آثار باستاني و اغراض سياسي

در خبرها شنيديم يک دادگاه فدرال امريکا حکم داده که بازماندگان قربانيان يک بمبگذاري گروه حماس در اسرائيل بتوانند گنجينه هاي باستاني ايران در موسسه شرق شناسي دانشگاه شيکاگو را به عنوان غرامت دريافت کنند.

ضمن ابراز تاسف از اين که دادگاه چنين حکمي صادرکرده است، بايد در خصوص اين حکم چند نکته را يادآوري کرد:

1- حفظ گنجينه هاي باستاني مرز ملي نمي شناسد. گنجينه باستاني بخشي از تاريخ بشريت است و بنا براين همگان مسوول حفظ و نگهداري آن هستند و قضات دادگاه ها نيز از اين امر مستثني نخواهند بود.

2- آثار باستاني زمينه پژوهش هاي بسياري را فراهم مي کنند که اقدام اين دادگاه، از اين زاويه منافي توسعه علم و فرهنگ به شمار مي رود.

3- نمي توان فراموش کرد که وقتي در زمان حاکميت طالبان بر افغانستان بخشي از آثار باستاني در افغانستان توسط اين گروه تخريب شد، جهانيان چگونه به اعلام برائت و اعتراض پرداختند. ازبين بردن آثار باستاني يک ملت، چه با دست گروهي چون طالبان و چه با حکم دادگاه نتيجه يکساني دارد و عجيب است که دادگاهي چنين اقدام غير اخلاقي و غيرعلمي را به انجام رساند.

4- آثار باستاني ايران متعلق به ملت ايران در طول اعصار آينده ايران است و تاراج اين آثار ، تاراج "ملت ايران" است؛ نه تاراج يک هيات حاکمه در يک مقطع زماني خاص. از سوي ديگر، تصميات يک دولت، به معني تصميات يک ملت نيست؛ بنابراين براي تغيير رفتار هيات حاکمه جمهوري اسلامي، نبايد به تنبيه ملت ايران پرداخت.

6- به لحاظ عملي، قطعا چنين احکامي هيچ تاثيري بر رفتار جمهوري اسلامي نخواهد گذاشت و دولت ايران که حمايت علني خود را از حماس اعلام کرده، با اين روشها تغيير روش نيز نخواهد داد. اگرچه حماس نيز ديگر صرفا يک گروه نظامي مخالف اسرائيل نيست. حماس با راي مردم فلسطين اکثريت پارلمان فلسطين را به عهده دارد و کابينه دولت فلسطين را تشکيل داده است و پيش از اينکه مورد حمايت دولت ايران باشد، مورد حمايت مردم فلسطين است.

8- ايرانيان بسياري در طول جنگ تحميلي 8 ساله با عراق، با سلاحهاي توليد شده در غرب کشته و مجروح شدند و هنوز بسياري از مجروحان شيميايي و بازماندگان جنگ، رنج جسمي و رواني ناشي از حملات شيميايي و غير شيميايي دوران 8 ساله جنگ را تحمل مي کنند. آيا دادگاه محترم متقابلا حاضراست با شکايت اين مجروحان عليه توليدکنندگان سلاح هاي کشتار جمعي به نفع مجروحين و معلولين و جانبازان ايراني اقامه دعوا کند و از محل اموال ملت هاي توليدکننده سلاح هاي کشتار جمعي، به شاکيان غرامت بپردازد؟

در خاتمه، با اميد به تغيير اين حکم، آرزو دارم که براي حفظ آثار باستاني ايران، تمام کساني که نگران ميراث بشري جهان هستند دست به کار شوند. به ويژه، انتظار مي رود سازمان ملل متحد تدابيري براي حفاظت از اين آثار باستاني بينديشيد که اينچنين دستخوش اغراض سياسي نشوند.