دورنمای چرخش تانک های ترکیه به سوی شمال عراق، که اکنون صادرات نفت آن در واقع به صفر رسیده است، برای پرواز اوج گیرانه قیمت نفت خام کافی بود. بر این اساس اگر فرو ریختن بمب ها بر روی ایران که چهارمین صادرکننده بزرگ نفت در دنیاست آغاز شود چه اتفاقی روی خواهد داد؟

مباحثات پیرامون این موضوع در واشنگتن همچنان حل نشده باقی مانده اما ایالات متحده به وضوح مقدمات حمله احتمالی به تاسیسات هسته ای ایران را فراهم کرده است. حمله گسترده تر به منابع و تجهیزات نفتی ایران کاملا نامحتمل به نظر می رسد چرا که ممکن است واکنش ایران قطع کردن دسترسی به این منابع باشد.حتی اگر چنین اتفاقی رخ دهد، در عالم نظر و روی کاغذ، خلا صادرات خالص نفت ایران که 2.5 میلیون بشکه در روز است می تواند با ظرفیت اضافه عربستان سعودی و 4 میلیارد بشکه ذخایر تجاری- استراتژیک جهان پر شود.نکته مهم تر واکنش نظامی متقابل ایران است که احتمالا به صورت نامتقارن و انتقام جویانه علیه هم پیمانان آمریکا در منطقه خواهد بود.احتمالاتی که پیرامون حمله به منابع نفتی عربستان، که یک دهم ذخایر نفتی دنیا را در اختیار دارد مطرح می شوند همچون نوشته های تام کلنسی، نویسنده کتاب “Techno Thriller” شتابزده و بعید به نظر می رسند. اما آسیب پذیری شبکه نفتی در منطقه خاور میانه انکار ناپذیر است.

تنها تهدید چنین حملاتی این است که می تواند قیمت هر بشکه نفت را به بالای 100 دلار برسانند. اما پس از آن چه خواهد شد؟ اقتصادهای بزرگ دنیا در برابر قیمت های بالای نفت تا کنون واکنش جدی نشان نداده اند.گرچه سهم شش درصدی از درآمد خالص ایالات متحده که در زمینه انرژی هزینه شده از اوج 8 درصدی آن در سال 1980 کمتر است، در حال حاضر کاهش تقاضا برای نفت در آمریکا و تلاش ها برای استفاده از سوخت های جایگزینی همچون الکل و چربی اشباع شده در خودروها نشان از تاثیر آزاردهنده قیمت های بالای نفت دارد.

قیمت های سه رقمی نفت به خصوص اگر جرقه ای برای بحران اقتصادی در آمریکا باشد به این روند سرعت بیشتری می بخشد. توسعه اقتصادی در سراسر خاور میانه، که در شرایط افزایش روزافزون تقاضا برای نفت و نه فقط عرضه آن، اهمیت خاصی دارد، نتایج معکوس به بار خواهد آورد. به این ترتیب رشد کاذب قیمت ها در کوتاه مدت، افت شدیدی را نیز در پی خواهد داشت. همچنانکه پس از جنگ خلیج در سال 1991 در مورد نفت، و پس از طوفان های سال 2005 در رابطه با گاز چنین شده بود.

در شرایطی که قیمت های بالا و زودگذر نفت، تقاضاهای احتمالی را به طوری دچار آشفتگی کرده است که با افزایش عرضه هم جبران پذیر نیست، رفتار متقاضیان و سیاست های مرتبط با انرژی دستخوش تغییر می شود. بی تردید جنگ در ایران جرقه ای است برای رشد کاذب قیمت نفت، اما برای آنهایی که از منظر سرمایه گذاری می نگرند، استفاده از سوخت جایگزین گزینه مناسب تری خواهد بود.

 

منبع:ایران در جهان-به نقل از فایننشال تایمز