول انتخابات، ۶۰ تا ۷۰ درصد شعارهاي رئيس جمهور در مورد مسائل جوانان بود. آنچه که حائز اهميت است ايجاد فرصت هاي کافي شغلي است. در عين حال بايد به جوانان اجازه دهيم قابليت هاي خود را شکوفا سازند. "

بذرپاش در ادامه مي گويد، جوانان در آزمايشگاه هاي علوم هسته اي و "بدون هيچگونه وابستگي به قدرت هاي خارجي" قابليت هاي خود را به اثبات رسانده اند. آنها برنده جوايز بين المللي علوم شده اند.

اما در عين حال بذرپاش "شادي و نشاط جوانان ايران" را بر اساس عقايد مذهبي که از جنگ ايران و عراق در دهه ۱۹۸۰ نشأت گرفته اند، تعريف مي کند. وي مي گويد، بسياري از جوانان در طول هشت سال زمامداري خاتمي از اين آرمان ها دور شدند.

بذرپاش معتقد است: "ما هميشه در مورد تصورات غلط علت شادي جوانان در گذشته صحبت مي کنيم. ما مي توانيم با بکارگيري ابزار مناسب، شادي جوانان را تعريف کنيم. اين وظيفه دولت است که فرهنگ ايثار را بوجود آورد و آن را به اين جوانان انتقال دهد. اين ابزار شامل اصلاح برنامه هاي تلويزيون به ويژه در ايام اعياد مذهبي است."

اما همه جوانان ايراني خود را با اين شرايط وفق نمي دهند. مهدي گمار، مهندسي که گرايش هاي غربي و افکار انعطاف پذير سياسي دارد، مي گويد: "بسياري از مردم به اين جشن هاي مذهبي اعتقاد دارند، اما بسياري هم عقايد متفاوتي دارند. به دليل اينکه بسياري از مردم ناراضي هستند، تصور نمي کنم که اين نحوه حکومت بيش از ۱۰ سال ديگر دوام بياورد. آنها فقط شرايط را تحمل مي کنند." آقاي گمار به احمدي نژاد رأي داده است، اما سياست آزادي عمل خاتمي را تحسين مي کند.

اگرچه احمدي نژاد وعده داده است که سياست معتدلانه اي را در پيش گيرد، اما هفته گذشته نمايش فيلم هايي را که دربرگيرنده مسائلي چون سکولاريسم، فمينيسم، مواد مخدر، مشروبات الکي و خشونت هستند، ممنوع کرد.

گمار، که نگران است بسيجيان از زمامداري احمدي نژاد به عنوان حربه اي براي سرکوبي استفاده کنند، مي گويد: "شايد احمدي نژاد بتواند بهتر از موقعيت کنوني عمل کند. بسياري از بسيجيان کم سن و سال هستند. آنها به اندازه کافي بالغ نشده اند و تصور مي کنند که مي توانند هر کاري را که دلشان مي خواهد، انجام دهند. اما اين بدان معني نيست که تصور احمدي نژاد هم اين گونه است. "

در عين حال آقاي دلبري در مورد سرکوبي تظاهرات دانشجويي حامي دموکراسي در سال ۱۹۹۹ مي گويد: "دانشگاه هنوز هم از ضربه سال ۱۹۹۹ رنج مي برد. به محض اينکه دانشجويان با يکديگر متحد شوند، ضربه ديگري خواهند خورد."

عمادالدين باقي، روزنامه نگار و مؤسس انجمن دفاع از حقوق زندانيان، اعتقاد دارد که صدور اطلاعيه هاي آزادي دانشجويان در بند "حائز اهميت است، اما اميدواريم به نتيجه نهايي برسد. عده معدودي از دانشجويان آزاد شده اند، اما حکم محکوميت آنها هنوز به قوت خود باقي است. اگر اين حکم ها لغو شوند، مي توانيم بگوييم به پيشرفتي دست يافته ايم."

باقي در ادامه مي گويد، دو جناح در قوه قضاييه وجود دارند: يکي جناح ميانه رو که احتمالاً مسئوليت صدور اعلاميه آزادي را به عهده دارد و ديگري جناح تندرو که "از زندان به عنوان ابزاري در برابر مخالفان سياسي خود استفاده مي کند."

موضع کنوني احمدي نژاد مشخص مي کند که آيا او مي تواند مسائل و مشکلات جوانان را حل کند. بذرپاش در اين خصوص مي گويد: "طرح ها و برنامه هاي ما بايد براي همه اقشار جوانان قابل قبول باشد. ما در پي ايجاد يک کشور پيشرفته و بانشاط هستيم و وجود اين جوانان عامل ايجاد شادي و نشاط است. ما الگوي جوانان شاد ايراني را به دنيا معرفي خواهيم کرد."

منبع: کريسچن ساينس مانيتور، ۲۸ اکتبر ۲۰۰۵