مصاحبه‌گر: بهنام باوندپور

آقای مومنی، رد صلاحیت نامزدهای مجلس خبرگان از سوی شورای نگهبان آنقدر چشمگیر بوده که آقای کروبی رییس پیشین مجلس، نامه‌ سرگشاده‌ی اعتراض‌آمیزی را خطاب به ریاست مجلس خبرگان نوشته است. به نظر شما رد صلاحیت‌های گسترده‌ی نامزدهای خبرگان در خدمت چه هدف یا اهدافی صورت گرفته؟

عبداله مومنی:  انتخابات مجلس خبرگان از آنجایی که در ساختار حقوقی جمهوری اسلامی از جایگاه و امکانات خاصی برخوردار هست، طبیعی‌ست که حساسیت شورای نگهبان نسبت به این انتخابات بیشتر باشد و این انتخابات از فیلترها و دالانهای تنگ نظارتی بیشتری برخوردار‌ است. از این جهت است که رد صلاحیت‌ها گسترده بوده و به نظر می‌رسد آنچه هدف اساسی شورای نگهبان یا هیاتهای نظارت بوده، تقویت یا حمایت از یک جریان خاص سیاسی، در نتیجه کنارزدن رقبا یا مخالفین و منتقدین بوده است. يعنی می‌خواهند با اینگونه رد صلاحیت‌ها از جریان خاص سیاسی که بیشترین نزدیکی‌ها و قرابت‌های فکری و سیاسی را با حاکمیت دارد دوپینگ بکنند و با کنارزدن رقبا و مخالفین و منتقدین عرصه را برای تاخت و تاز نیروهای سیاسی همفکر خودشان فراهم بکنند.

شما در مصاحبه‌ای با سایت «روز» از یک‌سو خطاب به اصلاح طلبان گفته‌اید که باید در انتخابات خبرگان حضوری جدی می‌داشتند و از سوی دیگر شرکت در انتخابات را «بیعت با حکومت» ارزیابی کرده‌اید. آیا این دو موضع شما متناقض به نظر نمی‌رسند؟

عبداله مومنی: کسانی که نگاهشان به شرکت در انتخابات است و معتقدند از طریق شرکت در انتخابات و در اختیار گرفتن اهرمها و ارکان قدرت در درون ساختار قدرت می‌شود این ساختار را اصلاح‌پذیر ساخت، بایستی نسبت به این مسئله حساس و جدی باشند. نبایستی فقط بعنوان تماشاگر و بعنوان نیروهایی منفعل یا بعنوان ناظرینی به اصطلاح بی‌امکانات وارد بازی بشوند و فقط به تماشای آنچه در بازی هست بنشینند...

عذر می‌خواهم آقای مومنی، مسئله دقیقا این است، این حساسیتی که شما از آن نام می‌برید چه شکلی می‌تواند داشته باشد؟ یعنی شما اصلاح طلبان را متهم به انفعال در قبال انتخابات خبرگان می‌کنید! وقتی یکی از اعضای سابق شورای نگهبان توسط خود این شورا نگهبان رد صلاحیت می‌شود،‌ شما دیگر چه انتظاری از اصلاح‌طلبان دارید؟ این حساسیت چه شکلی می‌تواند داشته باشد؟

عبداله مومنی:  انفعال اصلاح طلبان دقیقا برمی‌گردد به نداشتن استراتژی و نبود برنامه‌ی مشخصی که می‌توانند برای مواجه با انتخابات خبرگان رهبری داشته باشند، اما این امر به این مفهوم نیست که ساختار انتخاباتی خبرگان یک ساختار دمکراتیک، آزاد و رقابتی هست و اگر اصلاح‌طلبان در آن حضور داشته باشند، می‌توانند نتیجه‌ی انتخابات را به نفع خودشان رقم بزنند. اصلاح طلبان در شرایطی که با برنامه و مبتنی بر یک استراتژی مشخص و روشنی در صحنه حاضر بشوند، خب، می‌توانند این استراتژی‌شان را پیرامون شرایطی که در انتخابات‌ها و در انتخابات خبرگان پیش می‌آید، کاملا از ابتدا مشخص کنند. بدین مفهوم، اولا در مورد جایگاه خبرگان رهبری به‌مثابه نیروهای محافظه‌کار و سنتی عمل نکند و در مورد این جایگاه روشنگری انجام بدهند و بیایند به نقد و به چالش بکشانند و ترس نداشته باشند از به چالش کشیدن جایگاه خبرگان رهبری، و نگاهشان هم مبتنی بر به صرف بدست گرفتن قدرت نباشد. یعنی در ابتدا مبتنی بر برنامه وارد بشوند. اگر نتیجه داد و توانستند صلاحیت‌شان را به شورای نگهبان تحمیل بکنند، خب طبیعی‌ست که در انتخاباتی که دارای آزادی‌ست می‌آیند و در یک انتخابات رقابتی خودشان را به مردم معرفی می‌کنند. اما اگر نتیجه‌ی صلاحیت‌ها به نفع شورای نگهبان و به نفع جریان حاکم بود و شورای نگهبان از طریق حذف رقبای انتخابات بخواهد صحنه‌ی انتخابات را به بازیی یکطرفه تبدیل بکند، اینها هم باید از شرکت در بازی بعنوان تماشاگری که کاملا مورد استفاده ی ابزاری قرار می‌گیرد اجتناب کنند و بیایند اعلام بکنند این انتخاباتی که از پیش نتیجه‌اش مشخص است و شورای نگهبان کاملا با جانبداری و سوی‌گیری خاص سیاسی سمت و سوی انتخابات را مشخص کرده، ما در این انتخابات شرکت نمی‌کنیم و معتقدیم که این نمی‌تواند عنوان انتخابات داشته باشد.

بنابراین، اگر نظر شما را درست فهمید باشم، پیشنهاد شما الان این است: نه شرکت در انتخابات خبرگان، بلکه تحریم آن!

عبداله مومنی: من فکر می‌کنم، کسی که دنبال اصلاحات دمکراتیک و بنیادین باشد و مخصوصا تعقیب اصلاحات دمکراتیک خودش را از طریق تقویت جامعه‌ی مدنی و زیرساختهای جامعه و مبتنی بر رویکرد اصلاح از بیرون ساختار حاکمیت جست و جو بکند، طبیعی‌ست که آن رویکرد و این نوع فعالیت کردن با شرکت در انتخابات خبرگان سنخیتی ندارد.