گزارش افشاگر حسن روحانی در پايان مسووليتش

آغاز بحران تازه هسته‌ای

روحانی: هدف اول دور کردن خطر حمله نظامی آمريکا بود

سرانجام در آخرين روزهای دولت خاتمی با گزارشی که حسن روحانی برای محمد خاتمی فرستاد رازهائی از سی ماه کشمکش ايران و غرب بر سر فعاليت های هسته‌ای ايران آشکار شد که محافظه کاران همواره کوشيده بودند آن را در لای شعارها پنهان نگاه دارند، انتشار اين گزارش همزمان با آغاز دور تازه ای از بحران که با تهديد وزيران خارجه بريتانيا و آمريکا همراه شده است از ديد ناظران حکايت از روزهای سخت تر و تهديدکننده تر دارد.

طبق توافقنامه پاریس ، قرار بود سه کشور انگلستان، فر انسه و آلمان به نمایندگی اتحادیه اروپا طرح پیشنهادی خود را برای ادامه مذاکرات در مورد "پرونده هسته ای ایران" تا پایان روز ۳۱ جولای ارائه کنند. اما روز شنبه آنان اعلام داشتند که يک هفته ديگر پاسخ خواهند داد.و علاوه بر این خواستار شده اند که بحث در مورد چرخه سوخت هسته ای به مذاکرات بعدی با ایران در ۹ شهریور در فرانسه و سپس به جلسه وزراء که در ماه سپتامبر در نیویورک برگزار خواهد شد، موکول شود.

سخنگوی شورای عالی امنيت ملی از قول حسن روحانی، دبیر شورای امنیت ملی اعلام کرد که این پیشنهاد پذیرفته نشده است و علت عدم پذیرش این است که"پیشنهاد اروپایی ها حاکی از این است که آنها قصد ندارند حق ایران در مورد غنی سازی را در طرح خود بگنجانند و می خواهند ضمن ادامه تعلیق، آن را به مذاکرات دیگری که تضمینی برای موفقیت آن وجود ندارد، موکول کنند."

سخنگوی وزارت خارجه روز یکشنبه گفت:" مهلت اروپایی ها فردا تمام می شود. ما منتظر بودیم که اروپایی ها طرح شان را ارائه کنند که ظاهرا طرح آنها نیز تقریبا عوض شده و دیگر طرح پیشین نیست و خود آنها هم به نوعی این مسئله را اعلام کرده اند که طرح ما یک چیز بی محتوا و در کادو پیچیده شده است."آصفی هم تاکید کرد که ایران فعالیت در تاسیسات فرآوری اورانیوم اصفهان را از سر می گیرد، اما تعلیق غنی سازی اورانيوم پابرجاست تا مذاکرات با اروپا ادامه یابد.

سخنگوی وزارت خارجه، مضمون سرمقاله چند روز قبل کیهان را تکرار کرد، گفت:" تهدید شورای امنیت حربه ای پوسیده است. شورای امنیت آخر دنیا نیست و حتی برخی معتقدند این مسئله برای کشور بهتر هم هست."

روزنامه کیهان هم که عدم پذیرش در خواست اروپا را درتیتر اول روز یکشنبه خود منعکس کرده بود، در سرمقاله این روزنامه به قلم حسین شریعتمداری، نام"پرونده هسته ای" را به "کلاه هسته ای" تغییر داد و خواستار از" از سرگیری غنی سازی اورانیوم در نطنز" شد. ظریف سفیر و نماینده دائمی ایران در سازمان ملل هم اظهار امیدواری کرد که" اروپایی ها شهامت سیاسی داشته باشند و براساس منافع خودشان و جامعه بین المللی" عمل کنند.

اولین اطلاعات پشت پرده

محمد جواد ظریف درباره اخباری که حکایت از عزم اروپاییان برای ارائه طرح در زمان روی کار آمدن دولت احمدی نژاد دارد.گفت که" سیاست هسته‌ای ، سیاست نظام است و شامل این یا آن دولت نمی‌شود"، اما ناظران روی سخنان موکد علی لاریجانی انگشت گذاشتند. او که گفته می شود که پست های وزارت خارجه و دبیری شورای امنیت ملی را با هم به عهده خواهد داشت، روز پنجشنبه گذشته تاکید کرده بود که مسائل هسته‌ای منطقی ترست که در زمان خاتمی حل شود؛ و اين دولت به عنوان آخرین اقدام خود، چرخه هسته‌ای را راه اندازی کند. سخنی که خاتمی هم موافقت خود را با آن، در روز خداحافظی کابینه اعلام کرد.

اما ظهر روز یکشنبه، در حالی که احمد توکلی در روزنامه رسالت، و حداد عادل در مجلس خواستار از سرگیری غنی سازی بودند و تمکین اروپا را می خواستند، گزارش حسن روحانی که برای محمد خاتمی ارسال شده بود، انتشار یافت. این اولین گزارشی است که یک مقام مسئول جمهوری اسلامی از پرونده حساس ، پیچیده و سرنوشتی هسته‌ای در اختیار مردم می گذارد و مهر تایید آن را هم در جوابیه رئیس جمهوری می‌گیرد که دو روز ديگر از آخرین پله های قدرت پایین می رود.

این گزارش در ابتدا شرح مختصری از مخالفت مجموعه جهان غرب با دستیابی ایران به فن آوری هسته‌ای در زمان رژیم پهلوی و نظام کنونی می دهد. سپس در ادامه می آید که سیاستگذاران جمهوری اسلامی برای" پایان دادن تعارض جهان غرب با جمهوری اسلامی" تلاش کرده اند که به" سطحی از فناوری برسند که روابط متوازن و عادلانه با ایران اجتناب ناپذیر باشد" و در دوسال اخیر این تلاش بر" موضوع هسته ای" متمرکز بوده است تا" دنیا ناگزیر" شود" توان هسته ای ایران را باور کند." قرار بوده این عملیات" به طور کامل به مردم و نهادهای بین المللی گزارش شود" ولی"گزارش جاسوسان بین المللی و مزدوری منافقین" سبب درز اطلاعات به خارج از کشور شد و در شهریور ماه سال ۱۳۸۳" باعث اختلال جدی در وضعیت اقتصادی و سیاسی کشور شد و می رفت تا امنیت ملی را در مخاطره قرار دهد." خطر به حدی بود که آمریکا تصمیم گرفت" ایران را درنوبت بعدی اقدامات خصومت آمیز خود قرار دهد."

شرايط ناگزير

به نوشته حسن روحانی " در این شرایط بود که به ناچار شورای امنیت ملی وارد صحنه شد و در جلسه سران نظام تصمیم بر این شد که فرماندهی و مدیریت عبور از بحران به یک نفر واگذار شود." به موجب این گزارش؛ حسن روحانی به پیشنهاد محمد خاتمی و با تصویب آیت الله خامنه‌ای ، آن یک نفری است که تدوین برنامه و مدیریت کار به او سپرده می شود. او باید برنامه ای ۵ مرحله ای را تدوین کند. مرحله اول" مهار بحران و دور کردن تهدید از کشور" بود که" عملیات نظامی آمریکا" را هم شامل می شد. بر اساس این برنامه ، در مراحل چهارگانه بعدی باید"هم آمادگی برای مقابله با تهدیدات احتمالی ایجاد شود و هم فناوری هسته ای حفظ و تقویت شود."

به نوشته روحانی ، دشوارترین قسمت، پیشبرد مرحله اول بود. در واقع در دنیا هیچ کشور مهمی پیدا نمی‌شد که بتوان با آن وارد این"کارزار بین المللی" شد. نه روسیه، نه چین و نه کشورهای غیر متعهد نمی خواستند در کنار جمهوری اسلامی قرار گیرند:" اروپا نیز از آن جهت که مخالف دستیابی ایران به توانایی هسته ای بود، گزینه خیلی مناسبی نبود." ولی" شکافی که در مسئله عراق بین آمریکا و اروپا بروز کرد" روزنه ای ولو محدود برای رویکرد سیاسی را فراهم نمود:" اتفاقا سه کشور فرانسه، آلمان و انگلستان هم همین اندیشه را دنبال می کردند."

به این ترتیب جمهوری اسلامی با تنها امکان موجود یعنی اروپا وارد مذاکره شد و تا قرار داد پاریس این سیاست را دنبال کرد. در فاصله این دو سال، به گزارش حسن روحانی" مراحل باقیمانده برای دستیابی به سلاح هسته ای" طی شد، به نحوی " که هر زمان تصمیم به غنی سازی گرفته شود، ظرف مدت بسیار کوتاهی نتیجه مطلوب حاصل خواهد شد و نیز در صورتی که امکانات و تاسیسات هسته ای مورد هجوم نظامی قرار گیرد، می توان تولید گاز غنی شده و سوخت را بدون آسیب پذیری ادامه داد."

گزارش حسن روحانی تصریح دارد:" در زمینه دفاعی و نحوه مقابله با بحران و شرایط خاص اقتصادی نیز پیش بینی و برنامه ریزی های لازم انجام شده است."

به این ترتیب جمهوری اسلامی ، در زمان محمد خاتمی و بر اساس سیاست رفع تشنج و گفت و گوی تمدن های او"امکانات ساختاری خود را در بخش چرخه سوخت کامل کرد و امکان تعلیق غنی سازی برای یک دوره چند ماهه بدون آنکه خدشه اساسی به برنامه تولید سوخت وارد شود" را فراهم ساخت و سپس واد مذاکرات پاریس شد که به نوشته روحانی:" برخلاف تصور عمومی، نه پایان این فرایند بلکه در واقع ابتدای مذاکرات برای نیل به تفاهم است." تفاهمی که در آن ایران" تنها راه حلی را خواهد پذیرفت که شامل غنی سازی باشد."

به این ترتیب، آن طور که حسن روحانی می گوید"بحران به فرصت " تبدیل شده و ایران حالا می تواند با گرفتن ۸ امتیاز عمده به یک" تفاهم میانه و قابل پذیرش طرفین تن دهد." یکی از این تضمین ها" مربوط به تمامیت ارضی، استقلال، حاکمیت ارضی و عدم تجاوز به ایران"اسلامی است.

سیاست اتمی

اخبار متعدد حاکیست که اروپا بعد از نزدیکی به آمریکا که بر اساس گزارش روحانی بر مسائل هسته ای ایران اشراف دارد، و سپس انتخاب احمدی نژاد در سیاست خود تغییری داده است که برنامه استراتژیک جمهوری اسلامی را بر هم می زند. اولین گام هم انتقال مذاکرات از دولت خاتمی به دولت احمدی نژاد است که با ارسال نامه برای تعویق ارائه طرح آغاز شده و به گفته مسئولان ایرانی، "آن هم طرحی که بی محتوا و در کادو پیچیده شده است." و همه اینها مصادف با پایان دولت خاتمی است که گویی" هویج" نشان جهان داد تا"چماق" نظام مخفیانه اماده شود. چماقی که اکنون وقت به کار بردن آن است. براساس تحلیل اقتدارگرایان،

" امروز آمریکا در باتلاق گیر کرده و قادر به مقابله با ایران نیست." تیتر اول کیهان روز شنبه به صراحت این را از قول یک تحلیل گر آمریکایی می گوید. اروپا هم ناچار است میانه را بگیرد و بقای نظام را با سلاح هسته ای تاخت بزند.

اولین واکنش ها

انگلستان اولین و بیتشرین واکنش را به تهدیدات ایران نشان داد. وزیر امورخارجه انگلیس اعلام کرد: سه کشور اروپایی طی هفته جاری پیشنهادشان را در خصوص مسئله هسته‌ای به ایران ارائه خواهند کرد. سخنگوی وزارت خارجه این کشور هم از سرگیری بارفرآوری اورانیوم در اصفهان را غیر ضروری و برای ایران زیان بار ارزیابی کرد.

اما خانم کوندولیزا رایس صراحت لهجه آمریکایی‌اش را به کار انداخت و گفت: ایران نباید فناوری چرخه سوخت هسته ای داشته باشد. ما با اروپا یک استراتژی واحد داریم. راه گریزی وجود ندارد.

به اين ترتيب در آخرين روزهای خاتمی و همزمان با روی کارآمدن دولت تازه جمهوری اسلامی دور تازه‌ای از بحران هسته‌ای آغاز شده که قرارست با چهره‌های جديدی دنبال شود که به اندازه قبلی ها سياست‌شان و هدفشان شفاف و آشکار نيست.