عبادی در برکلي:

گناه جهانبگلو جز نوشتن نبود

"در اين دموکراسي کامل نيست. اولين پله دموکراسي اين است که مردم در آن به هرکسي خواستند راي بدهند ولي مردم آزاد نيستند. صلاحيت کانديداهاي پارلمان ورياست جمهوري بايد به تاييد شوراي نگهبان برسد وبعد ازآن است که مردم مي توانند راي بدهند." شيرين عبادي برنده جايزه صلح نوبل درسال 2003 در جلسه سخنراني خود دردانشگاه برکلي کاليفرنيا براي جمع کثيري از مستعمان که نيمي از آنها را ايرانيان ودانشجويان خارج از کشور به خود اختصاص مي کردند، بااعلام اين مطلب به توصيف وضعيت فعلي داخلي کشور پرداخت وگفت: "درايران آزادي بيان کامل نيست و شاهد اين مدعا تعداد روزنامه نگاراني است که در زندان هستند و آخرين فرد دستگيرشده دکتر رامين جهانبگلو بود. دکتر رامين جهانبگلو گناهي جز نوشتن نداشت وفقط يک محقق واستاد دانشگاه بود. درحالي که جاي يک استاد در کلاس درس است نه در زندان و اميدوارم هرچه زودتر از زندان بيرون بيايد."

شيرين عبادي درآغاز با اشاره به سوابق دانشگاه برکلي در جنبش آزادي خواهي امريکا، گفت که مفتخر است دراين دانشگاه صحبت مي کند که ياد آور انقلاب دانشجويي است ودانشگاهي است که جوانان را نسبت به مسائل سياسي که پيرامونشان مي گذرد حساس مي کند. سپس برنده جايزه صلح نوبل سال 2003 که بارها با تشويق حاضرين سخنان خود را قطع کرد ادامه داد: "شيوه برخورد حکومت باجوانان ايراني، متاسفانه باعث شده است که ايران طبق آمار يونسکو بيشتري آمارفرار مغزها را در بين کشورهاي ديگر داشته باشد." وي در ادامه با شرح نگاه مردم به حاکميت ايران گفت: "مردم ايران انتقادات بسيار متعددي به حکومتشان دارند. از جمله اينکه درايران تبعيض برعليه جنسيت داريم. زنان بسياري از اين مساله رنج مي برند. تبعيض براساس مذهب داريم. نه تنها بين مسلمانان وبقيه مذاهب تبعيض هست، بلکه حتي بين شيعه وسني هم تبعيض هست. به عنوان مثال در شهر تهران که 14 ميليون جمعيت دارد، اجازه ندادند که يک مسجد براي اهل سنت ساخته بشود."

شيرين عبادي پس از ذکر انتقادات مردم نسبت به حکومت ايران وکاستي هاي جامعه ايراني به صراحت گفت که با وجود همه اين شرايط "ما موافق حمله نظامي ويا بمباران ايران نيستيم". عبادي درميان تشويق ممتد حاضرين ادامه داد: "مردم وطن دوست ايران اجازه نمي دهند که حادثه دردناک عراق دوباره تکرارشود." وي افزود: "وقتي به عراق حمله شد عنوان مي کردند که به خاطر ايجاد دموکراسي به عراق حمله شده است واين همه فجايعي که درعراق انجام شده است را به بهانه ايجاد دموکراسي مي خواهند توجيه کنند." وي سپس از بانيان جنگ اين سوال را پرسيد که "آن زمان که صدام حسين مردم کرد خود ومردم ايران را بمباران مي کرد، خيلي دموکرات بود؟ زماني که دوست آمريکا بود." او استفاده از سلاح هاي شيميايي توسط صدام وسکوت آمريکا دراين زمينه را نيز مورد انتقاد قرار داد.

عبادي با شرح رابطه امريکا وصدام حسين تلاش کرد تصويري از استاندارهاي دوگانه اي که برروابط خارجي ايالات متحده سايه افکنده است ارائه دهد. وي افزود: "آيا صدام حسين تنها ديکتاتور جهان بود که آمريکا بايد به سراغ آن مي رفت؟ جهان ديکتاتور هاي زيادي دارد ولي فرق آنها دراين است که کشور صدام نفت دارد وکشورهاي ديگر ندارند. اگر دنبال ديکتاتور مي گردند من وضعيت کشور برمه زا مثال مي زنم که همکار من خانم سونشي سالهاست در زندان به سر مي برد.ولي چرا دنبال آن نمي روند؟"

رييس کانون مدافعان حقوق بشر در ادامه گفت: "پس بدانيد که همان طوري که حکومت هاي غيردموکراتيک اسلامي حق ندارند از نام اسلام سوء استفاده کنند، حکومت هاي غربي هم حق ندارند از نام دموکراسي سوء استفاده کنند." عبادي سپس به ساده سازي وضعيت موجود پرداخت وگفت براي مثال نگاهي به بودجه نظامي در هر سال بياندازيد. اگر نصف اين بودجه صرف اموزش وبهداشت وسلامت بشود جهان گلستان مي شود.

شيرين عبادي پس از سخنراني کوتاه خود به سوالات حضار پاسخ داد. پيش ازآن رييس دانشکده حقوق دانشگاه برکلي، تقدير نامه اي را درميان ابراز احساسات شرکت کنندگان دراين برنامه به وي اعطا کرد. وي در سخنان کوتاهي از خستگي ناپذيري شيرين عبادي و روش مسالمت جويان مبارزه اجتماعي وي تقدير کرد وگفت که اين دانشگاه به حضور وي مفتخر است.

يکي از محوري ترين سوالاتي که توسط حاضرين مطرح شد، وضعيت حقوق اقليت هاي ديني وبهايي ها در ايران بود. شيرين عبادي درپاسخ به اين سوال تاکيد کرد: "چنان که گفتم در ايران تبعيض بر اساس مذهب وجود دارد. تعدادي از ايراني ها بهايي هستند واين مذهب در قانون اساسي به رسميت شناخته نمي شود وحتي بچه هاي آنها نمي توانند وارد دانشگاه شوند وتلاش هاي ما هم تا کنون به نتيجه نرسيده است. چرا که من به عنوان مدافع حقوق بشر معتقدم مذهب نمي تواند منشاء تبعيض شود."

او افزود "اما ازچه راهي مي شود حکومت راوادار به تغيير کرد؟ دولت ايران در سال 1974 به کنوانسيون بين المللي حقوق مدني وسياسي واقتصادي واجتماعي پيوسته ومتعهد به اجراي آن شده است. حکومت فعلي همواره ادعامي کند که به تعهدات بين المللي پايبند است وآن را اجرا مي کند. مهمترين اساس حقوق بشر عدم تبعيض بين افراد است واز سوي ديگر به موجب قوانين ايران، کنوانسيون هاي بين المللي درحکم قانون ولازم الاجراست." وي گفت که حکومت با اين حال به تعهدات بين المللي خودش بي توجهي مي کند وهم اينکه قوانين داخلي را ناديده مي گيرد.

شيرين عبادي در پاسخ سوالي به ناآرامي هايي در مناطق کرد وعرب نشين ايران ووضعيت قوميت ها درکشور نيز خاطرنشان کرد: "ايران داراي تنوع فرهنگي است. اقوام کرد وبلوچ وآذري وعرب همه اينها در ايران زندگي مي کنند وايران بزرگ را تشکيل داده اند وايراني هستند. يکي از خواسته هاي اقليت هاي قومي اين است که حق تدريس زبان محلي را داشته باشند وچنين اجازه اي به آنها داده نمي شود که خواسته برحقي است.اينها خودشان را ايراني مي دانند. به زبان فارسي احترام مي گذارند اما مي خواهند زبان محلي خودشان را حداقل درسطح مدرسه ابتدايي تدريس کنند واين يکي از سرچشمه هاي اختلافات شده است."

عبادي سپس دررابطه به سوال شرکت کننده اي که وضعيت زنان درکشور را مورد پرسش قرار داد اظهار داشت: "متاسفانه درايران بعد از انقلاب قوانين تبعيض آميزي عليه زنان به تصويب رسيده است. مثلا ارزش جان زن نصف ارزش جان مرد است. بنابراين اگر با اتومبيل تصادف بکنند، خسارتي که به زن داده مي شود نصف مرد است. ديگر آنکه شهادت دو زن در دادگاه معادل بک مرد است وبسياري از قوانين تبعيض اميز ديگر که وجود دارد وجالب اين که اين قوانين تبعيض آميز درجامعه اي اجرا مي شود که بيش از 60 درصد راه يافتگان به دانشگاه را زنان تشکيل مي دهند. درواقع زنان ايراني از مردان تحصيل کرده تر هستند."

برنده جايزه صلح نوبل افزود: "به همين دليل جنبش فمينيستي ايران عمق ووسعت زيادي يافته است. اين جنبش درسالهاي گذشته پيروزي هايي هم داشته است وچند قانون را به نفع زنان اصلاح کرده است ازجمله قانون حضانت که بسيار ناعادلانه بود وبعد از انقلاب تصويب شد وهر بار که زنان اعتراض مي کردند ودرخصوص تغيير اين قانون صحبت مي کردند مي گفتند اين قانون اسلام است وقابل تغيير هم نيست. اما وقتي فشار زنان افزايش يافت حکومت اين قانون را عوض کرد."

شيرين عبادي درپايان اين جلسه درپاسخ به پرسشي در مورد اينکه حمله نظامي چه تاثيري روي روند دموکراتيزاسيون در ايران مي گذارد گفت: "همواره حکومت ها به بهانه حفظ امنيت ملي آزادي خواهان را سرکوب مي کنند. حمله نظامي به ايران وحتي تهديد به حمله نظامي به ايران باعث مي شود به هر کسي که از حکومت انتقاد مي کند بگويند تو جاسوس آمريکا هستي وجامعه ايراني را خفه کنند وامنيت ملي را به مخاطره بياندازند."

وکيل پرونده زهرا کاظمي افزود: "نمونه اين موضوع را ما درآمريکا مي بينيم. درآمريکا به بهانه مبارزه با تروريسم بعد از 11 سپتامبر مي بينيم که آزادي هاي فردي ومدني شما محدود شده وحتي به خود اجازه مي دهند که تلفن هاي شخصي شما را نيز کنترل کنند. بنابراين دموکراسي وحقوق بشر در آرامش پيشرفت کرده اند نه در جنگ واغتشاشات."

در پايان اين برنامه، برنده جايزه صلح نوبل به امضاي کتاب خود براي علاقه مندان پرداخت.