دبير تشكيلات تحكيم وحدت در مصاحبه با روز:

حاكميت فضا را راديكال مي كند

برخلاف همه سالهاي قبل كه سال تحصيلي همواره با آرامش خاصي شروع مي شد، امسال دانشجويان سال تحصيلي را با اعتراض آغاز كردند: اعتراض در دانشگاه امير كبير، در دانشگاه تهران و علامه دربيست روز ابتداي سال تحصيلي رقم خورد. چرا؟ چرايي اين مساله را در گفت و گو با محمد هاشمي، دبير دفتر تحكيم وحدت در ميان گذاشتيم كه حاصل آن گفت و گوي زير شد.باهم بخوانيم.

ارزيابي شما در رابطه با فعاليت ها و اعتراضات دانشجويي كه امسال با كمي تفاوت به نسبت سالهاي قبل اغاز شده است چيست؟
معمولا با توجه به اينكه دانشجويان پس از يك تعطيلات سه ماهه وارد فضاي دانشگاه مي شوند عموما فعاليتهاي دانشجويي چنداني در پاييز نداريم؛ اما آنچه كه در طول يك ماه گذشته در دانشگاهها شاهد بوديم با اين انتظار تفاوت داشت. يعني شاهد برخي اعتراضات دانشجويي بخصوص در تهران بوديم. وضعيت در دانشگاه تهران، كوي، علامه، اميركبير كمي متفاوت با دوره هاي قبل در همين موقع از سال بود.اين نشان مي دهد كه فضاي دانشگاهها ملتهب و حتي از انتظار ما و طبيعت آن دور است.

مديريت نابسامان

چرا؟
علت اين مساله به نظر من ضعف مديريت دانشگاهها و وزارت علوم است.همچنين مواردي که در طول يك سال گذشته شاهد بوديم به قضيه دامن زد. سياست هاي وزارت علوم و مديريت دانشگاهها در طول يک سال گذشته بسيار نابسامان بود.

ممكن است اين ناآ ها دامنه دار باشد؟
نمي دانم اما اگر سياستهاي نابساماني كه اعمال مي شود همچنان ادامه يابد به نظر من دانشگاهها وضعيت مناسب و مطلوبي را نخواهند داشت.

اعتراضات امسال از امير كبيرآغاز شد. به نظر شما اين اعتراضات تنها در همين مسائل يك سال گذشته ريشه دارد و يا انباشتي است كه از قبل وجود داشته؟
منظور من هم تا حدي همين است. فشار بر روي دانشجويان چه از نظر رفاهي و چه از نظر فعاليتهاي فرهنگي و تشكيلاتي، در شرايطي که نابساماني مديريتي بسيار زياد است، باعث شد اين اعتراضات در زماني صورت بگيرد كه اصلا كسي انتظار آن را نداشت. اصلا فعاليتهاي دانشجويي در مهر ماه هم اغاز نمي شود؛ در حالي كه امسال فشار ها سبب انسجام فعاليت ها شد.

اگر اين روند ادامه يابد؟
اگر روند همچنان ادامه يابد و اعتراضات دانشجويي انباشته شود و تمامي راه ها و مجراهاي اعلام اعتراض و صداهاي دانشجويي مسدود شود، نهايتا به انفجار بغض فروخورده اي مي رسد كه مشخص نيست انفجار آن با چه تواني خواهد بود.

يعني اين انفجار مي تواند دامنه خيلي گسترده اي داشته باشد؟
ما همواره چه در مصاحبه ها و چه در بيانيه ها اعلام كرده ايم كه دانشجويان همواره نقد ها و اعتراض هايي دارند كه بايد عنوان شود. پيش از اين همواره كانال هايي براي دانشجويان در دانشگاه وجود داشت كه اين اعتراضات را مطرح كنند. نهادها، تشكل ها، انجمن هاي و نشريات دانشجويي از جمله اين کانال ها هستند. اين در ذات دانشگاه است. به همين دليل نمي شود گفت دانشگاه يك نهاد صرفا علمي است، دانشگاه جايي براي فعاليت هاي اجتماعي و سياسي هم است. در طول يك سال گذشته با روي كار آمدن مديريت جديد وزارت علوم اين نهاد ها و انجمن ها كاملا مسدود شده اند. آن هم در حالي كه ما در زمان مديريت قبلي كه اين نهادها را كنترل مي كرد اعتراض داشتيم، اما مديريت جديد كلا همه را از ميان برداشته است. آمار ها نشان مي دهد اكنون هيچ نشريه و انجمن مسقل دانشجويي فعاليت ندارد. انجمن هايي هم كه هستند همه وابسته و تحت كنترل قرار دارند. اين موجب انباشت مطالبات و بغض هايي شده كه نمونه هاي آن را اكنون در آغاز سال مشاهده مي كنيم. اين انباشت و بغض ها در نهايت بسيار خطرناك خواهند شد. ما اين هشدار را از ماهها قبل داده ايم كه بسته شدن فضاي دانشگاهها نهايتا منجر به انفجاري خواهد شد كه نه به صلاح دانشجويان است و نه به صلاح حاكميت.

پس به نظر شما از يك سال قبل برنامه هايي براي مسدود كردن فضاي دانشگاه ها تنظيم شده است؟
بله، دقيقا همينطور است.

به هر حال حاكميت هم تاكنون در برابر اين مسدود كردن دانشگاه هزينه هايي پرداخت كرده و شما هم كه معتقديد باز هم هزينه هاي بيشتري مي پردازد. به نظر شما اگر اين برنامه ها از يك سال قبل در اين مسير قرار نمي گرفت، باتوجه به اينكه اعتراضات به سمت زيست روزمره تغيير جهت مي داد، حاكميت هزينه كمتري مي پرداخت؟
به نظر من كساني كه امروز براي دانشگاهها سياست گذاري و مديريت مي كنند، دانشگاه راخوب نمي شناسند. آنها تنها تلقياتي علمي دارند و حتي در همان تحليل ها هم استادان را تقسيم بندي و برخي را اخراج مي كنند. آنها كاملا ايدئولوژيك برخورد مي كنند. به نظر من اگر حاكميت اجازه دهد كه اعتراضات و نقدهاي دانشجويي در مجرا و كانال طبيعي خود مطرح شود نه تنها هيچ هزينه اي برايش نخواهد داشت بلكه برعكس حاكميت مي تواند از اين نقدها منتفع شود.

آنها معتقدند دانشجو راديكال است و جو سازي مي كند.
در حالت عادي و طبيعي هيچ كدام از نقدهاي دانشجويان هزينه ساز و ضرر ده نيست. در بسياري از كشورها اساسا براي دانشجويان اين فضاي نقد را مهيا مي كنند تا از برآيند نقدها استفاده كنند. حاكميت بايد از اين نقد ها در راستاي اصلاح و نوسازي و نيز درك خواسته هاي جامعه استفاده كند. اما در مواردي كه حاكميت قادر به اين كار نيست سعي مي كند اساسا فضاي نقد آرام را بهم بريزد. از اظهارات و برنامه هاي مسوولين ما مشخص است كه دانشجو و دانشگاه و فضاي نقد را نمي شناسند و متوجه ذات و ماهيت دانشگاه نيستند؛ از اين رو همواره فرصت ها را به تهديد تبديل مي كنند.در نهايت همين مسايل سبب مي شود اعتراضات امير كبير و كوي دانشگاه ايجاد شود.اين فضا هر چه بسته تر باشد تهديد عليه حاكميت بيشتر است.

سيلي در راه

با توجه به اعتراضات امسال، برنامه هاي كنترل دانشگاه، ثبت نام هاي مشروط وعدم ثبت نام برخي ديگر به گمان شما اعتراضات دانشجويي بيشتر خواهدشد و يا شكل ديگري به خود مي گيرد و يا...؟
ببينيد، وقتي جريان دانشجويي ليدر دارد، ويژگي هاي خاص خودش را هم خواهد داشت.جرياني كه رهبري و ليدر مشخصي دارد بسيار منطقي تر و قابل پيش بيني تر و درست تر عمل مي کند. اكنون اتفاقي كه افتاده، عملا به منزله حذف فعالين و ليدرهاي دانشجويي و يا محدود كردن آنها ـ با ثبت نام مشروط ـ بود. به اين صورت، به نظر من اتفاقي كه خواهد افتاد آرام شدن و تك صدا شدن فضاي دانشگاه نيست، بلكه در اصل ناشناخته شدن فضاي دانشگاه است.اكنون دانشگاه به هيچ وجه قابل پيش بيني نيست، چون جنبش دانشجويي وجود دارد اما ليدر و سر مشخصي وجود ندارد.اين در نهايت منجر به سيلي مي شود كه دير يا زود مي آيد و ممکن است هر نوع مطالباتي با خودش بياورد.اين سيل بسيار خطرناك است.

در اين فضايي كه بر اساس گفته هاي شما فاقد هر نوع رهبري و ليدر مشخصي است، نقش دفتر تحكيم وحدت چيست؟
ما تلاش مي كنيم در اين فضا، با توجه به پتانسيل ها و ظرفيت هاي غير قابل حذفي كه وجود دارد، به سازماندهي جريان بپردازيم. تلاش ما اين است كه با وجود حذف انجمن ها و برخورد با فعالين.، انجمن ها بطور غير رسمي فعاليت خود را دنبال كنند. تلاش ما براي هدايت جريان در يك چهارچوب منطقي است.

اميدواريد؟
اين آغاز كار است. فكر مي كنم در نهايت موفق شويم. در طول چند ماه اخير از زمان تعليق اولين انجمن ما، نتايج نسبتا موفقيت آميز بوده است. ما سعي كرديم دوباره به سازماندهي بپردازيم و سازمان غير رسمي تشكيل داديم كه موفق هم بوديم. فكر مي كنم در اين فضاها بتوانيم فعاليت كنيم و نتيجه هم بگيريم. انجمن هاي اسلامي قبل از انقلاب نيز وضعيتي مشابه امروز ما داشتند. فعاليتهاي علني اما غير رسمي.

چپ حذف نمي شود

نظر شما در مورد جريانهاي چپ در دانشگاه چيست؟ بسياري از برخوردهاي يك سال اخير به همين بهانه صورت گرفته است.
دانشگاه ويژگي هايي دارد. اين ويژگي در ذات دانشگاه است. دانشجو در فضاي دانشگاهي با تفكرات و ايدئولوژي هاي مختلف آشنا مي شود.از اين رو هر گرايشي ممكن است به وجود بيابد. اين گرايش ها را نمي توان از دانشگاه حذف كرد. تفكر چپ را هم به هيچ وجه نمي توان از دانشگاه حذف كرد، همينطور گرايشهاي مذهبي و ليبرال و... اينها در ذات دانشگاه است و همين ها ماهيت دانشگاه را تشكيل مي دهند. برخي شايد گمان كنند با تعطيلي انجمن هاي اسلامي گرايش متعلق به آن هم حذف شده است، در حالي كه اصلا اينطور نيست.