خط كانال اصلي كشتيراني اروندرود به صورت منصف نيست و حالتي زيگزاگ دارد، بخشي از آن به سمت عراق و بخشي ديگر به طرف ايران است. در خارج از اروندرود و حوزه خليج فارس بين كشورهاي ساحلي (ايران، عراق و كويت) تحديد حدودي نشده و خط مبداء ايران به صورت مستقيم است و در اين منطقه چون درياي سرزميني يا فلات قاره خيلي مشخص نشده ابهامات فراواني ايجاد ميشود.
ايران با استناد به بازداشت 15 ملوان انگليسي در مصب رودخانه اروندرود در خليج فارس معتقد به تجاوز به آبهاي سرزميني خود است و در طرف مقابل، انگليس مدعي بازداشت ملوانان خود در آبهاي ساحلي عراق شده است. در عرف حقوق بينالمللي هرگاه كشتي جنگي يك كشور بيگانه وارد آبهاي سرزميني كشوري شده و مقررات كشور ساحلي را رعايت نكند، كشور ساحلي ميتواند درخواست خروج فوري كشتي جنگي را كند و ماده 33 و نيز 82 كنوانسيون حقوق دريا چارچوبي در اين زمينه تعيين كرده است كه بسته به شرايط تصميمهاي مختلف اتخاذ ميشود. معمولا در صورت ادامه اختلافات بين دو كشور كميته حقيقتيابي تشكيل شده و واقعيت را پس از تحقيقات كارشناسي شده گزارش ميدهد كه در حال حاضر چنين درخواست و قصدي بين مقامات لندن و تهران مشاهده نشده است. در حال حاضر شرايط حاكم بر روابط ايران و انگليس تنشزا است و سيري از وقايع پيراموني به اين رخداد متصل شده كه به حادتر شدن اوضاع ميانجامد. انگليسيها مدعي دخالت ايران در انفجارهاي بصره هستند. و ايرانيها انگليس را به دخالت در انفجارهاي خوزستان متهم ميكنند. از سوي ديگر قطعنامه جديد تحريمها عليه ايران 17477) به اهتمام انگليس و از سوي 551 به شوراي امنيت عرضه شد كه به موازات دستگيري نظاميان انگليسي به تصويب رسيد. كشتيها ميتوانند عبور بيضرر به آبهاي سرزميني كشورها داشته باشند و در نهايت با درخواست كشور ساحلي آن را ترك كنند. اما در منطقه خليج فارس چنين جوي حاكم نيست و شرايط امنيتي حكمفرماست كه همين امر اصل ورود قايقهاي انگليسي به آبهاي سرزميني ايران فارغ از قصد و نيت آنها را به بحراني پيچيده و سياسي تبديل ميكند كه حتي اين رخداد از سوي آمريكا به <گروگانگيري> تعبير شده است. مصلحت اقتضا ميكند با توجه به شرايط پيراموني و حساسيتهاي ايجاد شده در خصوص اين رخداد، مساله بازداشت ملوانان انگليسي به صورت مسالمتآميز حل و فصل شود تا در پيوند با مشكلات ديگر ايران در عرصه سياست خارجي، از بحرانيتر شدن اوضاع جلوگيري شود. واقعيت امر اين است كه مساله ايران رويهاي بينالمللي يافته و هر رخدادي در امتداد تلاشها براي انزواي سياسي - ديپلماتيك ايران تعريف ميگردد. خصوصا اينكه پس از ارجاع پرونده هستهاي ايران به شوراي امنيت و بهويژه تصويب قطعنامه 1737 و 1747 ذيل بند 41 فصل 7 منشور ملل متحد با اتفاق آرا تلاشها جهت تلقي <تهديد صلح و امنيت بينالمللي> به برنامههاي هستهاي ايران است و جهتگيري تبليغاتي غرب در پرداختن به هر رخدادي در ايران معطوف به گسترش حوزه رفتارهاي ايران به تعريف <تهديد صلح و امنيت بينالمللي> است. بازتابهاي بينالمللي اقدام ايران در بازداشت 15 ملوان انگليسي و عكسالعملهاي غرب در اين خصوص علاوه بر ايجاد ارتباط بين اين رخداد و فعاليتهاي هستهاي ايران در جستوجوي انزواي تهران و ايجاد اجماع بينالمللي عليه ايران بوده است. علاوه بر آن اعترافات تلويزيوني ملوانان بازداشتشده مبني بر ورود آنها به آبهاي سرزميني ايران اثر همسوسازي ملتها با دولتهاي خود به رغم وجود اختلافنظرها بين سياستهاي دولتها و خواستههاي ملتها را داشته است. انعكاس اعترافات تلويزيوني نظاميان بازداشتشده انگليسي از سوي رسانههاي بريتانيايي اقدامي در جهت تحقير مردم انگليس القا شده و با تحريك افكار عمومي و احساسات مليگرايانه مردم به جاي تاييد تجاوز ملوانان انگليسي به آبهاي سرزميني ايران به ايجاد وحدت ميان مردم و دولت لندن انجاميده است. همين امر اصل تاييد اعترافات را به حاشيه رانده و با واكنشهاي احساسي به آن نوعي پشتيباني ملي از اقدامات دولت انگليس را در عرصه داخلي بريتانيا به ارمغان ميآورد. بر اين اساس اعترافات تلويزيوني ملوانان انگليسي نتوانسته مقصود دولت ايران را محقق سازد.
منبع: اعتماد ملی، 15 فروردین