گزارش ساليانه ٢٠٠٧ گزارشگران بدون مرز از وضعيت آزادی مطبوعات در ايران

اول فوريه ٢٠٠٧ گزارشگران بدون مرز گزارش ساليانه خود را از وضعيت آزادی مطبوعات در ۹٦ کشور جهان منتشر می کند. اين گزارش اصلی ترين موارد نقض حقوق روزنامه نگاران در سال ٢٠٠٦ را مد نظر قرار داده و چشم‌انداز و منظره ای موضوعی از مناطق مختلف جهان ارائه می کند.

اين گزارش آماری‌ست از نقض آزادی مطبوعات در جهان، در بر گيرنده‌ی سرکوبگرترين دولت‌ها، از کره شمالی واريتره تا کوبا و ترکمنستان، اما به دمکراسی های موجود نيز توجه کرده است که در آنها نيز بسياری از دستاوردها مورد تهديد قرار گرفته‌اند ونيازمند به برداشتن گام‌هايی به جلو هستند.

در طی سال ٢٠٠٦ ده ها روزنامه‌نگار برای انتشار مقالات انتقادی‌ شان بازداشت شدند. برخی از آنها در شرايط دشوار و بدون داشتن حق دسترسی به وکيل در بازداشت‌گاه های مخفی زندانی بودند. با آنکه تعداد زندانيان کاهش يافته است، اما بسياری از روزنامه‌نگاران قربانی تعقيب قضايی بی پايان و تهديدهای مداوم برای انجام وظيفه خود هستند.

از تير ماه ۱۳۸۴ با به قدرت رسيدن رئيس جمهور احمدی نژاد و هيات دولت اش که اکثريت آن را فرماندهان سابق سپاه پاسداران و يا ماموران وزارت اطلاعات تشکيل داده اند، سرکوب همه جانبه‌ی رسانه‌ها و دست اندکاران حرفه‌ی اطلاع رسانی شدت يافته است. در سال ٢٠٠٦ بيش از ده نشريه تعطيل و ٣٨ روزنامه نگار بازداشت شده اند. در ارديبهشت ماه انتشار چند کاريکاتور که در يکی از آنها کودکی با يک سوسک به زبان آذری صحبت می کند، خشم مردم را برانگيخت و تظاهرات اعتراضی در شهرهای استان آذربايجان برگزار شد. دو روزنامه نگار در تهران و چهار روزنامه نگار ديگر در شمال کشور دستيگير شدند تا جمهوری اسلامی سياست های نادرست خود را توجيه کند و چون هميشه در برابر بحران های سياسی و اجتماعی روزنامه ها و روزنامه نگاران مقصر قلمداد شوند.

بسياری از روزنامه‌نگاران دستگير شده با نقض ابتدايی ترين حقوق‌شان در بازداشت‌گاه های مخفی نگاهداری شده‌اند. برای مثال شيرکو جهانی دوشنبه ۶ آذر ماه توسط دادسرای مهاباد برای چندمين بار احضار و پس از بازجويی به اتهام مصاحبه با رسانه های خارجی بازداشت و به زندان مرکزی مهاباد انتقال يافت. وی در تاريخ ١٥ آذر ماه و تا بُش از ١٥ روز از زندان مهاباد به مکان نامعلومی منتقل شد. همسر اين روزنامه نگار زندانی اعلام کرده است که همسرش در اعتراض به دستگيری خودسرانه ی خود، نپذيرفته است که وثيقه ۵ ميليون تومانی را پرداخت کند و از همان روز دستگيری به اعتصاب غذا دست زده است. تا روز اول ژانويه (١١ دی ماه) شيرکو جهانی همچنان در زندان مهاباد بسر می برد. شيرکو جهانی علاوه بر همکاری با سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان، با خبرگزاری فرات نيز همکاری و مصاحبه کرده است.

در سال گذشته تعداد بسياری از رسانه ها هدف حمله و تهاجم قرار گرفتند. در بهمن ماه سال گذشته نهادهای حکومتی و حوزه های علميه با سازمان دادن “تظاهرات مردمی” دفتر هفته نامه ی تمدن هرمزگان را تخريب و به آتش کشيدند، ٧ روزنامه نگار و همکار مطبوعاتی اين نشريه نيز دستگير شدند. دو تن از آنها محسن درستکاری و الهام افروتن سردبير و روزنامه نگار هفته نامه تمدن هرمزگان ماه ها درزندان بسر بردند ( در تاريخ چهارشنبه ١٧ و يکشنبه ٢١ خرداد تا صدور احکام دادگاه شان با سپردن ٣٠ ميليون تومان وثيغه از زندان اوين آزاد شدند.) اتهام آنها بازانتشار مطلبی در نشريه بود که توسط مقامات مسئول جمهوری اسلامی ” توهين به آيت اله خمينی و مقدسات” اعلام شد. دوشنبه ٢٤ مهر، در پی انتشار مطلبی در ستون طنز هفته‌‏نامه سفير دشتستان که “توهين به مقام رهبری ” قلمداد شد. اين نشريه توقيف، پورمند، مديرمسوول، حسين رويين، سردبير و نيزحروفچين مطلب مورد نظر دستگير شدند. روزنامه نگاران دستگير شده پس از بازجويی با سپردن وثيقه تا برگزاری دادگاه‌‏ آزاد شدند.جمعه ٢١ مهرماه به تحريک امام جمعه ی بوشهر تعدادی از روحانيون و نمازگزاران در برابر دفتر روزنامه به تظاهرات پرداختند و خسارتی بر آن وارد آوردند.
برای بسياری از رسانه ها خودسانسوری بهترين روش برای بقاست. خطوط قرمز از مرز گفتن و نوشتن در باره ی روحانيون و تابو های اجتماعی تا حقوق زنان و خواست های ملی و قومی و مذهبی گستره ايست که نبايد از آن گذشت. همين سانسور و خودسانسوری ست که توضيح‌گر “کاهش” تعداد روزنامه‌نگاران زندانی ست. روزنامه نگاران از سوی دستگاه قضايی تحت تعقيب قرار می گيرند و برای “آزادی” تا هنگام محاکمه بدون تعيين زمان مجبور به پرداخت وثيقه های سنگين می شوند، روزنامه نگاران به اصطلاح “آزاد” شده از هر سو تحت فشار قرار می گيرند و اجازه کار نمی يابند. بدون امنيت شغلی همواره هراسند که انتشار مطلبی ناخوش آيند برای حکومت، دوباره برای آنها احضار و دادگاه و زندان را در پی داشته باشد. در آذر ماه گزارشگران بدون مرز ليست ٥٤ روزنامه نگار را منتشر کرد که در کشور خود از حق کار بعنوان روزنامه نگار مستقل محروم هستند.

از سوی ديگر دولت جمهوری اسلامی در پی تهيه آئين‌نامه‌ای برای “ساماندهی” مطبوعات است. دراين آئين‌نامه‌ صدور مجوز و کارت خبرنگاری از جمله وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهد بود.

آزادی اکبر گنجی پس از شش سال زندان
اکبر گنجی روزنامه نگار مشهور ايرانی در ٢٨ اسفند ماه سال گذشته پس از ٦ سال از زندان آزاد شد. سردبير راه نو و روزنامه نگار صبح امروز در ٢ ارديبهشت ١٣٧٩ پس از احضار به دادگاه ١٤١٠ معروف به دادگاه مطبوعات دستگير و روانه ی زندان شد. دليل عمده بازداشت و محاکمه‌ی وی روشنگری هايش درباره کشتار روشنفکران و مخالفان رژيم معروف به قتل های زنجيره ای در سال ١٣٧٧ بود.( در آبان و آذر ماه ۱٣٧٧، داريوش و پروانه فروهر، چهره های برجسته مخالف رژيم، مجيد شريف، عضو تحريريه ايران فردا، محمد مختاری و محمد جعفر پوينده، نويسنده و روزنامه نگار، به قتل رسيدند. سه ماه پيش از اين قتل ها در اوايل شهريور ماه ١٣٧٧ پيروز دوانی صاحب امتياز نشريه پيروز “ناپديد” شد و پيکر او نيز تا به امروز پيدا نشده است.) گنجی در اين مقالات برخی از مسئولان رژيم چون علی فلاحيان، محسنی اژه ای وعلی اکبر هاشمی رفسنجانی را به دخالت در اين قتل ها متهم کرده بود. اتهامات ديگر اکبر گنجی انتشار مقاله ای در حمايت از آيت اله منتظری (که از١٣٦٨ تا ١٣٨١ در خانه خود در قم تحت نظرقرار داشت) و شرکت در کنفرانس برلين بود. وی در دی ماه ١٣٧٩ طی حکمی به ده سال زندان و پنج سال تبعيد محکوم گرديد، در ارديبهشت ١٣٨٠ دادگاه تجديدنظر حکم را به شش ماه کاهش داد ولی در ٢٤ تير ماه، ديوان عالی کشور بلافاصله رای دادگاه تجديدنظر را مردود اعلام و گنجی را به شش سال زندان محکوم کرد. پنجشنبه ۱٩ خرداد ١٣٨٤ اکبر گنجی اعتصاب غذای نا محدود خود را آغاز کرد. يکشنبه ٨ خرداد در پی مذاکراتی که در زندان ميان مسئولان و اکبر گنجی و خانواده و وکلايش انجام شد وی برای مداوای پزشکی به مرخصی آمد، اما دوشنبه ۱٥ خرداد ماموران امنيتی دادستانی برای به زندان بازگردندن وی به منرل اش يورش بردند. اکبر گنجی در ۱٩ خرداد به زندان اوين بازگشت و اعتصاب غذای خود را آغاز کرد. در اين مدت کميسيون حقوق بشرسازمان ملل، دفتر لوئيز آربور کميسرعالی حقوق بشر، مسئولان گروه های کاری سازمان ملل به ويژه گروه کاری آزادی بيان و دستگيری های خودسرانه، کميسيون حقوق بشر اروپا، پارلمان اروپا، پرزيدنت جرج بوش و دولت امريکا و فرانسه و برخی کشورهای غربی چه علنی و چه با ارسال نامه و اخطار
از سوی سفارتخانه های شان، و دهها نهاد بين المللی و شخصيت برجسته جهانی با ابراز همبستگی خود خواهان آزادی اکبر گنجی از زندان شدند.

سه شنبه ٣٠ خرداد ماه اکبر گنجی بدعوت گزارشگران بدون مرز در کنفرانس مطبوعاتی در دفتراين انجمن بين المللی مدافع ازادی مطبوعات در پاريس شرکت کرد. در اين کنفرانس مطبوعاتی اکبر گنجی به تشريح وضعيت حقوق بشر و سرکوب مطبوعات و روزنامه نگاران در ايران پرداخت.