دو هفته بعد از زلزله در لرستان؛
فاجعه ديدگان در فراموشي خبری
شهرام رفيع زاده
۲۴ فروردین ۱۳۸۵
در حالي که دولت جشن "کيک زرد" را در سراسر کشور بر پا داشته، مردم روستاها و
شهرهاي زلزله زده لرستان، در وضعيت ناخوشايندي به سر مي برند، که حسن ترابي، امام
جمعه بروجرد آن را ناشي از" منتقل نکردن عمق فاجعه به مسئولان کشور" مي داند.
امام جمعه بروجرد در خطبه‌هاي اين هفته نماز جمعه اين شهر تاکيد کرد كه "بروجرد
براثر زلزله كاملا تخريب شده و بسياري ازخانه‌هاي شهري غيرقابل سكونت است، اما
متاسفانه اطلاع رساني خوبي از زلزله بروجرد صورت نگرفته و هنوز مديران و مسوولان
ارشد نظام نتوانسته‌اند به عمق فاجعه زلزله بروجرد پي ببرند". امام جمعه بروجرد در
حالي اين سخنان را ابراز داشت که خبرگزاري مهر، روز گذشته به نقل ازمعاون هماهنگي
امور عمراني وزارت کشور، سرعت عمل مسئولان در مقابله با زلزله لرستان را بي سابقه
دانست و از قول سيد مهدي هاشمي، که جانشيني ستاد حوادث غير مترقبه کشور را بر عهده
دارد نوشت: "مسئولان ستاد حوادث غير مترقبه کشور از اولين لحظات حادثه تاکنون در
منطقه حاضر و در رفع مشکلات و امداد رساني به آسيب ديدگان زلزله اهتمام ورزيده
اند".
اظهارات اين مقام دولتي در حالي منتشر شد که در يک هفته گذشته برخي منابع خبري
از دادن چادر به زلزله زدگان در ازاي دريافت سي هزار تومان از سوي نهادهاي مسئول
خبر داده اند. همزمان اما خبرگزاري ايسنا، به نقل از هيات اعزامي كميسيون حقوق
بشر اسلامي که براي بررسي نحوه کمک رساني به زلزله زدگان،از مناطق زلزله زده دورود
و ازنا بازديد کرده اند"وضعيت توزيع چادر و امداد را نگران‌كننده اعلام کرده
است".
مردم لرستان همچنين از بي اعتنايي راديو و تلويزيون رسمي کشور به زلزله زدگان به
شدت ناراضي هستند، و بي توجهي رسانه ها را باعث فراموش شدن ده ها هزار زلزله زده در
هياهوي خبرهاي سياسي مي دانند.
مصيبت ديدگان خاموش
اگر چه مقامات مسئول مدعي اند که کار
امداد رساني به اين مناطق پايان يافته است، اما ده ها هزار ايراني در لرستان در دو
هفته گذشته علاوه بر از دست دادن عزيزان شان و مجروح شدن بسياري ديگر، هنوز به خاطر
تداوم زلزله و بي توجهي مسئولان در آستانه يک فاجعه قرار دارند. خبرگزاري ايسنا دو
روز پيش خبر داد که يک هيات از كميسيون حقوق بشر اسلامي براي بررسي نحوه کمک
به زلزله زدگان راهي اين مناطق شده است . اين هيات پس از حضور در مناطق
زلزله‌زده دورود و ازنا در لرستان روز دوشنبه گذشته گزارش بررسي‌هاي خود در
مورد وضعيت منطقه، نيازهاي زلزله‌زدگان، حجم تلاش‌هاي دستگاه‌هاي رسمي و
غيردولتي براي كمك به زلزله‌زدگان و توصيه‌هاي اقدام براي آينده را به
صورت مكتوب به اين كميسيون ارائه داد. بر اساس اين گزارش"وضعيت توزيع چادر و
امداد نگران‌كننده اعلام شده است".اين هيات همچنين در گزارش خود به
گلايه‌هاي مردم از نحوه توزيع امكانات امدادي در مناطق زلزله‌زده اشاره و
تاکيد کرده که "افرادي در مناطق زلزله‌زده اعلام كرده‌اند كه علي‌رغم مراجعه
مكرر براي دريافت چادر هنوز پاسخي به آنها داده نشده و حتي بعضا مدعي
بوده‌اند كه براي دريافت چادر از آنها طلب وجه شده است".
اين هيات هم
چنين در گزارش خود خواستار"يادآوري استانداردهاي حقوقي متعارف بين‌المللي
براي حمايت از حقوق افراد فاقد مكان ناشي از بلاياي طبيعي به مسولان اجرايي
کشور شده است". در همين حال خبرگزاري ايرنا در روزهاي اخير با انتشار گزارشي عمق
فاجعه در مناطق زلزله زده لرستان را بسيار بيشتر از آن چيزي که مسئولان کشور فکر مي
کنند، ارزيابي کرده است. گزارشگر اين خبرگزاري درباره مشاهدات خود از شهر بروجرد که
از جمله مناطق کمتر آسيب ديده در زلزله است مي نويسد:" جاي جاي شهر بروجرد مملو از
چادر بود، چادر، نه به آن مفهوم رايج، كه هر خانواري با هر آنچه كه در اختيار داشت
و به دست آورده بود سرپناهي لرزان و متزلزل ساخته بود تا اعضاي خانواده را از خشم
احتمالي مجدد طبيعت در امان بدارد...مردم دردمند حرفها براي گفتن داشتند، از نيازها
و بدبختيها مي‌گفتند، خواهان چادر براي اسكان بودند، نفت براي گرما مي‌خواستند،
امنيت مي‌خواستند".
برخي از ناظران معتقدند در ايران عمق فجايعي مثل زلزله تنها با تعداد جان
باختگان محاسبه مي شود.آنها مي گويند با اعلام جان باختن 63 نفر از سوي مسئولان،
مقامات اين زلزله را بسيار کوچک به حساب آوردند، در حاليکه همين آمارها از تخريب
بيش از 30 هزار واحد مسکوني خبر مي دهد. حسن ترابي امام جمعه بروجرد در اين مورد مي
گويد" "اين شهر براثر زلزله كاملا تخريب شده و بسياري ازخانه‌هاي شهري غيرقابل
سكونت هستند؛ اما متاسفانه اطلاع رساني خوبي از زلزله بروجرد صورت نگرفته و هنوز
مديران و مسوولان ارشد نظام نتوانسته‌اند به عمق فاجعه زلزله بروجرد پي ببرند". او
همچنين تاکيد کرده که: "مردم به دليل آمادگي قبلي كه داشتند از خانه‌ها بيرون آمده
بودند و كمترين تعداد تلفات جاني را در لرستان داشتيم اما كمبود خسارات جاني به
معني آن نيست كه فاجعه سطحي و كم عمق بوده است".
چادر: از 30 تا 100 هزار تومان
در حالي که مهدي هاشمي، جانشين ستاد حوادث غيز
مترقبه کشور، از توزيع بيش از 34 هزار و 800 تخته چادر براي اسکان موقت در منطقه
زلزله زده ارستان خبر داده و گفته: "طبق آخرين آمار بدست آمده تمامي خانواده هاي بي
سرپناه حداقل يک تخته چادر از امداد گران تحويل گرفته اند" زلزله زدگان عقيده ديگري
دارند. مردم مي گويند حتا پس از مراجعه چندباره به مراکز امداد رساني نتوانسته اند
چادر را که به عنوان سرپناه خانواده هاي زلزله زده است،دريافت کنند.
وقتي در
روزهاي اخير برخي از روزنامه هاي تهران اخباري مبني بر توزيع چادر در شهرهاي زلزله
زده به ازاي دريافت سي هزارتومان منتشر کردند، رييس هلال احمر کشور اعلام کرد که
هلال احمر چنين کاري را انجام نداده است. او البته به خبرگزاري ايلنا گفت که
"براساس تصميم شوراى شهر بروجرد، مبلغ ۳۰ هزار تومان و شناسنامه متقاضيان دريافت
چادر، به عنوان ضمانت از افراد اخذ شده و در زمان تحويل چادر به شهردارى، به آنان
بازگردانده مى شود".
رييس هلال احمر دربرابر انتقاد مردم همچنين گفته: "هلال
احمر هيچ نقشي در توزع چادرها نداشته و تعداد سه هزار و پنجاه چادر را براي توزيع
در اختيار شهرداري بروجرد قرار داده است". خبرگزاري ايرنا اما در روزهاي اخير از
فروش چادرهاي هلال احمر در بروجرد به قيمت 100 هزارتومان هم خبر داد و از قول مردم
شهرنوشت: "برخي خانواده‌هاي زلزله زده در اين شهر به رغم تلاش فراوان موفق به
دريافت چادر نشده و برخي ديگر بيشتر از نياز خود دريافت كرده كه مازاد آنها را در
بازار به مردم مي‌فروشند". مرتضي اسماعيل زاده،مسئول هلال احمر بروجرد اما در ادعاي
عجيبي اظهار داشت:"به دليل توزيع زياد چادر در روستاها، مازاد آنها روانه شهر شده
است". او البته توضيح نداد که اگر به همه زلزله زدگان چادر زيادي داده شده،پس چه
کساني حاضرند همين چادرها را با قيمت بيش از 100 هزارتومان از دستفروشان بروجرد و
دورود خريداري کنند. عکس هاي منتشر شده از روستاهاي زلزله زده نيز تاييد مي کند که
زلزله زدگان در مناطق روستايي خود دست به کار شده و به علت تاخير در رساندن کمک هاي
اوليه همچون چادر،وسايل گرمازا و مواد خوراکي اقدام به برپايي چادرهاي پلاستيکي
براي حفاظت از اعضاي خانواده خود کرده اند.
گوشي براي شنيدن
نيست
يک وبلاگ نويس لر پيشنهاد داده تا 11 فروردين از اين پس "سالروز
سوگ رسانه ملي" نام بگيرد. جعفر عليزاده در وبلاگش نوشته: "زلزله فروردين 85 لرستان
يکي از شديدترين و گسترده ترين زمين لرزه هاي سال هاي اخير در ايران است،اما چيزي
که باعث يادآوري 11 فروردين 85 مي شود زلزله لرستان نيست، بلکه مرگ انسانيت است".
او از قول مردم زلزله زده لرستان در وبلاگش نوشته: "ترس ما از زلزله به خاطر ترس از
مرگ نيست. بلکه ترس از تکرار سرنوشت ديگر زلزله زدگان استان لرستان مي باشد، که
تنها و بيکس و بي سرپناه مانده اند و دولت حتي گوشه چشمي به آنها نمي کند". او
همچنين از قول زهرا گودرزي كه همه زندگيش را درزلزله از دست داده نوشته: "بوي تعفن
فضولات حيواني و نبود سرويس بهداشتي، سلامت چهار كودكم را در معرض خطر قرار داده
است. به خاطر كامل نبودن پوشش امنيت در منطقه و باقي ماندن اثاثيه در زيرآوار قادر
به جابه جايي محل زندگي نيستم و تاكنون نيز كسي براي سم پاشي و سالم سازي محيط
اقدام نكرده است".
او در وبلاگش با نقل بي توجهي مقامات به زلزله زدگان لرستان
،نوشته: "در سرزميني که چشمي براي ديدن، گوشي براي شنيدن و زباني براي گفتن درد
مادران لرستاني وجود ندارد، سرباز امام زمان بودن توهمي بيش نيست".
| 