مجموعه راهکارهای اتحاديه اروپا براي مبارزه با شکنجه

هدف از اين راهکارها، ايجاد ابزاري عملياتي براي اتحاديه اروپا به منظور استفاده از آن در تماس‏ها و ارتباطات خود با کشورهاي ثالث در کليه مراحل ازجمله مجامع چندجانبه حقوق بشري به منظور دستيابي به هدف کلي حمايت و تقويت تلاش‏هاي جاري در جهت پيشگيري و ريشه‏کني شکنجه و بدرفتاري در سراسر جهان است. عبارت شکنجه در اين راهکارها، مبتني با تعريف تصريح شده در ماده 1 کنوانسيون منع شکنجه و ساير مجازات‏ها يا رفتارهاي بي‏رحمانه، غيرانساني و تحقيرآميز مطرح مي‏شود. همچنين منظور از بدرفتاري در اين راهکارها، تمامي اشکال رفتارهاي بي‏رحمانه، غيرانساني و تحقيرآميز از جمله تنبيهات بدني است که منجر به محروميت فرد از تماميت جسماني و ذهني خود مي‏گردد. در حاليکه هدف مبنايي اين راهکارها، توجه به نگراني‏هاي خاص در مورد شکنجه و بدرفتاري مي‏باشد که درکل در راستاي تقويت سياست اتحاديه اروپا نيز به‏ کار مي‏روند.

*ب. مقدمه *

اتحاديه اروپا بر مبناي اصول آزادي، مردم‏سالاري، احترام به حقوق بشر و آزادي‏هاي اساسي و حاکميت قانون بنا شده است. اين اصول براي همه کشورهاي عضو، مشترک بوده و احترام به حقوق بشر در زمره ‏اهداف کليدي سياست مشترک خارجي و امنيت اتحاديه اروپا مي‏باشد.

شکنجه و بدرفتاري در زمره نفرت‏انگيزترين موارد نقض حقوق بشر و کرامت انساني شمارده مي‏شوند. بر اساس اعلاميه جهاني حقوق بشر، هيچ فردي نبايد در معرض مجازات يا رفتار بي‏رحمانه، غيرانساني و تحقيرآميز قرار گيرد و در چارچوب قوانين بين‏المللي، هيچ استثنايي قابل قبول نيست. همه کشورها موظفند ممنوعيت غيرمشروط کليه اشکال شکنجه و بدرفتاري را اجرا کنند. عليرغم تلاش‏هاي جامعه بين‏المللي، شکنجه و بدرفتاري همچنان در همه نقاط جهان مشهود بوده و مرتکبين اينگونه تخلفات در بسياري از کشورها به مجازات نمي‏رسند.

تلاش در جهت پيشگيري و ريشه‏کني تمامي اشکال شکنجه و بدرفتاري در اتحاديه اروپا و در سطح جهان، سياستي است که همه کشورهاي عضو اتحاديه اروپا به شدت به آن اعتقاد دارند. ترويج و حمايت از اين حق، يکي از اولويت‏هاي سياست حقوق بشر اتحاديه اروپاست.

موارد راهنماي اتحاديه اروپا در چارچوب تلاش‏هاي خود براي پيشگيري و ريشه‏کني شکنجه و بدرفتاري عبارتند از هنجارها و استانداردهاي مربوطه منطقه‏اي و بين‏المللي در باب حقوق بشر، اجراي عدالت و رفتار مناقشات مسلحانه از جمله مواردي که در ابزار ذيل تصريح گشته‏اند:
- اعلاميه جهاني حقوق بشر
- ميثاق بين‏المللي حقوق سياسي و مدني و دو پروتکل الحاقي آن
- کنوانسيون منع شکنجه و ساير مجازات‏ها و رفتارهاي بي‏رحمانه، غيرانساني و تحقيرآميز
- پيمان جهاني حقوق کودک
- کنوانسيون بين‏المللي محو کليه اشکال تبعيض نژادي
- کنوانسيون محو کليه اشکال تبعيض عليه زنان
- کنوانسيون اروپايي حمايت از حقوق بشر و آزادي‏هاي اساسي و پروتکل شماره 6 آن و همچنين رويه قضايي مربوطه دادگاه اروپايي حقوق بشر
- کنوانسيون اروپايي پيشگيري از شکنجه و مجازات يا رفتارهاي غيرانساني و تحقيرآميز
- مقررات دادگاه کيفري بين‏المللي
- مقررات دادگاه بين‏المللي يوگسلاوي سابق
- مقررات دادگاه بين‏المللي رواندا
- کنوانسيون‏هاي ژنو در مورد حمايت از قربانيان جنگ و پروتکل‏هاي آن و همچنين مقررات مرسوم قوانين بشردوستانه مرتبط با مناقشات مسلحانه

فهرست مکمل استانداردها و هنجارهاي مربوطه که اتحاديه اروپا از آن‏ها در تماس‏هاي خود با کشورهاي ثالث بهره مي‏گيرد در پيوست راهکارها موجود است.

ج. راهکارهاي عملياتي

بخش عملياتي اين راهکارها به‏گونه‏اي تدوين شده‏اند که روش‏هاي تلاش مؤثر را در جهت پيشگيري از شکنجه و بدرفتاري در سياست مشترک خارجي و امنيت اتحاديه اروپا را مشخص نمايند. به طور مثال، يکي از اقدامات انجام شده در اين راستا و در چارچوب سياست فوق، تصويب مقررات صادرات سلاح اتحاديه اروپا و مثال ديگر، تلاش‏هاي جاري براي اعمال کنترل صادرات تجهيزات شبه ‏نظامي در سطح اتحاديه اروپاست.

ممنوعيت مجازات بي‏رحمانه، غيرانساني يا تحقيرآميز، توأم با حدود مشخصي در به‏‏کارگيري مجازات مرگ بوده و بنابراين، راهکارهاي موجود، در واقع داراي نقشي مکمل براي راهکارهاي اتحاديه اروپا در مورد مجازات مرگ در کشورهاي ثالث مي‏باشد.

اتحاديه اروپا ضمن حمايت از تلاش‏هاي فعالان مربوطه [کميته منع شکنجه، کميته حقوق بشر، کميته پيشگيري از شکنجه شوراي اروپا، هيئت مشورتي سازمان امنيت و همکاري اروپا و اداره نهادهاي دمکراتيک و حقوق بشري در مورد پيشگيري از شکنجه، گزارشگران ويژه سازمان ملل متحد و ساير فعالان] با جديت تلاش مي‏کند تا اهرم‏هاي موجود بين‏المللي مقابله با شکنجه و بدرفتاري، به طور کارآمد و مؤثر اجرا گردند.

گزارش دهي

نمايندگي‏هاي ديپلماتيک کشورهاي اتحاديه اروپا در گزارش‏هاي دوره‏اي خود، تحليلي در مورد وقوع شکنجه و بدرفتاري و اقدامات انجام شده براي مقابله با آن ارائه خواهند داد. اين نمايندگي‏هاي ديپلماتيک همچنين ارزيابي دوره‏اي تأثير اقدامات اتحاديه اروپا را نيز ارائه کرده و امکان ارسال نمايندگان سفارتخانه‏ها را به عنوان ناظر به محاکمي که دلايلي دال بر آنکه متهمين آن در معرض شکنجه و بدرفتاري قرار گرفته‏اند نيز دارد.

ارزشيابي

گروه کاري حقوق بشر شورا و گروه‏هاي کاري جغرافيايي مربوطه با استناد به گزارش‏هاي نمايندگي‏هاي ديپلماتيک و ساير اطلاعات مربوطه از قبيل گزارش‏هاي و توصيه‏هاي گزارشگران ويژه سازمان ملل متحد و همچنين سازمان‏هاي غيردولتي، تشخيص مي‏دهند که در چه شرايطي اقدامات اتحاديه اروپا مورد بررسي قرار گرفته و توافق بر سر اقدامات و توصيه‏هاي عالي‏تر ضروري است.

اقدامات اتحاديه اروپا در رابطه با کشورهاي ثالث

هدف اتحاديه اروپا، تأثيرگزاري بر کشورهاي ثالث به‏منظور برداشتن گام‏هاي مؤثر عليه شکنجه و بدرفتاري و تضمين اعمال ممنوعيت شکنجه و بدرفتاري مي‏باشد. در صورت لزوم، اتحاديه اروپا در تماس‏هاي خود با کشورهاي ثالث مسئله ضرورت مهم پيروي همه کشورها از استانداردها و هنجارهاي بين‏المللي را اظهار داشته و متعاقباً بر ممنوعيت شکنجه و بدرفتاري تحت قوانين بين‏المللي تأکيد خواهد داشت. اتحاديه اروپا اين اهداف را به‏عنوان بخشي لاينفک از سياست حقوق بشر خود معرفي کرده و بر اهميتي که براي پيشگيري از شکنجه و بدرفتاري با هدف ريشه‏کني جهاني قائل است تأکيد مي‏ورزد.

گفتگوي سياسي

اتحاديه اروپا مسئله شکنجه و بدرفتاري را در موارد مربوطه در خلال مباحث حقوق بشري و گفتگوهاي سياسي خود با کشورهاي ثالث و سازمان‏هاي منطقه‏اي مطرح خواهد کرد.

اقدامات ديپلماتيک

به منظور ترغيب کشورهاي ثالث در اتخاذ گام‏هاي مؤثر عليه شکنجه و بدرفتاري، اتحاديه اروپا اقدامات ديپلماتيک انجام داده و بيانيه‏هاي عمومي صادر خواهد کرد و در موارد لزوم، خواستار دسترسي به اطلاعات در مورد شکنجه و بدرفتاري خواهد بود. اتحاديه اروپا همچنين به تحولات مثبتي که رخ داده‏اند، واکنش نشان مي‏دهد.

در نمونه‏هايي که شکنجه و بدرفتاري به ميزان فراوان ثبت شده‏اند، اتحاديه اروپا از طريق بيانيه محرمانه يا آشکار، مسئولان کشور مربوطه را ترغيب کرده تا سلامت جسماني افراد را تضمين و از بدرفتاري پيشگيري کرده، اطلاعات فراهم نموده و اهرم‏هاي حمايتي مربوطه را به‏کار گيرند. اقداماتي که در موارد انفرادي انجام گيرند بر مبناي موردي بررسي شده و مي‏توانند بخشي از يک اقدام کلي را در برگيرند.

همکاري‏هاي دوجانبه و چندجانبه

مبارزه و پيشگيري از شکنجه و بدرفتاري به عنوان اولويتي در همکاري‏هاي دوجانبه و چندجانبه براي ارتقاي حقوق بشر در کليه همکاري‏ها منجمله در تعامل با جامعه مدني در زمينه‏هاي حقوقي و آموزش مطرح خواهند بود. بايد توجه خاصي به چنين همکاري‏هايي در چارچوب ابتکار عمل اروپايي براي مردم‏سالاري و حقوق بشر اعمال گردد.

2. در تلاش‏هاي خود عليه شکنجه، اتحاديه اروپا در کنار ساير تلاش‏ها، کشورهاي ثالث را تشويق به اتخاذ اقدامات زير مي‏نمايد:
شکنجه و بدرفتاري را ممنوع و محکوم نمايند
- شکنجه و بدرفتاري را در قانون کيفري ممنوع کنند؛
- همه اشکال شکنجه و بدرفتاري را در عالي‏ترين مراتب محکوم کنند؛
- اقدامات مؤثر قانوني، اجرايي، قضايي و غيره به منظور پيشگيري از وقوع اعمال شکنجه و بدرفتاري در همه حوزه‏هاي قضايي خود اتخاد نمايند؛
- از به‏کارگيري، توليد و تجارت تجهيزاتي که براي ايجاد شکنجه يا ساير مجازات و رفتار بي‏رحمانه، غيرانساني و تحقيرآميز طراحي شده‏اند و همچنين سؤاستفاده از هرگونه وسيله ديگر براي چنين هدفي پيشگيري نمايد.

از روندها و هنجارهاي بين‏المللي پيروي کنند
- به کنوانسيون منع شکنجه و ساير مجازات‏ها يا رفتارهاي بي‏رحمانه، غيرانساني و تحقيرآميز، ميثاق بين‏المللي حقوق مدني و سياسي و ابزار مربوطه منطقه‏اي از جمله کنوانسيون اروپايي پيشگيري از شکنجه و مجازات يا رفتارهاي غيرانساني و تحقيرآميز [به تبصره آخر اين بخش مراجعه نماييد] بپيوندند؛
- شروط تحفظي که با هدف و ماهيت ميثاق بين‏المللي حقوق مدني و سياسي و کنوانسيون اروپايي پيشگيري از شکنجه و مجازات يا رفتارهاي غيرانساني و تحقيرآميز در تعارضند را لغو نمايند؛
- لغو ساير شروط تحفظ دو ابزار فوق را مورد بررسي قرار دهند؛
- اجازه ارائه شکايات فردي و بين‏کشوري را تحت دو ابزار فوق مورد بررسي قرار دهند؛
- مقررات دادگاه بين‏المللي کيفري را تصويب نمايند؛
- از درخواست‏هاي اقدامات موقتي حمايتي، احکام، تصميمات و توصيه‏هاي نهادهاي بين‏المللي حقوق بشر متابعت کنند؛
- با سازوکارهاي مربوطه سازمان ملل متحد به ويژه گزارشگران ويژه آن سازمان در مورد شکنجه و خشونت عليه زنان و در صورت لزوم، گزارشگر ويژه انتصابي آن کشور همکاري نمايند؛
- تضمين نمايند که هيچکس به اجبار به کشوري که احتمال دارد در آن در معرض شکنجه يا بدرفتاري قرار گيرد برگردانده نشود؛
- کشورهايي که بر اعمال مجازات مرگ همچنان اصرار دارند تضمين نمايند که علاوه بر اعمال محدوديت‏هايي که در ماده 6 ميثاق بين‏المللي حقوق مدني و سياسي تصريح گشته، اجراي اعدام و شرايط بند محکومان مرگ به‏گونه‏اي باشد که توأم با حداقل مصائب جسماني و رواني باشد؛
- از تلاش‏هاي تصويب پيشنويس پروتکل الحاقي کنوانسيون منع شکنجه و ساير مجازات يا رفتارهاي بي‏رحمانه، غيرانساني و تحقيرآميز که امکان ديدارهاي سازوکارهاي مستقل و مؤثر بين‏المللي را به جهت پيشگيري از شکنجه و بدرفتاري فراهم مي‏نمايند حمايت کرده و زماني که اين پروتکل تصويب شد به آن بپيوندند؛
- با ساز و کارهاي مربوطه شوراي اروپا به خصوص دادگاه اروپايي حقوق بشر و توصيه‏هاي کميته پيشگيري از شکنجه همکاري کرده و با انتشار گزارش‏هاي کميته از بازديد به کشور خود موافقت نمايند.

روندها و تدابير حمايتي در بازداشتگاه‏ها را تصويب و اجرا نمايند
- به منظور تضمين حضور بدون تأخير افرادي که آزادي آنان سلب شده در برابر مقامات قضايي و دسترسي آنان به وکيل و مراقبت‏هاي پزشکي بدون تأخير و به‏طور مرتب و همچنين تضمين آنکه افرادي که آزادي آنان سلب گشته بدون فوت وقت بتوانند اقوام خود و يا اشخاص ثالث ديگر را مطلع سازند، روندها و تدابير حفاظتي عليه شکنجه و بدرفتاري را تصويب و اجرا نمايند؛
- بازداشتگاه‏هاي مخفي را ممنوع کرده تضمين نمايند که کليه افرادي که آزادي آنان سلب گشته در بازداشتگاه‏هاي رسمي نگهداري شده و محل اسقرار آن‏ها معلوم باشد؛
- تضمين نمايند که روندهاي بازداشت و بازجويي در انطباق با استانداردهاي منطقه‏اي و بين‏المللي مي‏باشند؛
- وضعيت اماکن نگهداري افرادي را که ‏آزادي آنان سلب شده، طوري بهبود دهند که با استانداردهاي بين‏المللي و منطقه‏اي همخواني داشته باشد.

تضمين‏هاي حقوقي داخلي ايجاد نمايند
- تضمين نمايند که اظهاراتي که تحت شکنجه و بدرفتاري به‏دست مي‏آيد به‏عنوان شواهد و قرائن در دادرسي استفاده نشوند مگر در موارد دادرسي عليه افرادي که خود، متهم به شکنجه‏‏اند و تحت رفتار آنان چنين اظهاري گرفته شده است؛
- کليه اشکال تنبيهات بدني قضايي را الغا نمايند؛
- تضمين نمايند که شرايط استثنايي از قبيل جنگ و يا تهديد جنگ، ناآرامي داخلي سياسي و يا هر گونه شرايط اضطراري عمومي ديگر به هيچوجه من‏الوجوه به عنوان توجيهي براي شکنجه يا بدرفتاري به‏ کار نروند؛
- تضمين نمايند که هيچ دستوري از افسر ارشد يا مقام دولتي به عنوان توجيهي براي شکنجه يا بدرفتاري به‏‏ کار نرود؛
- تضمين نمايند که مقامات انتظامي، نظامي و پزشکي و ساير کارکنان مربوطه براي امتناع از اجراي فرمان ارتکاب اعمالي که به شکنجه يا بدرفتاري منجر مي‏گردد، مجازات نشوند.

با عفو از مجازات مبارزه نمايند
- آناني که مسئول شکنجه و بدرفتاري‏اند را در محاکمي که با هنجارهاي بين‏المللي محاکمه عادلانه همخواني دارند و فاقد مجازات مرگ مي‏باشند، محاکمه نموده يا به کشور ديگري که چنين تضاميني در آن برقرار است، مسترد کنند؛
- در زمينه شکنجه، تحقيقات سريع، بي‏طرفانه و مؤثر مطابق با مقررات استانبول پيوست قطعنامه 43 کميسيون حقوق بشر [سال 2000] انجام دهند؛
- تا حداکثر امکان تضمين نمايند که در موارد شکنجه، عفو قضايي [عمومي يا خصوصي] موضوعيت نداشته و اينکه موارد عفو، باعث نشوند افراد از حق برخورداري از درمان مؤثر شامل جبران خسارت و ترميم و بازپروري محروم شوند.
به گروه‏هاي نيازمند حمايت ويژه توجه بيشتر کنند
- استانداردها و اقداماتي در رابطه با زنان، کودکان، آوارگان و افراد از خانه رانده شده داخل کشور، متقاضيان پناهندگي، مهاجرين و ساير گروه‏هايي که نيازمند حمايت ويژه در برابر شکنجه و بدرفتاري‏اند ايجاد و اجرا نمايند.

روندهاي داخلي براي ارائه شکايات و گزارش‏هاي پيرامون شکنجه و بدرفتاري ايجاد نمايند
- روندهاي مؤثر داخلي براي پاسخگويي و بررسي شکايات و گزارش‏هاي شکنجه و بدرفتاري در تطابق با مقررات استانبول ايجاد و اعمال نمايند؛
- تضمين نمايند که قربانيان شکنجه و بدرفتاري، شهود، آناني که بررسي را انجام مي‏دهند و خانواده آن‏ها همگي در برابر خشونت، تهديد به خشونت و هر نوع ديگر ارعاب يا تقاص که ممکن است متعاقب گزارش‏دهي يا بررسي انجام شود، مورد حمايت واقع شوند.

براي قربانيان، جبران خسارت و امکان بازپروري ايجاد کنند
- براي قربانيان شکنجه و بدرفتاري و متکفلين آن‏ها جبران خسارت منجمله تاوان مالي کافي و عادلانه و مراقبت پزشکي مناسب و بازپروري اجتماعي و پزشکي فراهم نمايند.

اجازه دهند بازديدهاي داخلي انجام شوند
- اجازه دهند نمايندگان ذيصلاح جامعه مدني از اماکن نگهداري افرادي که آزادي آنان سلب گشته، بازديد داشته باشند.

مؤسسات ملي احداث کنند
- بررسي مسئله ايجاد و راه‏اندازي و همچنين تقويت مؤسسات مستقل ملي [از قبيل کميسيون‏ها و بازرسي ويژه حقوق بشر] که بتوانند در مورد پيشگيري از شکنجه و بدرفتاري به‏طور مؤثر فعاليت کنند.

آموزش‏هاي مؤثر ارائه نمايند
- مسئولين انتظامي و کارکنان نظامي و بخش پزشکي [نظامي و غيرنظامي] را آموزش داده تا از استانداردهاي مربوطه بين‏المللي پيروي نمايند؛
- تضمين نمايند که مقامات قضايي، دادستان‏ها و وکلا در حوزه استانداردهاي مربوطه بين‏المللي آموزش ببينند؛
- تضمين نمايند که انتقال تجهيزات و آموزش نظامي، امنيتي و پليس باعث تسهيل شکنجه و بدرفتاري نگردند؛
- تضمين نمايند که برنامه‏‏هاي آموزشي براي کارکنان نيروهاي انتظامي شامل آموزش پيشگيري از خشونت عليه زنان، حمايت از حقوق کودکان و محو تبعيض عليه افراد بر اساس نژاد و جهت‏گيري جنسي آنان باشند.

از تلاش‏هاي کارکنان بخش پزشکي حمايت کنند
- امکان کار مستقل و محرمانه را براي کارکنان بخش پزشکي هنگامي که آنان مشاهدات خود را پيرامون موارد مظنون به شکنجه و بدرفتاري انجام مي‏دهند، فراهم نمايند؛
- از پزشکان، متخصصين پزشکي قانوني و ساير متخصصين بخش پزشکي که گزارش‏هاي شکنجه و بدرفتاري را تهيه مي‏کنند، حمايت کنند.

کالبد شکافي انجام دهند
- تضمين نمايند که کالبدشکافي‏هاي پزشکي قانوني توسط متخصصين حرفه‏‏اي آموزش ديده پزشکي قانوني با رعايت استانداردهاي به‏رسميت شناخته شده بين‏المللي انجام گردند؛
- در تمامي موارد وقوع جراحت جدي افراد بازداشت شده، امکان معاينه مناسب پزشکي قانوني را فراهم نمايند.

ابتکارات عمل ديگر

اتحاديه اروپا تلاش‏هاي زير را دنبال خواهد کرد:
- ادامه طرح مسئله شکنجه و بدرفتاري در مجامع چندجانبه منجمله سازمان ملل متحد، شوراي اروپا و سازمان امنيت و همکاري اروپا. اتحاديه اروپا از قطعنامه‏‏هاي مربوطه در نهادهاي سازمان ملل متحد از قبيل مجمع عمومي و کميسيون حقوق بشر فعالانه حمايت مي‏کند؛
- حمايت از سازوکارهاي مربوطه بين‏المللي و منطقه‏‏اي [به‏عنوان نمونه کميته منع شکنجه ، کميته اروپايي براي پيشگيري از شکنجه و گزارشگران ويژه مربوطه] و تأکيد بر نياز کشورها به همکاري با اين سازوکارها؛
- حمايت از صندوق داوطلبانه سازمان ملل متحد براي قربانيان شکنجه و تشويق ساير کشورها در اين راستا؛
- ارائه همکاري دوجانبه يا مشترک براي پيشگيري از شکنجه يا بدرفتاري؛
- حمايت از آموزش عمومي و تلاش‏هاي اطلاع‏رساني جمعي در مورد پيشگيري از شکنجه و بدرفتاري؛
- حمايت از تلاش‏هاي سازمان‏هاي غيردولتي ملي و بين‏المللي مربوطه براي مبارزه با شکنجه و بدرفتاري و تداوم گفتگو با آن‏ها؛
- ادامه تأمين مالي طرح‏هاي ارتقاي آموزش کارکنان و کيفيت شرايط بازداشتگاه‏ها و حمايت چشمگير و مؤثر مراکز بازپروري قربانيان شکنجه در سراسر دنيا.

تبصره
با اعمال پروتکل الحاقي اول کنوانسيون اروپايي پيشگيري از شکنجه و مجازات‏ها يا رفتارهاي غيرانساني و تحقيرآميز، کشورهاي غيرعضو شوراي اروپا نيز پس از دعوت کميته اعضاي شوراي اروپا مي‏توانند به آن بپيوندند. در حال حاضر فقط کشور اوکراين مانده است که بايد اين پروتکل را امضا و موجبات اعمال آن‏را فراهم نمايد که پيوستن اين کشور نيز قريب‏الوقوع است.

د. پيوستها

علاوه بر فهرست ابزاري که در بخش مقدمه راهکارها آورده شده است، اتحاديه اروپا مي‏تواند در موارد مربوطه، حين تماس‏هاي خود پيرامون شکنجه و بدرفتاري با کشورهاي ثالث، هنجارها، استانداردها و اصول زير را نيز به‏‏کار گيرد.
- اعلاميه سازمان ملل متحد در مورد حمايت از همه افرادي که در معرض شکنجه و ساير مجازات و رفتار بي‏رحمانه، غيرانساني و تحقيرآميز قرار گرفته‏‏اند.
- اعلاميه سازمان ملل متحد در مورد محو خشونت عليه زنان.
- کنوانسيون سازمان ملل متحد مربوط به وضعيت پناهندگان.
- اعلاميه سازمان ملل متحد در مورد حمايت از کليه افراد در برابر ناپديد شدن تحميلي.
- اصول سازمان ملل متحد در مورد بررسي و پيشگيري مؤثر از اعدام‏هاي شتاب‏زده، خودسرانه و فراقانوني.
- مقررات استاندارد حداقل سازمان ملل متحد براي رفتار با زندانيان.
- اصول اساسي سازمان ملل متحد براي رفتار با زندانيان.
- مجموعه اصول سازمان ملل متحد براي حمايت از همه افراد تحت هرگونه بازداشت يا حبس.
- مقررات سازمان ملل متحد براي حمايت از نوجوانان محروم از آزادي.
- اعلاميه سازمان ملل متحد در مورد اصول اساسي عدالت براي قربانيان جنايات و سؤاستفاده از قدرت.
- اصول اساسي سازمان ملل متحد در مورد استقلال قوه قضاييه.
- اصول اساسي سازمان ملل متحد در مورد نقش وکلا.
- راهکارهاي سازمان ملل متحد در مورد نقش دادستان‏ها.
- مقررات استاندارد حداقل سازمان ملل متحد براي اقدامات غيرتوقيفي.
- مقررات سازمان ملل متحد براي رفتار با مسئولين انتظامي.
- اصول اساسي سازمان ملل متحد در مورد استفاده از قدرت و سلاح گرم توسط مقامات انتظامي.
- اصول سازمان ملل متحد در مورد اخلاقيات پزشکي مربوط به نقش کارکنان بخش بهداشت – بويژه پزشکان – در حمايت از زندانيان و بازداشت‏شدگان در برابر شکنجه و ساير مجازات يا رفتار بي‏رحمانه، غيرانساني و تحقيرآميز.
- اصول ثبت و بررسي مؤثر شکنجه و ساير مجازات يا رفتار بي‏رحمانه، غيرانساني يا تحقيرآميز (پروتکل استانبول) پيوست قطعنامه 43-2000 کميسيون حقوق بشر سازمان ملل متحد.
- اقدامات حمايتي براي تضمين حمايت از حقوق آن‏هايي که در معرض مجازات مرگ مي‏باشند (قطعنامه 50-1984 اکوساک.)
- اعلاميه و برنامه عمل وين.
- اظهارات کلي کميته حقوق بشر سازمان ملل متحد، به‏ويژه شماره 20 در مورد ماده 7 و شماره 21 در مورد ماده 10 ميثاق بين‏المللي حقوق مدني و سياسي.
- توصيه‏‏هاي کلي شماره 19 کميته محو تبعيض عليه زنان.
- منشور آفريقايي حقوق بشر و مردم.
- منشور آفريقايي حقوق و رفاه کودک.
- کنوانسيون آمريکايي حقوق بشر.
- کنوانسيون بين‏قاره‏‏اي آمريکا در مورد پيشگيري و مجازات شکنجه.
- توصيه‏‏هاي کميته وزراي شوراي اروپا، شماره 3(87)‏R مقررات زندان‏هاي اروپايي، شماره 7(98)‏R مربوط به جوانب اخلاقي و سازماني مراقبت‏هاي بهداشتي در زندان، شماره 3(99)‏R در مورد هماهنگ ‏سازي مقررات کالبدشکافي پزشکي قانوني و شماره 22(99)R در مورد ازدهام و تورم جمعيت داخل زندان‏ها.

منبع: سايت اتحاديه اروپا