|
ای ایران
(سرود ملی)
یار دبستانی
(سرود مقاومت)
حميد صدر
سوم آبان 1385 برابر
25 اکتبر 2006
حک شده اسم من و تو
رو تن این تخته
سیاه
از معروف ترین و
ماندگارترین سرودهای رهائی و آزادی شروع کنیم:
مارسییز (La
Marseillaise)
سرود ملی کشور فرانسه که نام خود را از اسم شهر فرانسوی مارسی گرفته است پیدایش خود
را مدیون قراحت و عرق ملی افسری است انقلابی، بنام « روژه دو لیل» (Rouget
de Lisle)
که در بحبوحه انقلاب کبیر فرانسه (1789)
این سرود را ساخت. این سرود که از بدو پیدایش آن تا کنون جذابیت خود را از دست
نداده است ابتدا بعنوان سرود رسمی انقلاب کبیر فرانسه و سپس بعنوان سرود ملی کشور
فرانسه پذیرفته شد، و در دو قرن اخیر همواره الهام بخش همه آن مبارزاتی بوده که
برای رهائی و آزادی صورت پذیرفته است. سوال این است که جذبه و جاودانگی این سرود از
کجا ناشی می شود و علت محبوبیت تاثیر گذار آن در چیست؟
این سوال را میتوانیم
در مورد « ای ایران» و «یار دبستانی» نیز طرح نمائیم و جواب به آن به
همان سختی است که در مورد مارسییز مطرح می شود. این دو سرود نیز درترکیبی از شعر و
موسقی در لحظه ای از اوج و استیصال از اعماق وجود آدمی برخاسته است که در نهایت عشق
به مردم خود و آب و خاک، خود را یا زور و سلطه درگیر و در مخمصه می بیند ولی حاضر
نیست تسلیم شود و علیه این داده ها به مقابله بر می خیزد. سر ماندگار شدن چنین
فریادی از دل بر آمدن آن است و راه یافتن به قلوب همه کسانی که خود را در چنین
مخمصه ای می بینند. بنا به تجربه آن سرودی همگانی و ماندگار می شود که بتواند به
طرزی فشرده و موجز همه آرزوها، شکستها، اعتراض و امیال درونی ملتی را در خود خلاصه
کند.
دشت بی فرهنگی ما
هرزه تموم علفاش
خوب اگه خوب؛ بد
اگه بد، مرده دلهای آدماش
شاید اگر از جمشید جم
(سازنده و خواننده یار دبستانی) سوال شود، چه چیز آن زمان در او حادث شد که درآن
دوران التهاب و آشوب احساسات خود را به این شکل بیان کند، نیز نتواند جواب روشنی
بما بدهد. یار دبستانی، نغمه ای که در دوران ازهاری با اجرای بد در ابتدای فیلمی
متوسط گنجانده شد، کم کم خود را از زیر آوار هجویات رایج نجات داد و به تدریج به
سرودی تبدیل شد که سالهاست در حرکتهای اعتراضی و مقاومت به هنگام حمله نیروهای
انتظامی و شخصی جمهوری اسلامی از گلوهای خشک ناشی از خشم و اضطراب دانشجویان بیرون
می آید و به فریاد تبدیل می شود. برخلاف همه سرود ها و ترانه های سفارشی و بنجلی
که طی این سالها از طرف دستگاههای تبلیغاتی حکومت اسلامی پخش شده و در میان همه آن
ترانه هائی که سالهاست به سبک و سیاق نوحه خوانی کاباره ای (احمد شاملو) به تکراری
تهوع آورتبدیل شده است، «یار دبستانی» بخاطر اصالت و سادگی که در آن است کم کم به
سرود مقاومت دو سه نسل تبدیل شده و جا افتاده است.
سرود که در ابتدا در
نوا و آهنگ نفس نفس زدن دونده ای را تداعی می کند از همان ابتدا تداوم، پایداری و
استقامت را در شنونده تداعی می کند. اگر صدای کر را که در مقدمه می آید ناشنیده
بگیریم، آنچه مهم است مخاطب قرار دادن کسانی است که به عنوان «یار دبستانی» نامشان
(سرنوشتشان) بر روی تخته سیاه این آب و خاک حک شده. آنها باید ترکه بیداد و ستم را
که بر روی تنشان نقش بسته ببینند و از این «همسرنوشتی» آن همبستگی را بسازند که
آنها را از این مرداب مرگ و خفقان نجات می دهد. نسل فعلی بعد از تجارب نسل های
گذشته در حین حمله و گریز و فرار برای مقاومت در برابر پاسداران و حزب الله می
خوانند:
یار دبستانی من، با
من و همراه منی
چوب الف بر سر ما،
بغض من و آه منی
و با این گفتار این
سوال را مطرح می کنند که چه باعث شده شرایط خواندن یار دبستانی به نسل آنها تحمیل
شود. وضعیت موجود که می خواهد با بستن همه ی راههای رشد و پیشرفت بر جوانان آنها را
در دورانی به مراتب بد تر از دوران ازهاری ها به ضرب خرد کردن «چوب الف» بر سر
اسیر نماید. از خود بپرسیم چرا نسلی که اکنون در مدرسه و دانشگاه محکوم به سکوت است
و سرنوشتی به مراتب فجیع تر از گذشته در انتظار اوست، قصد دارد با خواندن یار
دبستانی مفری از این منجلاب پیدا کند؟ جواب آنها در سرود یار دبستانی آمده است:
دست من و تو باید
این پرده ها رو پاره کنه
کی میتونه جز من و
تو درد ما رو چاره کنه؟
---------------------------------------
برای شنیدن
سرود یار دبستانی میتوانید به آدرس زیر مراجعه کنید:
http://www.siahsepid.com/18tir.htm
|