اخراج فله ای در خبرگزاري ايلنا

پيام های تاريک برای خبرنگاران ايران

با اخراج بيش از سي تن از خبرنگاران خبرگزاري كار ايران (ايلنا) روند برخورد با خبرگزاري هاي مستقل از دولت وارد فاز جديدي شد. خبرگزاري ايلنا يکي از مهمترين رسانه هايي محسوب مي شد كه اخبار مربوط به گروه هاي منتقد و زندانيان سياسي را پيگيري و منتشر مي كرد. بهانه اخراج دستجمعي خبرنگاران ايلنا مشكلات مالي عنوان شده است. اما گروه سياسي اين خبرگزاري بيشترين سهم را در ميان اخراجي ها به خود اختصاص داده و اين موضوع، حکايت از انگيزه هايي ديگر براي تغييرات گسترده اخير دارد.

در اعتراض به اقدام مديريت ايلنا در اخراج گسترده خبرنگاران، تعدادي از دبيران اين خبرگزاري از جمله مسيح علي نژاد از سمت خود استعفا داده اند. علي نژاد خبرنگار اين خبرگزاري پس از آنكه در سال گذشته به علت افشاي مزاياي مالي نمايندگان از مجلس اخراج شد، تا هفته گذشته به عنوان دبير سرويس پارلماني اين خبرگزاري مشغول به كار بود.

اخراج فله اي ازخبرگزاري ها

از نخستين روزهاي سال نو در ميان خبرنگاران رسانه ها اخباري مبني بر برنامه ريزي براي اخراج خبرنگاران اصلاح طلب از خبرگزاري ها و برخي از روزنامه هايي که با تغيير دولت در اختيار راستگرايان تندرو قرار گرفته است، نقل مي شد. در چند روز اخير اما ماجراي اخراج خبرنگاران عملي شد و دو خبرگزاري ايسنا و ايلنا شاهد برکناري بسياري از خبرنگاران اصلاح طلب خود بودند. ميثم عنقايي، مشاور سياسي مدير عامل ايلنا يکي از کساني است که از اين خبرگزاري اخراج شده است. گفته مي شود علي پيرحسين لو از سرويس پارلماني ايلنا، حامد شيخ پور، دبير ديپلماتيک خبرگزاري ايلنا، و احمديان، اردستاني و فريبا پژوه، از جمله ديگر قربانيان کنارگذاشتن خبرنگاران اصلاح طلب در اين خبرگزاري هستند.

همزمان در روزهاي اخير خبرهايي مبني بر برکناري علي اصغر شفيعيان، دبير سياسي خبرگزاري ايسنا منتشر شده است. شفيعيان خود نيز در وبلاگش اين خبر را تاييد کرده و نوشته: "امروز خسته از مدت‌ها داشتن مسووليت در سرويس سياسي، بالاخره باري از دوشم برداشته شد، خوشحالم تنها از همين نظر اما دل كندن از سياست به ويژه دانشجويان سياسي برايم سخت است". ابوالفضل فاتح، مدير خبرگزاري ايسنا نيز که پيشتر از فعالان دانشجويي بود، در نخستين روزهاي آغاز به کار دولت احمدي نژاد به بهانه ادامه تحصيل از مديريت اين خبرگزاري کنار رفت.

در گذشته چندين سايت خبري نزديک به راستگرايان تندرو بارها با انتشار اخباري، ايلنا و ايسنا را متهم کرده بودند که براي دشمان خارجي خوراک فراهم مي آورند. خبرگزاري مهر که زير نظر سازمان تبليغات اسلامي فعاليت مي کند چندي پيش در اخبار ويژه خود بخشي از گزارش يک نهاد امنيتي به مقامات جمهوري اسلامي را منتشر کرد و در آن مدعي شد که اغلب اخبار مورد استناد نهادهاي بين المللي حقوق بشر و رسانه هاي خارجي توسط خبرگزاري هاي ايلنا و ايسنا منتشر شده است.

اين در حالي است که خبرگزاري ايرنا، و مجموعه نشريات موسسه ايران، از جمله روزنامه ايران که در سال هاي گذشته از جمله رسانه هاي نزديک به اصلاح طلبان شمرده مي شدند، در ماه هاي اخير دچار تغييرات مهمي در سطوح مديريتي و مياني شده اند که کناره گيري، بازخريد و اخراج برخي از اعضاي تحريريه آنها را هم به دنبال داشته است.

فشارهاي "پنهان"

در شش ماه گذشته تعداد زيادي از روزنامه نگاران توسط برخي نهادها احضار و مورد بازجويي قرار گرفته و يا به آن ها تذکراتي داده شده است. ابلاغ دستورالعمل هاي مختلف درباره چگونگي انتشار اخبار از ديگر روش هايي است که در ماه هاي اخير شدت گرفته است.

در همين حال برخي از منابع از افزايش فشار بر مراکز آموزش خبرنگاري خبر داده و اعلام کرده اند که دانشکده خبر و دانشکده علوم ارتباطات علامه تحت فشارهاي پيدا و پنهان قرار گرفته اند تا جايي که رييس دانشکده خبر در واپسين روزهاي سال گذشته با ارسال نامه اي به وزير ارشاد از استعفاي خود در صورت ادامه اين فشارها سخن گفته است.

تهديد فيزيکي؟

وقتي در نخستين ساعات بامداد يکشنبه وحيد پور استاد، روزنامه نگار اصلاح طلب ايراني، در وبلاگ شخصي اش نوشت: "چند ساعت پيش يک بي صفت چاقويي را زير گلويم گذاشت"، بسياري از فعالان رسانه اي در ايران با نگراني هاي تازه اي مواجه شدند، چرا که در دو هفته اخير دو خبرنگار ورزشي نويس هم به طرز مشکوکي جان سپرده بودند. پوراستاد که پيشتر مدتي را در بازداشت به سر برده، و اکنون در شوراي سردبيري روزنامه اعتماد ملي عضويت دارد، درباره چگونگي حمله مهاجمان به خود نوشته که ساعت 22 شامگاه شنبه گذشته پس از به پايان بردن کار روزنامه، مثل هميشه در حالي که مسير کوتاه روزنامه تا خانه را پياده طي مي کرده تعقيب شدن خود را احساس کرده است.او در وبلاگش نوشته: "چهار صد متر مانده به سر ويلا و کنار ديوار کليسا به ضربه اي شديد به پشتم يک آن زير گلويم چاقويي را احساس کردم که گفت حرف بزني کشتمت!"

اگرچه مسئولان روزنامه اعتماد ملي گفته اند که اين ماجرا را به مقامات انتظامي منتقل کرده اند، اما مقامات انتظامي تاکنون درباره ماجراي تهاجم موتورسوار چاقوکش به اين روزنامه نگار اصلاح طلب هيچ اظهار نظري نکرده اند.

هنوز از ماهيت اين قبيل اتفاقات "فيزيکي" براي شاغلان مطبوعاتي کشور، اطلاعات دقيقي در دسترس نيست. اما در هر حال، يک چيز مشخص است و آن اين که شرايط حاکم بر فضاي اطلاع رساني کشور، رو به سخت تر شدن مي رود.

روزنامه نگاران ايراني، حتي اگر در معرض تهديد مستقيم نباشند، ظاهراً بايد حداقل در انتظار دور جديدي از عدم امنيت شغلي باشند.