شيرين عبادی در گفتگو با روزنامه الحيات
امور قضائی بايد از سياست جدا شود
من از كمك آقای خاتمی تشكر می‌كنم اما يك بار ديگر تكرار می‌كنم كه من مرتكب خطائی نشدم تا به كمك خاتمی نياز داشته باشم. من بی‌گناهم
حقوق بشر يك موضوع داخلی نيست بلكه يك مسأله بين المللی ميباشد. خود حقوق بشر است كه اين حق را به ما ميدهد درباره اوضاع عراق و فلسطين داد سخن برانيم و نگرانی خود را درباره اوضاع افغانستان بيان كنيم. بنابراين اين حق را به دنيا بايد داد كه درباره اوضاع حقوق بشر در ايران سخن براند.
حسن
هاشميان
س- دليل احضار شما به دادگاه چيست؟
ج- نمی‌دانم، يك احضاريه به من رسيده است كه ميگويد بايد در دادگاه حاضر شوم تا درباره برخی مسائل بررسی و تحقيق شود. در اين ميان به من سه روز مهلت داده اند تا در دادگاه حاضر شوم در غير اين صورت به دنبال آن بازداشت خواهد بود. اين در حالی است كه احضاريه هيچ دليلی برای اين كار ذكر نكرده و موضوعی كه بايد درباره آن بررسی و تحقيق شود را به ميان نياورده است.
س- آيا اين احضاريه به موضوع انتقال پرونده زهرا كاظمی به دادگاه تجديدنظر مربوط می‌شود؟
ج- نمی‌دانم ، زيرا آنها چيزی در اين باره ذكر نكرده اند، و من در اينجا به شكل دلبخواه نمی‌توانم نظر مطلق ارائه دهم زيرا ممكن است مسأله احضار فاقد هرگونه دليلی باشد.
س- آيا به نظر شما دادگاه انقلاب در صورت عدم حضورتان در آن، حكم بازداشت شما را صادر خواهد كرد؟
ج- اين سؤال را بايد از دادگاه انقلاب پرسيد. اما در خصوص احضاريه ای كه برای من فرستادند، بنده پاسخی را به دادگاه فرستادم و اعلام كردم كه در آن حاضر نخواهم شد زيرا احضاريه غير قانونی است.
س- با واكنش دادگاه در اين باره چگونه رويارو خواهيد شد؟
ج- مسائل قضائی اموری بسيار دقيق هستند، بايد منتظر شد و ديد كه دادگاه چه پاسخی خواهد داد، زيرا رويكرد من مبتنی بر چگونگی حكمی است كه دادگاه اتخاذ خواهد كرد.
س- آيا احضاريه ارتباطی با شروطی كه اتحاديه اروپا برای ادامه مذاكرات با ايران گذاشته ، دارد؟
ج- ضرورت دارد اين پرسش را از شخص قاضی كه اين احضاريه را برای من فرستاد، پرسيد. آنچه كه به من مربوط ميشود اين است كه اطمينان كامل دارم هيچگونه خطائی از من سر نزده و هيچگونه عمل مخالف قانون انجام ندادم.
س- خاتمی رئيس جمهور در تحليل خود از اين رويداد گفته كه اميدوار است مسأله ساده باشد. همچنين او به نفع شما وارد قضيه شده است، آيا اين بدان معنی است كه خطری متوجه شما می‌باشد؟
ج- من از كمك آقای خاتمی تشكر می‌كنم اما يك بار ديگر تكرار می‌كنم كه من مرتكب خطائی نشدم تا به كمك خاتمی نياز داشته باشم. من بی‌گناهم.
س- آيا اين بدان معنی است كه آقای خاتمی احساس كرده مسأله ابعاد سياسی دارد؟
ج- اگر احضاريه من به دليل مسائل سياسی بوده، اين ديگر مشكل بنده نيست، بلكه مشكل حكومت است و ضرورت دارد موضوع را بين خودشان حل كنند. در اين ميان بر آنها واجب است كه موضوع عدالت را از سياست جدا كنند.
س- آيا امكان آن وجود دارد كه ميان عدالت و سياست جدائی صورت گيرد؟
ج- منظور من جدائی ميان قوه قضائيه و سياست است. در اين ميان امكان همه چيز وجود دارد به شرطی كه انسان‌های عدالت پيشه در دادگاه ها قرار دهيم. با وجود چنين افرادی ديگر سياست نمی‌تواند در امور قضائی دخالت كند.
س- اين گفته يك اتهام روشن به قوه قضائيه است كه سالم نيست؟
ج- نميتوانم كه موضعگيری كلی در اين باره ارائه دهم و همه آنها را به عدم عدالت پيشگی متهم كنم. ممكن است در برخی مسائل به شكل بی‌شمار عدالت را رعايت نمايند اما من در اين جا درباره خودم صحبت می‌كنم ، احضاريه ای كه درباره من ارائه شده اساس قانونی ندارد.
س- آيا اين رفتاری كه با شما می‌شود پيامی برای كل دنيا درباره فعاليت شما در زمينه حقوق بشر تلقی می‌گردد؟
ج- ضرورت دارد اين سؤال از قاضی كه اين احضاريه را برای من فرستاد پرسيده شود، زيرا در اينجا نمی‌توانم غيبگوئی كنم و بگويم در زمانی كه او اين احضاريه را مينوشت به چه فكر می‌كرد و چه دلايلی بر آن مترتب می‌باشد.
س- ريچارد باوچر سخنگوی وزارت خارجه امريكا نگرانی كشور خود از اين رفتار اخير قضائی ايران را اعلام كرد. اين در حالی است كه ايران در پاسخ خود به اين اظهارات آنرا دخالت در امور داخلی خود تلقی كرد. شما در اين باره چه نظری داريد؟
ج- حقوق بشر يك موضوع داخلی نيست بلكه يك مسأله بين المللی ميباشد. خود حقوق بشر است كه اين حق را به ما ميدهد درباره اوضاع عراق و فلسطين داد سخن برانيم و نگرانی خود را درباره اوضاع افغانستان بيان كنيم. بنابراين اين حق را به دنيا بايد داد كه درباره اوضاع حقوق بشر در ايران سخن براند.
س- آيا ميتوان اين احضاريه را گامی ديگر برای سانسور و كنترل بيشتر مطبوعات تلقی كرد و طرفی كه دست به چنين اقداماتی ميزند ميخواهد بر همه چيز سلطه كامل داشته باشد؟
ج- در اينجا افرادی وجود دارند كه هيچ انديشه ای مگر تفكرات خود را قبول ندارند.آنها هرگونه بنيادهای فكری كه با روش تفكرات خود مخالف باشد را رد ميكنند. طبيعی است كه ميان چنين افرادی با انديشه های متفاوت اختلاف ايجاد ميشود. بر اين اساس چنين اقداماتی مورد انتظار بود. مهمترين چيزی كه ميتواند در برابر اين اقدامات بيايستد اعتراف به حقوق ديگران و آنكه ديگرانی وجود دارند و حقيقتی انكار ناشدنی هستند و حق هم با آنها است.
هر كدام از اين دو طرف بخشی از حقيقت را مالك هستند اما برخی معتقد هستند تنها آنهايند كه مالك كل حقيقت ميباشند.
س- آيا اين بدان معنی است كه اساس مشكل در تفكر دينی نهفته شده است؟
ج- بهتر است كه اساس مشكل را در ايدئولوژيها جست و جو كنيم و نه خود دين. به خصوص كه ماركسيستها با همين بحران نيز مواجه بودند.
س- به مشكلی كه شما اكنون با آن درگير هستيد برگرديم . به نظر شما آقای خاتمی اين حق را دارد كه به امريكائيها پاسخ دهد و آنها را متهم كند كه حقوق بشر را در گوانتانامو، افغانستان و عراق را ناديده گرفتند؟
ج- من موافقم كه حقوق بشر در گوانتانامو، زندانهای عراق و نسبت به مردم بی‌گناه افغانستان زير پا گذاشته شد. اما اين نمی‌تواند بهانه ای در دست حكومت‌های ديگر باشد كه آنها حقوق بشر ملت‌های خود را زير پا بگذارند.
س- در ايران نسبت به چگونگی رفتار با موضوعاتی چون آزادی‌ها و حقوق بشر يك بحران وجود دارد. آيا به اعتقاد شما مجرای امور ميان حكومت از يك سو و مدافعان حقوق بشر و آزاديها در ايران به سوی بن بست در حال سير می‌باشد؟
ج- من نسبت به آينده خوش بين هستم. مخصوصاً اگر اوضاع فعلی را با دهه ٨٠ گذشته مقايسه كنيم. در گذشته وضع حقوق بشر در ايران بدتر ازاينها بود . اكنون پيشرفت زيادی داشتيم، اما اين بدان معنی نيست كه ديگر مشكلاتی در اين زمينه وجود ندارد. در حال حاضر ما با مشكلات زيادی در زمينه حقوق بشر مواجه هستيم. نابرابری ميان زن و مرد، نابرابری در حقوق مذهبی، نابرابری در آزادی بيان ، پيچيده شدن موضوع دموكراسی و مسائلی مربوط به حقوق كودكان از اهم مشكلات ميباشند. اما اگر اين مسائل را با اوائل دهه ٨٠ مقايسه كنيم اوضاع بهتر شده است. اين موضوع مرا وامی‌دارد كه اعتقاد داشته باشم آينده چندان تاريك نخواهد بود.
س- آيا معتقد نيستيد چنين فشارهائی كه بر شما وارد می‌شود به دليل انتخابات رياست جمهوری آينده ايران است. جدا از اينكه شما خودتان را كانديدا می‌كنيد يا نه؟
ج- خير چنين چيزی معتقد نيستم. زيرا اين فشارها هميشه در ايران وجود داشته است. زمانی كه مطبوعات را بستند انتخاباتی در كار نبوده است . بنابراين می‌توانم بگويم كه اين موضوع ارتباطی با انتخابات رياست جمهوری ندارد.
س- دليل احضار شما به دادگاه چيست؟
ج- نمی‌دانم، يك احضاريه به من رسيده است كه ميگويد بايد در دادگاه حاضر شوم تا درباره برخی مسائل بررسی و تحقيق شود. در اين ميان به من سه روز مهلت داده اند تا در دادگاه حاضر شوم در غير اين صورت به دنبال آن بازداشت خواهد بود. اين در حالی است كه احضاريه هيچ دليلی برای اين كار ذكر نكرده و موضوعی كه بايد درباره آن بررسی و تحقيق شود را به ميان نياورده است.
س- آيا اين احضاريه به موضوع انتقال پرونده زهرا كاظمی به دادگاه تجديدنظر مربوط می‌شود؟
ج- نمی‌دانم ، زيرا آنها چيزی در اين باره ذكر نكرده اند، و من در اينجا به شكل دلبخواه نمی‌توانم نظر مطلق ارائه دهم زيرا ممكن است مسأله احضار فاقد هرگونه دليلی باشد.
س- آيا به نظر شما دادگاه انقلاب در صورت عدم حضورتان در آن، حكم بازداشت شما را صادر خواهد كرد؟
ج- اين سؤال را بايد از دادگاه انقلاب پرسيد. اما در خصوص احضاريه ای كه برای من فرستادند، بنده پاسخی را به دادگاه فرستادم و اعلام كردم كه در آن حاضر نخواهم شد زيرا احضاريه غير قانونی است.
س- با واكنش دادگاه در اين باره چگونه رويارو خواهيد شد؟
ج- مسائل قضائی اموری بسيار دقيق هستند، بايد منتظر شد و ديد كه دادگاه چه پاسخی خواهد داد، زيرا رويكرد من مبتنی بر چگونگی حكمی است كه دادگاه اتخاذ خواهد كرد.
س- آيا احضاريه ارتباطی با شروطی كه اتحاديه اروپا برای ادامه مذاكرات با ايران گذاشته ، دارد؟
ج- ضرورت دارد اين پرسش را از شخص قاضی كه اين احضاريه را برای من فرستاد، پرسيد. آنچه كه به من مربوط ميشود اين است كه اطمينان كامل دارم هيچگونه خطائی از من سر نزده و هيچگونه عمل مخالف قانون انجام ندادم.
س- خاتمی رئيس جمهور در تحليل خود از اين رويداد گفته كه اميدوار است مسأله ساده باشد. همچنين او به نفع شما وارد قضيه شده است، آيا اين بدان معنی است كه خطری متوجه شما می‌باشد؟
ج- من از كمك آقای خاتمی تشكر می‌كنم اما يك بار ديگر تكرار می‌كنم كه من مرتكب خطائی نشدم تا به كمك خاتمی نياز داشته باشم. من بی‌گناهم.
س- آيا اين بدان معنی است كه آقای خاتمی احساس كرده مسأله ابعاد سياسی دارد؟
ج- اگر احضاريه من به دليل مسائل سياسی بوده، اين ديگر مشكل بنده نيست، بلكه مشكل حكومت است و ضرورت دارد موضوع را بين خودشان حل كنند. در اين ميان بر آنها واجب است كه موضوع عدالت را از سياست جدا كنند.
س- آيا امكان آن وجود دارد كه ميان عدالت و سياست جدائی صورت گيرد؟
ج- منظور من جدائی ميان قوه قضائيه و سياست است. در اين ميان امكان همه چيز وجود دارد به شرطی كه انسان‌های عدالت پيشه در دادگاه ها قرار دهيم. با وجود چنين افرادی ديگر سياست نمی‌تواند در امور قضائی دخالت كند.
س- اين گفته يك اتهام روشن به قوه قضائيه است كه سالم نيست؟
ج- نميتوانم كه موضعگيری كلی در اين باره ارائه دهم و همه آنها را به عدم عدالت پيشگی متهم كنم. ممكن است در برخی مسائل به شكل بی‌شمار عدالت را رعايت نمايند اما من در اين جا درباره خودم صحبت می‌كنم ، احضاريه ای كه درباره من ارائه شده اساس قانونی ندارد.
س- آيا اين رفتاری كه با شما می‌شود پيامی برای كل دنيا درباره فعاليت شما در زمينه حقوق بشر تلقی می‌گردد؟
ج- ضرورت دارد اين سؤال از قاضی كه اين احضاريه را برای من فرستاد پرسيده شود، زيرا در اينجا نمی‌توانم غيبگوئی كنم و بگويم در زمانی كه او اين احضاريه را مينوشت به چه فكر می‌كرد و چه دلايلی بر آن مترتب می‌باشد.
س- ريچارد باوچر سخنگوی وزارت خارجه امريكا نگرانی كشور خود از اين رفتار اخير قضائی ايران را اعلام كرد. اين در حالی است كه ايران در پاسخ خود به اين اظهارات آنرا دخالت در امور داخلی خود تلقی كرد. شما در اين باره چه نظری داريد؟
ج- حقوق بشر يك موضوع داخلی نيست بلكه يك مسأله بين المللی ميباشد. خود حقوق بشر است كه اين حق را به ما ميدهد درباره اوضاع عراق و فلسطين داد سخن برانيم و نگرانی خود را درباره اوضاع افغانستان بيان كنيم. بنابراين اين حق را به دنيا بايد داد كه درباره اوضاع حقوق بشر در ايران سخن براند.
س- آيا ميتوان اين احضاريه را گامی ديگر برای سانسور و كنترل بيشتر مطبوعات تلقی كرد و طرفی كه دست به چنين اقداماتی ميزند ميخواهد بر همه چيز سلطه كامل داشته باشد؟
ج- در اينجا افرادی وجود دارند كه هيچ انديشه ای مگر تفكرات خود را قبول ندارند.آنها هرگونه بنيادهای فكری كه با روش تفكرات خود مخالف باشد را رد ميكنند. طبيعی است كه ميان چنين افرادی با انديشه های متفاوت اختلاف ايجاد ميشود. بر اين اساس چنين اقداماتی مورد انتظار بود. مهمترين چيزی كه ميتواند در برابر اين اقدامات بيايستد اعتراف به حقوق ديگران و آنكه ديگرانی وجود دارند و حقيقتی انكار ناشدنی هستند و حق هم با آنها است.
هر كدام از اين دو طرف بخشی از حقيقت را مالك هستند اما برخی معتقد هستند تنها آنهايند كه مالك كل حقيقت ميباشند.
س- آيا اين بدان معنی است كه اساس مشكل در تفكر دينی نهفته شده است؟
ج- بهتر است كه اساس مشكل را در ايدئولوژيها جست و جو كنيم و نه خود دين. به خصوص كه ماركسيستها با همين بحران نيز مواجه بودند.
س- به مشكلی كه شما اكنون با آن درگير هستيد برگرديم . به نظر شما آقای خاتمی اين حق را دارد كه به امريكائيها پاسخ دهد و آنها را متهم كند كه حقوق بشر را در گوانتانامو، افغانستان و عراق را ناديده گرفتند؟
ج- من موافقم كه حقوق بشر در گوانتانامو، زندانهای عراق و نسبت به مردم بی‌گناه افغانستان زير پا گذاشته شد. اما اين نمی‌تواند بهانه ای در دست حكومت‌های ديگر باشد كه آنها حقوق بشر ملت‌های خود را زير پا بگذارند.
س- در ايران نسبت به چگونگی رفتار با موضوعاتی چون آزادی‌ها و حقوق بشر يك بحران وجود دارد. آيا به اعتقاد شما مجرای امور ميان حكومت از يك سو و مدافعان حقوق بشر و آزاديها در ايران به سوی بن بست در حال سير می‌باشد؟
ج- من نسبت به آينده خوش بين هستم. مخصوصاً اگر اوضاع فعلی را با دهه ٨٠ گذشته مقايسه كنيم. در گذشته وضع حقوق بشر در ايران بدتر ازاينها بود . اكنون پيشرفت زيادی داشتيم، اما اين بدان معنی نيست كه ديگر مشكلاتی در اين زمينه وجود ندارد. در حال حاضر ما با مشكلات زيادی در زمينه حقوق بشر مواجه هستيم. نابرابری ميان زن و مرد، نابرابری در حقوق مذهبی، نابرابری در آزادی بيان ، پيچيده شدن موضوع دموكراسی و مسائلی مربوط به حقوق كودكان از اهم مشكلات ميباشند. اما اگر اين مسائل را با اوائل دهه ٨٠ مقايسه كنيم اوضاع بهتر شده است. اين موضوع مرا وامی‌دارد كه اعتقاد داشته باشم آينده چندان تاريك نخواهد بود.
س- آيا معتقد نيستيد چنين فشارهائی كه بر شما وارد می‌شود به دليل انتخابات رياست جمهوری آينده ايران است. جدا از اينكه شما خودتان را كانديدا می‌كنيد يا نه؟
ج- خير چنين چيزی معتقد نيستم. زيرا اين فشارها هميشه در ايران وجود داشته است. زمانی كه مطبوعات را بستند انتخاباتی در كار نبوده است . بنابراين می‌توانم بگويم كه اين موضوع ارتباطی با انتخابات رياست جمهوری ندارد.