روزنامه‌نگاران نوميد از آينده

روزنامه نگاری در ایران اگرچه طی هشت سال گذشته فراز وفرودهای بیشماری را از سر گذراند اما به گفته همه اهل فن، رهی صد ساله را هم در این مدت پیمود.و حالا در آخرین شب این سال ، انگار، بیش از همه و پیش از دیگران، به آینده با نگرانی و تردید می نگرد

روزنامه نگاری ایران به لحاظ کمی و کیفی در این سال ها به گونه ای تغییر کرد که تعداد داوطلبان تحصیل در این رشته و همچنین دانشگاه هایی که این رشته را ارایه می کردند چندین برابر شد. این دانشگاه ها ، جدا از کلاس های آموزشی حرفه ای روزنامه نگاری بود که در تهران و سایر شهرها برگزار می‌شد تا به جوانان علاقه مند رمز وراز کار در این وادی پر هیجان بیاموزد.

استقبال از کار مطبوعاتی در ایران چنان بالا گرفت که شورای نظارت بر مطبوعات در هشت سال گذشته در اغلب دوشنبه ها تشکیل جلسه داد تا در پایان کار دولت بیش از۲۱۶۷ نشریه، مجوز داشته باشند. این روند البته همراه با بسته شدن فضای سیاسی، از شتاب سال های نخست فاصله گرفت ودر سالهای پایانی کند تر و کند تر شد .سال های تعطیلی پیاپی روزنامه ها و بیکاری روزنامه نگاران.

روزنامه نگارانی که در سالهای گذشته بارها طعم توقیف نشریاتشان وبیکاری را چشیده بودند، به تدریج با این شرایط خو گرفتند، راه های مقابله هم بود. یکی را که می بستند، دو تای دیگر باز می شد. . اما حالا، انگارداستان عوض شده است. دیگر گمانه زنی ها از تعطیلی این نشریه و آن نشریه فراتر رفته است. به گفته يکی از موفق ترين روزنامه نگاران سال های اخير امروز حرفه روزنامه نگاری در ایران در خطر است.

روزنامه نگاران چه مشغول آن ها که به کار در نشریه ای مشغولند چه به دلیل تعطیلی نشریه شان بیکار می گويند برای خود در روزهای پیش رو افق روشنی نمی بينند. کارکنان بيش تر روزنامه های غیر دولتی نگران تعطیل هستند وروزنامه های دولتی نظیر همشهری و ایران نیز منتظر تغییرات مهم در مدیریت و مواجه شدن با کسانی از جناح راست که درگذتشه نشان داده اند آزادی عملی برای روزنامه نگاران قائل نیستند.

آنچه به نگرانی ها دامن می‌زند نزدیکی گروه تازه رسیده با یک دسته قدیمی در قوه قضاییه است. تعطیلی نشریات، محاکمه وبلاگ نویسان همه با دستور بخشی از قوه قضاییه انجام شد که از قضا با انتخاب احمدی نژاد قدرت بیشتری یافته است. گروهی که برای روزنامه نگاری ، تعریفی تازه دارند .

چهار ماه قبل عباسعلی علیزاده رییس دادگستری استان تهران از عزم قوه قضاییه برای مراعات حال روزنامه ها و روزنامه نگاران خبر داده و گفته بود: با توجه به دستور العمل آیت الله شاهرودی از این پس با مطبوعات برخورد نمی شود بلکه با مدیر مسئول برخورد خواهد شد.

متن گفته های رییس دادگستری تهران را اینجا ببینید.

اما تنها دو روز بعد با نامه سعید مرتضوی او گفته خود را اصلاح کرد

مشروح کامل سئوال وجواب مرتضوی و علیزاده را اینجا ببینید

. روزنامه اقبال که هفته گذشته تعطیل شد، تنها روزنامه نزديک به جبهه مشارکت بود که در انتخابات از مصطفی معين حمايت می کرد. جبهه مشارکت پيش از اين ارگانی با نام مشارکت منتشر می کرد که همراه دو روزنامه ديگر نزديک به اين جناح به دستور مرتضوی بی آن که محاکمه ای برپا شود تعطيل شد.

وحید پوراستاد که سالهای گذشته را به کار در تحریریه روزنامه های مختلف جناح اصلاح طلب گذرانده در یادداشتی پس از تعطیل شدن اقبال نوشته است: ازالان تا حداقل چهار سال آینده بیکار شدیم، یاد روزهایی که در سلام – آفتاب امروز – نوروز- یاس نو- وقایع اتفاقیه و اقبال کار می کردیم بخیر!

وبلاگ پور استاد را اینجا ببینید

اما برخی هنوز امیدوارند. گیسو فغفوری و علی اصغر سید آبادی، زوج روزنامه نگار در وبلاگ دونفره خود نوشته اند: دیروز دوستی پس از این که چند دقیقه به حرف هایم درباره این که نباید از آینده نگران بود ، گوش داد به یادم آورد که در یک هفته 3 ناکامی ( ناکامی معین ، تعطیلی اقبال و بیکاری و ناکامی هاشمی ) را تجربه کرده ام . اول از این یاد آوری ترسیدم ، اما بلافاصله گفتم ناکامی هایی که به یادم نمانده اند ، ناکامی های کوچکی اند . من هنوزنسبت به آینده امیدوارم . ما آینده را تغییر می دهیم. این دو هم اینک در خبرگزاری جوانان ایران (سینا ) وابسته به سازمان ملی جوانان کار می کنندکه بیم تعطیل آن نیز می رود. چرا که مجلس از مدتی قبل درباره سازمان ملی جوانان طرح های تحقیق وتفحصی را آغاز کرده است که آگاهان معتقدند ممکن است منجر به تغییرات بنیادین در سازمان ملی جوانان شود.
وبلاگ هنوز را اینجا ببینید

این روزها بیم تعطیلی خبرگزاری ها نیز می رود. خبرگزاری هایی که با توجه به عنایت دولت خاتمی به شفافیت و اطلاع رسانی در فضای سایبر آغاز به کار کرده بودند اما اینک آینده ای مبهم را انتظار می کشند. از آن جمله خبرگزاری میراث فرهنگی و گردشگری که به خبرگزاری تخصصی در این حوزه بدل شد. اين خبرگزاری در تلاش بود تا منابع مالی غیردولتی به دست آورد.

خبرگزاری میراث را اینجا ببینید

خبرگزاری کار ایران( ایلنا) نیز که این روزها با مشکلات مالی دست وپنجه نرم می کند نیز سرنوشتی نا معلوم دارد.

خبرگزاری ایلنا را اینجا ببینید

از سوی دیگر روزنامه هائی که از بودجه عمومی تغذيبه می کنند هم در تیررس اصولگرایان نورسیده قرار دارند. احمدی نژاد پیش از انتخاب شدن و درمقام شهردار تهران تغییراتی بنیادین در همشهری داده بود. کارکنان روزنامه ايران نيز بیم آن دارند که با تغییراتی که در وزارت ارشاد داده خواهد شد و به احتمال تغییر مدیران خبرگزاری جمهوری اسلامی و روزنامه ایران را نيز در پی خواهد داشت، این روزنامه نیز دچار تغییرات شود.

بر این اساس و به دلیل تاریکی فضای آینده برای روزنامه نگاری ایران، بسیاری از روزنامه نگاران جوانتر درفکر درس خواندن در داخل یا خارج از ایران افتاده اند و روزنامه نگاران قديمی تر خود را برای بازنشستگی پیش از موعد آماده می کنند.

با این همه کم نيستند روزنامه نگارانی که معتقدند، جنبش اصلاحات کار خود را کرده است و جناح تمامیت خواه نمی تواند فضای اطلاع رسانی را مسدود کند. پس سئوال اصلی همچنان بی پاسخ می ماند که با تغييرات در پيش آيا روزنامه نگاری نوپای ايران خواهد توانست در 4 سال آینده به رشد خود ادامه بدهد.