در ميزگرد زن در تاريخ معاصر، گفته شد:
نرخ بيکاری زنان تحصيلکرده رو به افزايش است
دانا شهسواری
۱۱ اسفند ۱۳۸۴
دومين ميز گرد "زن در تاريخ معاصر" به همت انجمن زنان پژوهشگر تاريخ در سازمان
اسناد کتابخانه ملي ايران بر گزار شد. شرکت کنندگان در اين مراسم با برشماري موقعيت
زن ايراني، از امروز سخن گفتند و اينکه "بحران بيکاري، زنان تحصيلکرده ما را تهديد
مي کند."
اين ميز گرد ابتدا قرار بود در تالار همايش هاي دانشگاه الزهرا بر گزار شود، اما
به دليل بر گزاري آزمون کارشناسي ارشد در اين دانشگاه، محل برگزاري آن در آخرين
ساعات به کتابخانه ملي ايران در بزرگراه شهيد حقاني انتقال يافت.
در لابي محل بر گزاري ميز گرد، نمايشگاهي از آثار به چاپ رسيده از سوي انتشارات
انجمن هم به نمايش گذاشته که تا پايان مراسم تقريبا بسياري از آنها فروش رفت.
زنان آزادي هايي داشتند
در آغاز اين جلسه خانوم رضواني دبير همايش به ارايه گزارشي از عملکرد انجمن
پرداخت و سپس فخرالسادات محتشمي پور معاون سابق امور اجتماعي و شوراهاي وزارت کشور
طي سخناني عملکرد يکساله انجمن را بسيار سودمند و مثبت ارزيابي کرد.
در ادامه خانم دکتر منصوره اتحاديه، نويسنده و پژوهشگر مطرح حوزه تاريخ معاصر در
رابطه با نقش زن در تاريخ معاصر سخناني ايراد کرد و از جمله گفت: "منابع بسياري در
حوزه تاريخ معاصر، بخصوص در رابطه با دوران قاجار و جود دارد که مي توان از آنها
براي تبيين نقش زنان استفاده کرد".
وي افزود: "بر اساس اين منابع در زمان قاجار، زنان به راحتي مي توانستند معامله
کنند و به خريد و فروش زمين و خانه و ... بپردازند. مثلا فروغ الدوله، دختر شاه در
آن زمان معاملاتي انجام مي داد." منصوره اتحاديه در ادامه گفت: "البته هر چند زنان
در اين زمينه ها آزادي عمل هايي داشتند اما در زمينه ارث، طلاق، حضانت فرزند و
ازدواج، اختياري نداشتند."
واحه مثال زدني است
در ادامه ميز گرد دکتر مرتضي فرهادي، استاد دانشکده علوم اجتماعي در زمينه
مشارکت اقتصادي و همياري ميان زنان ايراني به سخنراني پرداخت و گفت: "در ايران
امروز همياري و مشارکت بسيار گم و مفقود است و اصلا شناخته شده نيست. البته اين به
آن معني نيست که ما در گذشته هم مشارکت جو نبوديم، بلکه اين دروغ بزرگ تنها در
پنجاه سال اخير تکرار شد. تاريخ گذشته ما سراسر مشارکت مردم ما را اثبات مي
کند".
اين پژوهشگر مردم شناسي در ادامه گفت: «مي توان به "واحه" اشاره کرد که نشان از
روح مشارکت ايراني دارد. در زماني که ايران 18 ميليون نفر جمعيت داشت، دو ميليون زن
عضو واحه بودند و اين تا دهه 1330 ادامه داشت.»
دکتر فرهادي در پايان اظهار داشت: "اگر واحه را به عنوان يک نماد انتخاب کنيم و
اگر متوسط جمعيت هر خانواده را 5 نفر بدانيم بنابر اين بايد گفت حدود 10 ميليون
ايراني تحت پوشش واحه بودند".
دو گانگي منزلت زنان
خانم دکتر شادي طلب سخنران بعدي بود که گفت: "نقش اقتصادي زنان در ايران بسيار
پايين است و مشارکت آنان در اقتصاد به حدود 13 در صد مي رسد". وي افزود: "نرخ
بيکاري زنان همواره در تاريخ معاصر دو برابر مردان بوده، اما بر اساس آمار سال 2005
اين نرخ اکنون بيش از دو برابر شده است".
دکتر شادي طلب تاکيد کرد: "البته اين مسئله ناشي از آن است که زنان از توان خود
استفاده نمي کنند واين باعث شده است تا به مرور با دو گانگي منزلت مواجه شوند".
اين پژوهشگر حوزه زنان و تاريخ در ادامه گفت: "هرچند زنان ما به اين نتيجه رسيده
اند که اشتغال در بيرون از خانه مهم است، اما هنوز 69 در صد از آنان معتقدند اشتغال
مردان واجب تر و از اولويت بر خوردار است. طبق نظر سنجي ها بيش از 80 در صد زنان ما
معتقدند کاري جز کار در خانه ندارند".
دکتر سعيدي آخرين سخنران مراسم بود که در رابطه با نقش زنان در تاريخ صحبت و
تاکيد کرد که در تاريخ شفاهي ما به خاطرات زنان و خاطرات اقتصادي آنان توجهي نشده
است.
مطالعات زنان
دکتر سعيدي با طرح اين موضوع که بهتر است مطالعات زنان را خود زنان انجام دهند
گفت: "چون تاريخ نگاران ما مرد هستند، بسياري از مسايل زنان پوشيده مي ماند؛ از اين
رو ما با آثاري مذکر روبرو هستيم".
در ادامه اين جلسه سخنرانان به سئوال هاي حاضرين پاسخ گفتند. از جمله دکتر شادي
طلب در پاسخ به اين سئوال که "در جامعه اي که دولت صاحب اصلي است و حتي مردان کاري
نمي توانند انجام دهند زن چه کار مي تواند بکند" گفت: "البته دولت صاحب اصلي است و
زنان شاغل در دولت، که 33 در صد شاغلين را تشکيل مي دهند عمدتا در آموزش و بهداشت
اشتغال دارند. لذا در اين ميان زنان چاره اي جز رفتن به بخش خصوصي ندارند. البته
بايد توجه داشته باشيم که بخش خصوصي هم توان و بنيه لازم را ندارد، پس مشکل ما يک
مشکل کلان اقتصاد جامعه است. ولي با اين حال زنان به طور مشخص براي وارد شدن به
امور اقتصادي، به تجربه و تصميم گيري مستقل نياز دارند".
يکي از مردان حاضر در تالار از فخرالسادات محتشمي پور پرسيد: "چرا زنان نگاه
زيرکانه اي حتي به خود اشتغال دارند؟" که وي در پاسخ گفت: "در بحث خود اشتغالي هر
جا بستر فراهم شده، زنان موفق بوده اند.البته در اين بخش من با مسايل و نگاه هاي
زيرکانه اي مواجه نشده ام، اما بايد بگويم زنان نگاه زيرکانه اي دارند".
چراغها را من خاموش نمي کنم
دکتر سعيدي در پاسخ به همين پرسش گفت: "اينطور که مي گوييد نيست و زنان با
مشکلاتي مواجه هستند. مثلا به رمان هاي زنان نگاه کنيد، آنجاکه مي گويد چراغ ها را
من خاموش مي کنم در واقع منظورش اين است که من خاموش نمي کنم، بلکه کس ديگري خاموش
مي کند".
سپس دکتر شادي طلب در پاسخ به سئوالي در رابطه با موفقيت هاي علمي زنان و بيکاري
در جامعه گفت: "نرخ بيکاري دختران تحصيلکرده ما افزايش شتابناکي دارد. در استخدام
ها، زنان در آخر صف نگاه داشته مي شوند و اقتصاد بازار ايران نيز توان جذب آنها را
ندارد. بنا بر اين ما با بحران بيکاري زنان تحصيلکرده مواجه خواهيم شد که پيامد هاي
ناگواري دارد".
پرسش و پاسخ ها که به پايان رسيد، آخرين بخش برنامه اجرا شد که تقدير و تشکر از
کساني بود که در طي اين سالها انجمن زنان پژوهشگر تاريخ را ياري رسانيده اند.
تقدير از خاتمي
در اين بخش مجري، با جملاتي زيبا از محمد خاتمي ياد کرد و ياري او را در طي اين
چند سال ارج نهاد.
احمد مسجد جامعي، دکتر زهرا رهنورد، مهندس بهشتي، هادي
خانيکي، خانم شجاعي رئيس مرکز امور مشارکت زنان دوره خاتمي از جمله کساني بودند که
مورد تقدير و تشکر قرار گرفتند. شجاعي که در مراسم حضور داشت لوح تقدير و هديه خود
را دريافت کرد و هادي خانيکي نيز در آخرين لحظات خود را به همايش رسانيد، اما
ديگراني که مورد تقدير قرار گرفتند در مراسم حضور نداشتند.
مراسم که تمام شد، حاضرين در راه خروج از سالن، محو تماشاي ساختمان جديد
کتابخانه ملي بودند که از دستاوردهاي دوره خاتمي است. يک بناي آجري
ايراني.
|