تأملي بر شكوه‌هاي رئيس قوه قضائيه-عذرا فراهاني
حدود 6 سال پيش درست آن روز كه آيت‌الله هاشمي شاهرودي سكان كشتي
قوه‌قضائيه را به دست گرفت، از اين دستگاه به عنوان يك «ويرانه قضايي» ياد
كرد.
شنيدن اين جمله كوتاه ولي پر پيام از سوي بالاترين مقام قضايي كشور
نويد حل بسياري ازمشكلات مبتلا به دستگاه قضايي را مي‌داد. مشكلاتي كه اين
دستگاه را به يك ويرانه تبديل ساخته بود.
مدت‌ها بعد از اين سخنان همگان
خصوصاً اهالي سياست، مطبوعات و حقوقدانان به انتظار نشستند تا مطالب ديگري از
رئيس جديد قوه قضائيه بشنوند. گرچه اين انتظار به انتظاري حدوداً 6 ساله
تبديل شد ولي حرف‌هاي امروز آيت‌الله شاهرودي به همان اندازه قابل توجه، حائز
اهميت و شايد موجب تأسف است كه 6 سال پيش اداي جمله «ويرانه قضايي» نيز در
نزد عوام و خواص قابل توجه و تأسف بود.
امروز سال‌ها از آن زمان مي گذرد و
آيت‌الله شاهرودي دومين دوره رياست خود بر اين قوه را طي مي‌كند. گرچه شجاعت
و شهامت ايشان براي بيان مطالبي كه در گردهمايي سراسري دادستان‌هاي عمومي و
انقلاب مطرح نمود، قابل تحسين است ولي ذكر چند نكته خالي از فايده
نمي‌باشد.
1-آيت‌الله شاهرودي امروز از عملكرد برخي دستگاه‌هاي امنيتي و
اطلاعاتي در نحوه جلب افراد و بازجويي از آنان به شدت انتقاد مي‌كند و
مي‌گويد: «ببينيد چگونه وارد منازل افراد مي‌شوند و آبرويشان را در محل
مي‌برند. آقايي را ديدم كه يك زير پيراهن به تن داشت وقتي پرسيدم لباست كو،
گفت: با همين وضع مرا از خانه به زندان منتقل كردند.»
2-آيت‌الله شاهرودي
با قسم جلاله به خلاف قانون بودن اين رفتارها تأكيد مي‌كند. رفتارهايي كه
شايد هيچ‌يك از افرادي كه به آنها ظلم رفته شجاعت بيان آنها را نداشته باشند
و هيچ امنيتي پس از بيان براي خود احساس نمي‌كنند.
آيت‌الله شاهرودي از
دخالت اين دستگاه‌ها در امر قضا گله كرده، مي‌گويد: اينكه آنها برگه سفيد
داشته باشند و شروع به پرونده‌سازي‌هاي كذب كنند، خلاف حق است. چراكه
پرونده‌ها با جرم ارتباطي ندارد.»
اين گفتار به وضوح نشان مي‌دهد كه رئيس
قوه‌قضائيه از برخي دخالت‌هاي دستگاه‌هاي امنيتي به تنگ آمده و يا تذكر و
ارشاد به آنها را ديگر چاره‌ساز نمي‌داند لذا به گله و شكوه آنهم در يك
گردهمايي سراسري و در مقابل دوربين‌هاي مختلف روي آوردند.
3-تشبيه رفتار
ضابطان قضايي با رفتارهايي كه آمريكايي‌ها در زندان ابوغريب نسبت به
تروريست‌ها داشتند نيز مقوله عجيب و غريبي است.
براستي اين برخوردها كه ما
نسبت به بسياري از آنها بي‌‌اطلاع هستيم چه بوده است كه رياست يكي از قواي
كشور به تنگ آمده و به اين صراحت از آن سخن مي‌گويد؟
بيانات آيت‌الله
شاهرودي درخصوص دخالت مراجع انتظامي و اطلاعاتي، بازداشتگاه‌هاي خصوصي،
رفتارهاي خلاف قانون و ... قطعاً خواه‌ناخواه موجب خواهد شد اهالي فن كارنامه
دوره رياست ايشان را مورد بحث و بررسي قرار دهند شايد آنچه در مرور اين
كارنامه بيش از همه خودنمايي كند، عدم پذيرش اصلاحات از سوي برخي از افراد
داخل يا خارج اين قوه، عدم نظارت بر رفتارهاي مراجعي كه مورد انتقاد قرار
گرفته و عدم اطلاع‌رساني دقيق و شفاف به رياست قوه قضائيه مي باشد.
تصميم‌گيري‌ها، برخوردهاي غيرقانوني و رفتارهايي كه نمي‌گذارد اين قوه از
ويرانه‌اي كه آيت‌الله شاهرودي تعبير كرد، قد علم كند. و اما مباحث فوق
به‌دلايل ديگري نيز قابل تعمق است. 1-بايد ديد چه كساني خواهان اصلاحات قضايي
نيستند و اجازه مي‌دهند اين رفتارها و برخوردها همچنان در قوه‌قضائيه پابرجا
بماند. آيا روزي فراخواهد رسيد كه آيت‌الله‌شاهرودي اين افراد و عوامل را نيز
شجاعانه معرفي كند.
2-صحبت‌هاي آيت‌الله شاهرودي نشان مي‌دهد در تمام مدتي
كه ايشان بر مسند قضا بوده و هستند، اطلاع‌رساني به ايشان نسبت به مجموعه
قواي تحت امر غير شفاف و نادرست بوده است. با اين احوال بايد ديد آيا نسبت به
اين افراد اقدامي صورت خواهد گرفت، كه اين خود حديث ديگري است.
3-هنوز
رفتارهاي برخلاف قانون آئين دادرسي كه در زمان رياست قبلي قوه قضائيه با برخي
متهمان خصوصاًَ متهمان پرونده شهرداران صورت گرفت، از يادها نرفته است كه
مي‌شنويم رياست فعلي قوه قضائيه رفتار با متهمان در بازداشتگاه‌ها را به
رفتار در زندان ابوغريب تشبيه مي‌كند. اين تشبيه رياست قوه قضائيه اين سؤال
را به ذهن متبادر مي‌كند كه چه اراده‌اي در پس برخوردهاي نادرست با متهمان
نهفته است.
|