احزاب، هاشمي وخاتمي

اکنون مذاکرات هسته اي به مرحله اي رسيده است که حسن روحاني دو سال پيش آن را دراين مرحله قرار داده بود. يعني تعليق داوطلبانه واعتماد سازي درخلال مذاکرات. خبرها حاکي ازآن است که ايران با آغاز مذاکرات، انجام تعليق را پذيرفته است. با اين تفاوت که درآن زمان اتحاديه اروپا وآمريکا دسترسي ايران به تکنولوژي هسته اي را به رسميت شناخته بودند که آن نيز اکنون درهاله اي ازابهام قرار دارد. البته تفاوت هاي ديگري نيز ايجاد شده است: به رسميت شناختن حضور آمريکا درعراق و به طور غير مستقيم به رسميت شناختن اسراييل. اين تحولات هيچگاه نه درزمان رياست جمهوري هاشمي رفسنجاني ونه درزمان رياست جمهوري سيد محمد خاتمي ايجاد نشده بود. اگرچه تند روها ونومحافظه کاران ايران، اين دو دولت را به ليبراليسم وسازشکاري وبي لياقتي در سياست خارجي متهم مي کرده و مي کنند. اکنون، آشکار شده که چگونه تندروها حتي شعارهاي سر داده شده پس از انقلاب اسلامي سال 1357 را هم بازتعريف مي کنند.

شايد بتوان گفت انتخابات خبرگان وشوراها آخرين شانس براي جلوگيري از تند روي گسترده است. ظاهرا حتي در ميان محافظه کاران، عده اي نگران قدرت گرفتن بيش از حد تندروها هستند. حتي کساني چون باهنر، وبادامچيان از اعضاي هيات هاي موتلفه، که با هاشمي رفسنجاني ديدار کردند تا از وي براي مشارکت در انتخابات خبرگان دعوت به عمل بياورند، در درک حساسيت زمان حاضر با نيروهاي ميانه رو مشترک هستند. البته نبايد فراموش کرد که نيروي نومحافظه کار ايران که از درون انقلاب و جنگ برخاسته داراي توانايي هايي است، با اين همه نيروهاي ميانه روايران مايلند اين نيرو را با ظرفيت هاي قابل توجه آن براي حفظ تماميت ارضي درقالب يک نيروي نظامي ونه يک حزب سياسي آشنا کنند.

از نظر بسياري از محافظه کاران، پتانسيل هاي قابل توجه طبقه جديد اصول گرايان درقالب نيروهاي امنيتي ونظامي بيشتر معنا مي دهند، و بهتر است در چارچوب نقشي که معمولا برعهده داشته اند، يعني نقش امنيتي و نظامي، حفظ شوند. با اين همه خروج اين طبقه از نقش سابق خود با عث شده تا مسائل ايران وارد فاز نويني شود. در برابر اين فاز نوين، عطريانفر از نيروهاي چپ کارگزاران، چندي پش خبر داد که ائتلاف ميان هاشمي رفسنجاني وسيد محمد خاتمي در انتخابات آينده قطعي است. آيت الله مهدي کروبي هنوز به اين ائتلاف نپيوسته ولي گمانه زني ها حکايت ازآن دارد که وي به طور کاملا مستقل وارد انتخابات نشود. کروبي به خوبي مي داند که اشتباهات اصلاح طلبان درابن مرحله نبايد تکرار شود. حجاريان قبل از انتخابات دوم خرداد 76 مي گفت که در اين مرحله نيروهاي تاريخ ساز هستند که مي توانند در انتخابات پيروز شوند. خاتمي اين نقش را به عهده گرفت و البته نقش هاشمي رفسنجاني در جلوگيري از تقلب را در آن زمان نبايد کم اهميت پنداشت. اکنون صيانت از آراي مردم و تشويق مردم به حضوردرانتخابات نياز به آرايش جديد نيروهاي سياسي در کشور دارد. به عبارت ديگر انسجام نيروها ي تعيين کننده در کنار يکديگر واحزاب حامي آنان مي تواند شرايط ايران را به طور اساسي دچار دگرگوني سازد.

اين ائتلاف درست درزماني درحال شکل گيري است که آمريکا در پرونده هسته اي ايران، به دنبال آن است تا با ايجاد دوراهي هاي مختلف از جمله تحريم ها، تحريم هاي نرم، تحريم هاي متوسط، تحريم هاي سخت ودر نهايت حمله نظامي محدود وسپس نامحدود به ايران، در هرمرحله ريزش نيروها را تشديد کرده و با ايجاد يک شوک نفتي از جمله پايين آوردن قيمت نفت، ايران را درآستانه هرج ومرج جدي قرار دهد. از اين رو بايد گفت اگر در انتخابات آينده مردم درانتخاباتي آزاد حضور نيابند، وانگيزه هاي لازم براي اين امر فراهم نشود، بعيد به نظر مي رسد مابقي طرح هاي آمريکا درايران و منطقه به منصه ظهور نرسد.