سيمين بهبهاني در مراسم بزرگداشت م آزاد -

ايران ما - عصر ديروز مراسم بزرگداشت "م . آزاد" با حضور جمعي از شاعران و دوستان او در خانه هنرمندان برگزار شد .

به گزارش ايلنا ،در مراسم بزرگداشت "م . آزاد"، "محمد بهارلو" كه اجراي برنامه را به عهده داشت، با عنوان "با آزادي سرودن" به توصيف حال خود و دوستانش پس از شنيدن خبر درگذشت "م. آزاد" پرداخت و گفت‌‏: "آزاد" از جمله شاعراني بود كه با شعر خودش رو راست بود، درباره خودش هيچ توهمي نداشت؛ او خلاقيت منفي نداشت، مي دانست چه چيز را نبايد بنويسد .
وي افزود : "آزاد" معتقد بود هر كسي كه نمي تواند شعر بگويد، زور نزند، با زور نمي شود شعر گفت، "آزاد" معتقد بود ما نمي توانيم منكر فضايي شويم كه در آن زندگي مي كنيم .
سيمين بهبهاني با انتقاد از نور سالن خانه هنرمندان گفت‌‏: وقتي مي آييم اينجا غصه‌‏ام اين است كه چراغ كم است و نمي توانم از رو چيزي بخوانم .
وي با اشاره به حادثه دردسر روز خاكسپاري "م . آزاد" اظهارداشت‌‏: اجازه بدهيد يادي از "اخوان ثالث" بكنم، روز دفن "آزاد" ما چند ساعت آنجا ايستاده بوديم و نمي دانم چرا مدام ميان فرمانداري و بي بي سكينه مي رفتيم و مي آمديم تا جنازه را دفن كنيم، مي گفتند اجازه نداريم در اينجا نويسنده دفن كنيم، گفتم پس نويسنده را بايد چه كنند، بگذارند بالاي كوه عقاب ها و سيمرغ‌‏ها بخورند .
بهبهاني در ادامه گفت‌‏: متاسفانه جنازه شاعر روز زمين مانده بود و دوستانش دور آن حلقه زده بودند، سكوتي عجيب بر فضا حاكم بود، نا گهان صدايي كه فكر مي كنم خود من بود، گفت‌‏ بلندش كنيد و ببريد و اين گونه بود كه مراسم خاكسپاري "م . آزاد" با چند ساعت تاخير برگزار شد .

اين بانوي غزل پرداز اظهارداشت‌‏: "م . آزاد" عمرش را به سختي گذراند، هميشه كار مي كرد؛ ما هم شاهد بوديم آزادمردانه زيست و شعرش بسيار زيبا بود. او بي اجازه متولد شد و بي اجازه دفن شد.
در ادامه ، "اسدالله شعباني" با اشاره به جايگاه آثار "م . آزاد" در عرصه كودك و نوجوان، گفت‌‏: اگرچه "آزاد" ،يكي از شاعران نام‌‏آور بزرگسال است، اما ذاتا شاعر كودكان بود، در شعر او نشانه‌‏هايي هست كه اين را اثبات مي كند .
وي با اشاره به شعر كوتاه "براي گذشتن از اين رود رنگين كماني بايد بود"، اظهارداشت‌‏: اين اثر يكي از موجزترين آثار "م. آزاد" است، در اين شعرتك نگاه كاملا مدرن ديده مي شود، بچه‌‏ها در شعر "م . آزاد" رنگين كمان را تشكيل مي‌‏دهند .
شعباني افزود : از دوران "صادق هدايت‌"‏, توجه به ادبيات كودك جدي شد و روشنفكران و جامعه به ادبيات كودك نگاهي جدي‌‏تر كردند . "سيروس طاهباز" و "م . آزاد" جزء اولين كساني بودند كه در حركت كانون پرورش فكري كودك و نوجوان موثر بودند .
وي در ادامه خاطرنشان كرد : "آزاد"، يكي از تواناترين و كوشاترين نويسندگان براي كودكان بود و اين توانايي را مي توان در آشنايي او با فرهنگ ايران و زبان تهراني دانست. متاسفانه جامعه روشنفكر و دانشگاهي نگاهي تحقيرآميز به ادبيات كودك داشته و دارند . تنها دو تن در آن زمان بر اين مساله غلبه كردند؛ يكي "آزاد" بود و ديگري "شاملو" . "آزاد" در زمينه ادبيات فولكلور موفق بود و از چهره‌‏هاي توانمند اين عرصه به شمار مي رود .
اين شاعر و نويسنده كودك افزود‌‏: بازي كلامي و به كارگيري پيوندهاي آوايي كلام براي "آزاد" داراي اهميت ويژه‌‏اي بود، يعني چيزي كه براي كودكان مهم است. در آثار كودكان نخستين مساله مهم پيوند معنايي است كه "آزاد" اين مسائل را در آثارش به خوبي مورد توجه قرار مي دهد .
در ادامه، ناصر تقوايي گفت‌‏: آشنايي من و "آزاد" به دهه 40 در آبادان باز مي‌‏گردد و در آن دوره بيشتر شاعران علاقه داشتند كه به عنوان دبير مشغول به كار شوند. من شاگرد "آزاد" نبودم، اما برادرم شاگرد او بود. "آزاد" رابطه خوبي با شاگردانش داشت و همه او را دوست داشتند. يكي از شانس‌‏هاي زندگي‌‏ام آشنايي با "م . آزاد" بود، او در زندگي من تاثير زيادي داشت.
اين فيلم ساز با اشاره به گرايش و فرم كاربرد آن و استفاده از واژه‌‏ها اظهارداشت‌‏: من اين چيزها را از "آزاد" ياد گرفتم، شايد "آزاد" را از دور كه نگاه كني، آدم كم كاري به نظر برسد. اما او كار براي كودكان را انتخاب كرد و تا آخر هم براي آنها كار كرد .
وي در ادامه با اشاره به اتفاقي كه در امامزاده طاهر براي دفن "م . آزاد" افتاده بود، گفت‌‏: وطن ما ايران نيست، وطن ما ادبيات فارسي است و اين شاعران هستند كه ادبيات را مي سازند.
تقوايي ادامه داد‌‏: در جامعه اي كه مردگان بيشتر از زندگان حرمت دارند , چطور به جنازه شاعران و نويسندگان بي‌‏حرمتي مي شود. متاسفانه اين حادثه در جامعه ما سابقه دارد و مي توان آن را در مورد عارفان كه بيشتر آنها را روشنفكران ديني تشكيل مي دادند نيز مشاهده كرد؛ اين مشكل را بايد خود ما حل كنيم، نبايد منتظر بمانيم تا كسي از جايي بيايد و آن را حل كند، چون كسي نمي آيد .
در ادامه، صفدر تقي زاده گفت‌‏: با آمدن "م . آزاد" و "حسن پستا" به آبادان، محفل كوچكي براي ادبيات تشكيل شد كه من و "آزاد" را به هم نزديك كرد. "آزاد" مي خواست با شاعران آمريكايي بيشتر آشنا شود. من و "صفريان" آثاري را ترجمه مي كرديم كه در جمع مي خوانديم .
تقي زاده با خواندن نامه هايي كه "آزاد" براي او نوشته بود، اظهارداشت: در بعضي از نامه هاي "آزاد"، ياس و نا اميدي زيادي به چشم مي خورد ،يك دوره اي در ايران ياس و ناميدي حاكم بود و با وجود اين ياس و سرخوردگي "آزاد" به اوضاع اجتماع هم توجه دارد و به بي عدالتي هم مي پردازد .
در ادامه، محمد حقوقي با بيان اين مطلب كه من عزادارم، چون براي من "آتشي" و "آزاد" به گونه‌‏اي ديگر بودند، گفت‌‏: شعرهاي اصلي "آزاد" از سال 40 به اين سو منتشر شد و از زبان آثار او به خوبي مي توان دريافت كه زبان او با زبان شاعران ديگر متفاوت است.
وي با اشاره به نگاه "آزاد" به شعر تصريح كرد : "آزاد" شعر را آنقدر پاك مي‌‏دانست كه معتقد بود نبايد با يك كلمه آلوده شد، به همين سبب شعرش موجز و محدود بود . او سر به زير، نجيب و مظلوم بود و به حرف ها گوش مي داد، اگر حرفي خوب و قابل قبول بود، مي پذيرفت و در صورت نياز عمل مي كرد. اما اگر حرفي را نمي پذيرفت، گوش مي داد، اما عمل نمي كرد .
حقوقي افزود‌‏: "اخوان", "شاملو" ,و"منوچهر آتشي" چنين اخلاقي نداشتند، آنها نقد را تحمل نمي كردند؛ "آزاد" شاعري موجزگو بود و با توجه به شعر، زبان و انديشه اش نمي‌‏توانست شعر سياسي بگويد , او شاعري بود كه اگر مي خواست نمي‌‏توانست شعر سياسي بگويد و با وارد شدن اولين واژه سياسي كلامش سست مي‌‏شد . من نيز مدتي تحت تاثير شعر "آزاد" بودم.
وي در بخش ديگر سخنان اش با اشاره به شعر "براي گذشتن از اين رود / رنگين كماني بايد بود"، گفت: اين شعر، زيباترين شعر كوتاه جهاني است .
در پايان مراسم ، "مهري شاه حسيني" خبر از برگزاري مراسم تقدير از همسران، همراهان، شاعران و نويسندگان فارسي زبان و كساني كه به زبان فارسي خدمت كرده اند، داد و اظهارداشت‌‏: همه كساني كه آمده اند اينجا از "آزاد" گفتند ،اما كسي از همسر او كه سال ها از وي مراقبت كرد، چيزي نگفت ،ما تنها شاعر و يا نويسنده،نقاش يا بازيگري را مي‌‏بينيم كه به آرامي در حال فعاليت است و از كساني كه در زندگي از آنها حمايت مي كنند، اطلاع نداريم .
شاه حسيني افزود : من در بزرگداشت "منوچهر آتشي" به اين موضوع تاكيد كردم كه اين افراد به عنوان سربازان جبهه ادبيات هستند. به همين دليل به دوستان فعال در "آتي بان"( كه متعلق به خبرنگاران ادبي و نويسندگان بدون مرز ايران , افغانستان , تاجيكستان است) پيشنهاد كردم كه طي مراسمي از اين دوستان هر ساله تقدير شود، آنان نيز پذيرفتند و اين كار در حال بررسي و شكل‌‏گيري است كه سال آينده اولين مراسم آن برگزار خواهد شد .