بازگشت به صفحه اول

از روز 

 
 

موسي غني‎ ‎نژاد‏: به يک ترمز جدي احتياج است

سه شنبه 18 تیر 1387

اميد معماريان‎ ‎
omid@memarian. info
‎ ‎

دکتر‎ ‎موسي‎ ‎غني‎ ‎نژاد، اقتصاددان‎ ‎و‎ ‎عضو‎ ‎هيات‎ ‎علمي‎ ‎دانشگاه‎ ‎صنعت‎ ‎نفت‎ ‎درگفت‎ ‎وگو‎ ‎با‎ ‎روز‎ ‎با‎ ‎شرح‎ ‎ويژگي‎ ‎هاي‎ ‎وضعيت‎ ‎کنوني اقتصا‏‎ ‎کشور‎ ‎که‎ ‎به‎ ‎افزايش‎ ‎بي‎ ‎رويه‎ ‎تورم‎ ‎منجر‎ ‎شده‎ ‎است‎ ‎تصريح‎ ‎مي کند‏‎ ‎اگر‎ ‎انضباط‎ ‎سختگيرانه‎ ‎اي‎ ‎بر‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎پولي‎ ‎ومالي‎ ‎اعمال‎ ‎نشود، تورم‎ ‎طي‎ ‎ماه‎ ‎ها‎ ‎وسال‎ ‎هاي‎ ‎آينده‎ ‎گسترش‎ ‎پيدا‎ ‎خواهد‎ ‎کرد. به‎ ‎گفته‎ ‎اين‎ ‎اقتصاددادن، با‎ ‎توجه‎ ‎به‎ ‎درپيش‎ ‎بودن‎ ‎انتخابات‎ ‎رياست‎ ‎جمهوري‎ ‎انتظار‎ ‎نمي‎ ‎رود‎ ‎که‎ ‎دولت‎ ‎تن‎ ‎به‎ ‎چنين‎ ‎سياست‎ ‎هايي‎ ‎بدهد‎ ‎وازاين‎ ‎رو‎ ‎نمي‎ ‎توان‎ ‎به‎ ‎بهبود‎ ‎وضعيت‎ ‎در‎ ‎دولت‎ ‎آقاي‎ ‎احمدي‎ ‎نژاد‎ ‎خوشبين‎ ‎بود. اين‎ ‎گفت‎ ‎وگو‎ ‎را‎ ‎مي‎ ‎خوانيد. ‏‎ ‎‎ ‎mosaghaninejad741.jpg

‎‎طي‎ ‎هفته‎ ‎هاي‎ ‎گذشته‎ ‎بار‎ ‎ديگر‎ ‎مقامات‎ ‎دولتي‎ ‎از‎ ‎افزايش‎ ‎مجدد‎ ‎نرخ تورم‎ ‎خبردادند. چرا‎ ‎دولت‎ ‎از‎ ‎مهار‎ ‎تورم‎ ‎عاجز‎ ‎است؟‎ ‎و‎ ‎ادامه‎ ‎وضعيت‎ ‎کنوني‎ ‎به‎ ‎کجا‎ ‎خواهدانجاميد؟‎ ‎آيا‎ ‎اين‎ ‎تورم‎ ‎افزايش‎ ‎پيدا‎ ‎خواهد‎ ‎کرد؟‎ ‎

من‎ ‎تصورم‎ ‎اين‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎علت‎ ‎تورم‎ ‎در‎ ‎ايران‎ ‎عمدتا‎ ‎مربوط‎ ‎مي‎ ‎شود‎ ‎به‎ ‎افزايش‎ ‎حجم‎ ‎نقدينگي‎ ‎که‎ ‎ريشه‎ ‎در‎ ‎بودجه‎ ‎و‎ ‎هزينه‎ ‎هاي‎ ‎دولت‎ ‎و‎ ‎البته‎ ‎بودجه‎ ‎عمراني‎ ‎دولت دارد. به عبارت ديگر‎ ‎تزريق‎ ‎پول‎ ‎زياد‎ ‎به‎ ‎يک‎ ‎حجم‎ ‎نقدينگي‎ ‎بسيار‎ ‎زيادي‎ ‎درجامعه‎ ‎ماتبديل‎ ‎شده‎ ‎است. اين‎ ‎موضوع‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎با‎ ‎يک‎ ‎تاخيرچند‎ ‎ساله‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎تورم‎ ‎نشان‎ ‎مي‎ ‎دهد. سياست‎ ‎هاي‎ ‎کنترل‎ ‎قيمت‎ ‎و‎ ‎تشويق‎ ‎وآزاد‎ ‎کردن‎ ‎واردات‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎موقتي‎ ‎جلوي‎ ‎تورم‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎موقتي‎ ‎گرفته‎ ‎ويا‎ ‎به‎ ‎تاخير‎ ‎انداخته‎ ‎بود‎ ‎اما‎ ‎از‎ ‎پارسال‎ ‎شاهديم‎ ‎که‎ ‎تورمي‎ ‎که‎ ‎از‎ ‎بخش‎ ‎مسکن‎ ‎آغاز‎ ‎شده‎ ‎بود‎ ‎خودشرا‎ ‎به‎ ‎ساير‎ ‎بخش‎ ‎ها‎ ‎هم‎ ‎تسري‎ ‎مي‎ ‎دهد. همه‎ ‎جاي‎ ‎دنيا‎ ‎موضوع‎ ‎تورم‎ ‎مربوط‎ ‎به‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎مالي‎ ‎وپولي‎ ‎دولت‎ ‎برمي‎ ‎گردد‎ ‎ودرايران‎ ‎هم‎ ‎اين‎ ‎موضوع‎ ‎صادق‎ ‎است. سياست‎ ‎هاي‎ ‎مالي‎ ‎وپولي‎ ‎اشتباهي‎ ‎که‎ ‎اتخاذ‎ ‎کرديم‎ ‎به‎ ‎اين‎ ‎وضعيت‎ ‎تورم‎ ‎دامن‎ ‎زده‎ ‎است. منتها‎ ‎کارشناساني‎ ‎که‎ ‎در‎ ‎دولت‎ ‎هستند‎ ‎ظاهرا‎ ‎نمي‎ ‎پذيرند‎ ‎که‎ ‎موضوع‎ ‎تورم‎ ‎يک‎ ‎موضوع‎ ‎پولي‎ ‎است‎ ‎وبنابراين‎ ‎مي خواهند از‎ ‎طريق‎ ‎کنترل‎ ‎قيمت‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎واردات‎ ‎تورم‎ ‎را، که‎ ‎موضوعي‎ ‎اقتصادي‎ ‎است، حل‎ ‎کنند‎ ‎والبته‎ ‎موفق‎ ‎نخواهند‎ ‎شد. چرا‎ ‎که‎ ‎ممکن‎ ‎است‎ ‎دراين‎ ‎سياست‎ ‎ها‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎موقتي‎ ‎گشايشي‎ ‎حاصل‎ ‎شود‎ ‎ولي‎ ‎در‎ ‎دراز‎ ‎مدت‎ ‎تنها‎ ‎راه‎ ‎چاره‎ ‎حل‎ ‎مساله‎ ‎تورم، متناسب‎ ‎کردن‎ ‎حجم‎ ‎نقدينگي‎ ‎و‎ ‎پول‎ ‎درجامعه‎ ‎با‎ ‎ميزان‎ ‎توليدات‎ ‎داخلي‎ ‎است. ‏‎ ‎اين‎ ‎تجربه‎ ‎اي‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎همه‎ ‎جاي‎ ‎دنيا‎ -‎چه‎ ‎پيشرفته‎ ‎و‎ ‎و‎ ‎چه‎ ‎درحال‎ ‎توسعه‎- ‎‏ بسياري‎ ‎از‎ ‎کشورهايي‎ ‎که‎ ‎توانسته‎ ‎اند‎ ‎طي‎ ‎دودهه‎ ‎گذشته‎ ‎تورم‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎يک‎ ‎رقمي‎ ‎کنند‎ ‎از‎ ‎همين‎ ‎راه‎ ‎استفاده‎ ‎کرده‎ ‎اند‎ ‎که‎ ‎همانا‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎پولي‎ ‎ومالي‎ ‎منضبط‎ ‎تر‎ ‎و‎ ‎حساب‎ ‎شده‎ ‎تر‎ ‎و‎ ‎توجه‎ ‎به‎ ‎توليد‎ ‎است. توجه‎ ‎به‎ ‎تجربه‎ ‎ترکيه‎ ‎که‎ ‎در‎ ‎گذشته‎ ‎نه‎ ‎چندان‎ ‎دور، تورمهايي‎ ‎حتي‎ ‎سه‎ ‎رقمي‎ ‎داشته‎ ‎دراين‎ ‎زمينه‎ ‎قابل‎ ‎توجه‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎هم‎ ‎اکنون‎ ‎تورمي‎ ‎يک‎ ‎رقمي‎ ‎دارد‎ ‎ولي‎ ‎ما‎ ‎که‎ ‎هيچ‎ ‎وقت‎ ‎تورم‎ ‎زيادي‎ ‎نداشته‎ ‎ايم‎ ‎دچار‎ ‎بيماري‎ ‎مزمن‎ ‎تورم‎ ‎دو‎ ‎رقمي‎ ‎هستيم‎ ‎وشاهد ‏‎ ‎نوساناتي‎ ‎هم‎ ‎در‎ ‎اين‎ ‎زمينه‎ ‎بوده‎ ‎ايم. پيش‎ ‎بيني‎ ‎من‎ ‎اين‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎اگر‎ ‎نتوانيم‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎منضبط‎ ‎پولي‎ ‎در‎ ‎پيش‎ ‎بگيريم‎ ‎نهايتا‎ ‎تورم‎ ‎از‎ ‎رقم‎ ‎هاي‎ ‎موجود‎ ‎هم‎ ‎بيشتر‎ ‎خواهد‎ ‎شد‎ ‎وبه‎ ‎سرعت‎ ‎افزايش‎ ‎پيدا‎ ‎خواهد‎ ‎کرد. ‏‎ ‎‎ ‎

‎‎انتظار‎ ‎مي‎ ‎رفت‎ ‎پول‎ ‎نفت‎ ‎با‎ ‎تزريق‎ ‎به‎ ‎حوزه‎ ‎هاي‎ ‎مولد‎ ‎عملا‎ ‎با‎ ‎ايجاد‎ ‎اشتغال‎ ‎وهم‎ ‎چنين‎ ‎توليد‎ ‎به‎ ‎رونق‎ ‎اقتصادي، ‏کنترل‎ ‎تورم، افزايش‎ ‎صادرات‎ ‎ودر‎ ‎نهايت‎ ‎بهبود‎ ‎وضعيت‎ ‎اقتصادي‎ ‎درکشور‎ ‎بيانجامد. چرا‎ ‎اين‎ ‎اتفاق‎ ‎صورت‎ ‎نگرفت؟‎‎
‎ ‎
اتفاقا‎ ‎افزايش‎ ‎درآمد‎ ‎هاي‎ ‎نفتي‎ ‎خودشمي تواند ‏‎ ‎يک‎ ‎عامل‎ ‎افزايش‎ ‎نقدينگي‎ ‎وتورم‎ ‎باشد‎ ‎که‎ ‎درايران‎ ‎اينطوراست. ‏‎ ‎با‎ ‎افزايش‎ ‎قيمت‎ ‎نفت‎ ‎درامدهاي‎ ‎دولت‎ ‎هم‎ ‎افزايش‎ ‎پيدا‎ ‎کرده‎ ‎ودخايرارزي‎ ‎ما‎ ‎بالا‎ ‎رفته‎ ‎واين‎ ‎موضوع‎ ‎باعث‎ ‎شده‎ ‎که‎ ‎دولت‎ ‎هرجا‎ ‎که‎ ‎کم‎ ‎آورده‎ ‎به‎ ‎طرق‎ ‎مختلف‎ ‎از‎ ‎جمله‎ ‎قانون‎ ‎بودجه‎ ‎و‎ ‎يا‎ ‎کمک‎ ‎از‎ ‎مجلس‎ ‎ذخاير‎ ‎ارزي‎ ‎را‎ ‎تبديل‎ ‎به‎ ‎ريال‎ ‎کند‎ ‎وازاين‎ ‎طريق‎ ‎پايه‎ ‎پولي‎ ‎را‎ ‎بالا‎ ‎برده‎ ‎واين‎ ‎افزايش‎ ‎پايه‎ ‎پولي‎ ‎افزايش‎ ‎نقدينگي‎ ‎را‎ ‎موجب‎ ‎شده‎ ‎است. نبايد‎ ‎تصور‎ ‎کنيم‎ ‎که‎ ‎وقتي‎ ‎درامد‎ ‎هاي‎ ‎نفتي‎ ‎بالا‎ ‎مي‎ ‎رود‎ ‎مشکلات‎ ‎اقتصادي‎ ‎ما‎ ‎مي تواند به طور سيستماتيک‎ ‎حل‎ ‎بشود. برعکس‎ ‎مشکلات‎ ‎اقتصادي‎ ‎ما‎ ‎مي‎ ‎تواند‎ ‎بيشترشود‎ ‎واين‎ ‎درصورتي‎ ‎اتفاق‎ ‎مي‎ ‎افتد‎ ‎که‎ ‎مديريت‎ ‎درستي‎ ‎بردرآمدهاي‎ ‎نفتي‎ ‎اعمال‎ ‎نشود. چون‎ ‎ما‎ ‎دراين‎ ‎چند‎ ‎سال‎ ‎اخير‎ ‎مديريت‎ ‎صحيحي‎ ‎نسبت‎ ‎به‎ ‎ذخاير‎ ‎ارزي‎ ‎نداشته‎ ‎ايم‎ ‎و‎ ‎به‎ ‎راحتي‎ ‎آن‎ ‎را‎ ‎تبديل‎ ‎به‎ ‎پول‎ ‎ريالي‎ ‎کرديم، حجم‎ ‎نقدينگي‎ ‎شديدا‎ ‎بالا‎ ‎رفته‎ ‎که‎ ‎درنهايت‎ ‎منجر‎ ‎به‎ ‎تورم‎ ‎شده‎ ‎است. ‏‎ ‎
‎ ‎
‎‎درعلم‎ ‎اقتصاد‎ ‎اين‎ ‎موضوع‎ ‎جزوبديهيات‎ ‎به‎ ‎شمار‎ ‎مي‎ ‎رود‎ ‎که‎ ‎افزايش‎ ‎نقدينگي‎ ‎تاثير‎ ‎مستقيم‎ ‎روي‎ ‎افزايش‎ ‎تورم‎ ‎دارد. چه‎ ‎اتفاقي‎ ‎افتاد‎ ‎که‎ ‎درکشور‎ ‎اين‎ ‎اصل‎ ‎بديهي‎ ‎ناديده‎ ‎گرفته‎ ‎شد‎ ‎وچنين‎ ‎پول‎ ‎هنگفت‎ ‎ريالي‎ ‎وارد‎ ‎سيستم‎ ‎بانکي‎ ‎کشور‎ ‎شد؟‎‎
‎ ‎
همه‎ ‎دولت‎ ‎ها‎ ‎و از جمله‎ ‎دولت‎ ‎فعلي‎ ‎ايران‎ ‎سعي‎ ‎مي‎ ‎کنند‎ ‎به‎ ‎آسانترين‎ ‎شکل‎ ‎مشکل‎ ‎خودشان‎ ‎را‎ ‎حل‎ ‎کنند‎ ‎ويکي‎ ‎ازآسانترين‎ ‎راه‎ ‎ها‎ ‎براي‎ ‎حل‎ ‎مشکل‎ ‎مالي‎ ‎اين‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎از‎ ‎ذخاير‎ ‎انباشته‎ ‎شده‎ ‎نفتي‎ ‎استفاده‎ ‎کنيد. البته‎ ‎دولت‎ ‎هاي‎ ‎قبلي‎ ‎هم‎ ‎اين‎ ‎کار‎ ‎را‎ ‎مي‎ ‎کردند‎ ‎اما‎ ‎دراين‎ ‎دوره‎ ‎درآمدهاي‎ ‎نفتي‎ ‎چون‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎چشمگير‎ ‎بالا‎ ‎رفته‎ ‎امکانات‎ ‎دولت‎ ‎هم‎ ‎براي‎ ‎اينکه‎ ‎مشکلاتش‎ ‎را‎ ‎ازاين‎ ‎طريق‎ ‎حل‎ ‎کندبيشتر‎ ‎شده‎ ‎است. درنتيجه‎ ‎به‎ ‎همان‎ ‎سياست‎ ‎ها‎ ‎متوسل‎ ‎شدند‎ ‎ونتيجه‎ ‎اش‎ ‎را‎ ‎مي‎ ‎بينيم. بنابراين‎ ‎يک‎ ‎اراده‎ ‎قوي‎ ‎واجماعي‎ ‎ملي‎ ‎مي‎ ‎خواهد‎ ‎که‎ ‎جلوي‎ ‎اين‎ ‎فرآيند‎ ‎را‎ ‎بگيرد‎ ‎ويک‎ ‎انضباط‎ ‎پولي‎ ‎درکشور‎ ‎حاکم‎ ‎بشود‎ ‎که‎ ‎درشرايط‎ ‎فعلي‎ ‎من‎ ‎وضعيت‎ ‎را‎ ‎روشن‎ ‎نمي‎ ‎بينم. ‏‎ ‎‎ ‎

‎‎چرا‎ ‎وضعيت‎ ‎از‎ ‎منظر‎ ‎شما‎ ‎روشن‎ ‎نيست؟‎ ‎آيا‎ ‎نشانه‎ ‎هايي‎ ‎وجود‎ ‎دارد‎ ‎که‎ ‎وضعيت‎ ‎در‎ ‎ماه‎ ‎ها‎ ‎ويا‎ ‎سالهاي‎ ‎آينده‎ ‎بهتر‎ ‎نشود؟‎ ‎

به‎ ‎هرحال‎ ‎ما‎ ‎درفاصله‎ ‎يک‎ ‎سال‎ ‎به‎ ‎انتخابات‎ ‎هستيم‎ ‎وکمابيش‎ ‎هم‎ ‎مبارزات‎ ‎انتخاباتي‎ ‎هم‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎پنهان‎ ‎وپشت‎ ‎پرده‎ ‎آغاز‎ ‎شده‎ ‎است. درچنين‎ ‎شرايطي‎ ‎بديهي‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎دولت‎ ‎حاضر‎ ‎نباشد‎ ‎هيچ‎ ‎نوع‎ ‎انضباطي‎ ‎را‎ ‎دراقتصاد‎ ‎تحميل‎ ‎کند‎ ‎که‎ ‎اين‎ ‎شائبه‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎وجود‎ ‎بياوردکه ‏‎ ‎نمي‎ ‎خواهد‎ ‎هزينه‎ ‎کند‎ ‎و‎ ‎به‎ ‎دست‎ ‎ودل‎ ‎بازي‎ ‎گذشته‎ ‎ادامه‎ ‎بدهد. به‎ ‎همين‎ ‎جهت‎ ‎بعيد‎ ‎مي‎ ‎دانم‎ ‎که‎ ‎اين‎ ‎سياست‎ ‎پولي‎ ‎منضبط‎ ‎اتفاق‎ ‎بيافتد. دليل‎ ‎مهم‎ ‎تر‎ ‎اينکه‎ ‎کساني‎ ‎که‎ ‎سکاندار‎ ‎مديريت‎ ‎اجرايي‎ ‎کشورهستند‎ ‎به‎ ‎يارادايم‎ ‎علمي‎ ‎اقتصادي‎ ‎که‎ ‎من‎ ‎از‎ ‎آن‎ ‎صحبت‎ ‎کردم‎ ‎اصلا‎ ‎اعتقادي‎ ‎ندارند. يا‎ ‎اينطور‎ ‎اعلام‎ ‎مي‎ ‎کنند. وچون‎ ‎در‎ ‎اين‎ ‎چارچوب‎ ‎فکر‎ ‎نمي‎ ‎کنند‎ ‎اين‎ ‎اعتقاد‎ ‎را‎ ‎هم‎ ‎ندارند‎ ‎اين‎ ‎سياست‎ ‎نتيجه‎ ‎همان‎ ‎چيزي‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎عرض‎ ‎کردم. بنابراين‎ ‎همين‎ ‎وضع‎ ‎ادامه‎ ‎پيدا‎ ‎خواهد‎ ‎کرد‎ ‎ونبايد‎ ‎انتظار‎ ‎داشته‎ ‎باشيم‎ ‎که‎ ‎تغيير‎ ‎زيادي‎ ‎اتفاق‎ ‎بيافتد. ‏‎ ‎
‎ ‎
‎‎اينکه‎ ‎گفتيد‎ ‎اعتقادي‎ ‎به‎ ‎پارادايم‎ ‎هاي‎ ‎علمي‎ ‎اقتصادي‎ ‎وجود‎ ‎ندارد‎ ‎دقيقا‎ ‎اشاره‎ ‎به‎ ‎چه‎ ‎موضوعاتي‎ ‎است؟‎‎
‎ ‎
به‎ ‎صورت‎ ‎کلي‎ ‎چارچوب‎ ‎فکري‎ ‎که‎ ‎اقتصاد‎ ‎دانان‎ ‎براساس‎ ‎متغيرهاي‎ ‎اقتصادي‎ ‎به‎ ‎آن‎ ‎فکر‎ ‎و عمل‎ ‎مي‎ ‎کنند‎ ‎واگر‎ ‎يک‎ ‎داده‎ ‎هايي‎ ‎را‎ ‎به‎ ‎اين‎ ‎سيستم‎ ‎بدهيم‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎طبيعي‎ ‎محصولاتي‎ ‎را‎ ‎از‎ ‎طرف‎ ‎مقابل‎ ‎خواهند‎ ‎گرفت‎ ‎که‎ ‎ناشي‎ ‎از‎ ‎آن‎ ‎منطق‎ ‎آن‎ ‎کارکرد‎ ‎نظام‎ ‎اقتصادي‎ ‎است‎ ‎را‎ ‎قبول‎ ‎ندارند. به‎ ‎نظر‎ ‎مي‎ ‎رسد‎ ‎کساني‎ ‎که‎ ‎الان‎ ‎تصميم‎ ‎گيران‎ ‎اصلي‎ ‎اقتصادي‎ ‎کشورهستند‎ ‎اين‎ ‎پارادايم‎ ‎را‎ ‎قبول‎ ‎ندارند. يعني‎ ‎فرض‎ ‎کنيد‎ ‎اجماع‎ ‎جهاني‎ ‎دراين‎ ‎مورد‎ ‎وجود‎ ‎دارد‎ ‎که‎ ‎تورم‎ ‎يک‎ ‎پديده‎ ‎پولي‎ ‎است‎ ‎ودر‎ ‎سايه‎ ‎انضباط‎ ‎پولي‎ ‎مي‎ ‎توان‎ ‎آن‎ ‎را‎ ‎حل‎ ‎کرد. اين‎ ‎يک‎ ‎بحث‎ ‎علمي‎ ‎اقتصادي‎ ‎است‎ ‎و‎ ‎اجماع‎ ‎گسترده‎ ‎اي‎ ‎هم‎ ‎دربين‎ ‎اقتصاد‎ ‎دانان‎ ‎درمورد‎ ‎آن‎ ‎وجود‎ ‎دارد. ‏تجربه‎ ‎هم‎ ‎نشان‎ ‎داده‎ ‎که‎ ‎اين‎ ‎راه‎ ‎حل‎ ‎نتيجه‎ ‎داده‎ ‎است. حالا‎ ‎مي‎ ‎بينيم‎ ‎که‎ ‎درکشور‎ ‎ما‎ ‎يک‎ ‎عده‎ ‎اي‎ ‎اين‎ ‎موضوع‎ ‎را‎ ‎نمي‎ ‎پذيرند. ‏حالا‎ ‎چه‎ ‎کار‎ ‎مي‎ ‎شود‎ ‎کرد؟‎ ‎چطور‎ ‎مي‎ ‎شود‎ ‎درچنين‎ ‎شرايطي‎ ‎خوشبين‎ ‎بود؟‎ ‎

‎ ‎‎‎اگر‎ ‎روند‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎پولي‎ ‎ومالي‎ ‎به‎ ‎همين‎ ‎صورت‎ ‎ادامه‎ ‎پيدا‎ ‎کند‎ ‎سال‎ ‎آينده‎ ‎وضعيت‎ ‎اقتصادي‎ ‎کشور‎ ‎چگونه‎ ‎خواهد‎ ‎بود؟‎ ‎

‎ ‎با‎ ‎توجه‎ ‎به‎ ‎اينکه‎ ‎درجامعه‎ ‎ما‎ ‎تعدادزيادي‎ ‎از‎ ‎متغيرهاي‎ ‎تاثيرگذاربر‎ ‎اقتصاد، غيراقتصادي‎ ‎و‎ ‎درشمار‎ ‎متعيرهاي‎ ‎مديريتي‎ ‎اداري‎ ‎وسياسي‎ ‎هستند‎ ‎بنابراين‎ ‎پيش‎ ‎بيني‎ ‎که‎ ‎درماه‎ ‎هاي‎ ‎آينده‎ ‎چه‎ ‎وضعيتي‎ ‎پيش‎ ‎خواهد‎ ‎آمد‎ ‎خيلي‎ ‎دشوار‎ ‎است. براي‎ ‎اينکه‎ ‎تصميم‎ ‎گيري‎ ‎ها‎ ‎هر‎ ‎لحظه‎ ‎ممکن‎ ‎است‎ ‎عوض‎ ‎شود‎ ‎وروي‎ ‎متغيرهاي‎ ‎اقتصادي‎ ‎چنين‎ ‎تصميم‎ ‎گيري‎ ‎هايي‎ ‎تاثير‎ ‎مي‎ ‎گذارد. ‏بنابراين‎ ‎من‎ ‎چندان‎ ‎اهل‎ ‎پيش‎ ‎بيني‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎کلي‎ ‎نيستم. گرايش‎ ‎کلي‎ ‎اما‎ ‎به‎ ‎اين‎ ‎گونه‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎تورم‎ ‎کنوني‎ ‎گسترش‎ ‎پيدا‎ ‎مي‎ ‎کند. مگر‎ ‎اينکه‎ ‎يک‎ ‎ترمز‎ ‎خيلي‎ ‎جدي‎ ‎به‎ ‎اين‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎انبساطي‎ ‎و‎ ‎مالي‎ ‎زده‎ ‎شود‎ ‎و‎ ‎يک‎ ‎انضباط‎ ‎خيلي‎ ‎قوي‎ ‎ايجاد‎ ‎شود‎ ‎درعرصه‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎پولي‎ ‎ومالي‎ ‎که‎ ‎آن‎ ‎هم‎ ‎درشرايط‎ ‎کنوني‎ ‎کشور‎ ‎من‎ ‎محتمل‎ ‎نمي‎ ‎دانم‎ ‎اگر‎ ‎چه‎ ‎اميدوارم‎ ‎رخ‎ ‎بدهد. ‏‎ ‎‎ ‎

‎‎آياسابقه‎ ‎داشته‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎وقتي‎ ‎تورم‎ ‎دربخش‎ ‎هايي‎ ‎به‎ ‎عنوان‎ ‎مثال‎ ‎تا‎ ‎‏۵۰‏‎ ‎درصد‎ ‎بالا‎ ‎برودبعد‎ ‎از‎ ‎اعمال‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎کنترلي، رقمي‎ ‎هاي‎ ‎موجود‎ ‎به‎ ‎قبل‎ ‎برگردد‎ ‎ويا‎ ‎حداقل‎ ‎قيمت‎ ‎هاي‎ ‎کنوني‎ ‎تعديل‎ ‎شود؟‎ ‎يا‎ ‎اينکه‎ ‎اين‎ ‎افزايش‎ ‎ها‎ ‎عملا‎ ‎درنقطه‎ ‎کنوني‎ ‎باقي‎ ‎خواهد‎ ‎ماند؟‎ ‎
‎ ‎
الزاما‎ ‎اين‎ ‎طور‎ ‎نيست‎ ‎که‎ ‎قيمت‎ ‎هايي‎ ‎که‎ ‎هست‎ ‎همين‎ ‎طور‎ ‎بماند. بستگي‎ ‎به‎ ‎تصميم‎ ‎گيري‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎فعالان‎ ‎اقتصادي‎ ‎وتصميم‎ ‎گيران‎ ‎اقتصادي‎ ‎دارد. ما‎ ‎از‎ ‎آنچه‎ ‎محتمل‎ ‎است‎ ‎سخن‎ ‎مي‎ ‎گوييم. اگر‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎انقباضي‎ ‎شديد‎ ‎پولي‎ ‎ومالي‎ ‎اتفاق‎ ‎بيافتد‎ ‎ويا‎ ‎سياست‎ ‎هاي‎ ‎جدي‎ ‎در‎ ‎بخش‎ ‎مسکن‎ ‎اعمال‎ ‎شود‎ ‎ممکن‎ ‎است‎ ‎قيمت‎ ‎ها‎ ‎از‎ ‎سطح‎ ‎کنوني‎ ‎پايين‎ ‎بيايد. از‎ ‎نظر‎ ‎تئوريک‎ ‎اين‎ ‎امکان‎ ‎پذير‎ ‎است. من‎ ‎کلا‎ ‎درمورد‎ ‎وضع‎ ‎محتمل‎ ‎صحبت‎ ‎کردم‎ ‎که‎ ‎بعيد‎ ‎مي‎ ‎دانم‎ ‎اتفاق‎ ‎بيافتد‎ ‎اگر‎ ‎چه‎ ‎اميدوارم‎ ‎رخ‎ ‎بدهد‎ ‎و ‏اميدوارم‎ ‎که‎ ‎اين‎ ‎هوشياري‎ ‎درمسئولان‎ ‎وتصميم‎ ‎گيران‎ ‎پيدا‎ ‎بشود‎ ‎که‎ ‎به‎ ‎خاطر‎ ‎حل‎ ‎واقعي‎ ‎مسائل‎ ‎اقتصادي‎ ‎تصميمات‎ ‎درست‎ ‎تري‎ ‎بگيرند. ‏‎ ‎

 
 
 
بازگشت به صفحه اول

  ساير مطالب مربوط به ديدگاه