اسفنديار صفاري

دومين انفجار در زاهدان در حالي رخ داد که مراسم تشييع جان 12 تن از اعضاي تيپ 110 سلمان سپاه پاسداران که صبح چهارشنبه در اثر انفجار بمب اول جان باخته بودند برگزار مي شد. مسئولان انتظامي و نظامي قبل از انفجار دوم از دستگيري عاملان انفجار صبح چهارشنبه خبر داده بودند.

اتفاقات جمعه شب زاهدان به گفته فرماندار اين شهر ناشي از انفجار بمب صوتي بود. در پي اين حادثه و صداي تير اندازي و قطع برق در مناطقي از زاهدان، مردم نگران به خيابان ها ريختند.

فرماندار زاهدان نيز نيمه شب شنبه در گفتگو با خبرگزاري ايرنا با اشاره به صوتي بودن اين بمب، گفت: "اين انفجار هيچگونه خسارت مالي و تلفات جاني نداشته است". حسنعلي نوري همچنين عاملان انفجار دوم را "ايادي و مزدوران استكبار كه از حضور گسترده و كم سابقه مردم در تشييع جنازه شهداي حادثه تروريستي زاهدان ناخرسند و نگران شدند"، معرفي کرد و گفت اين انفجار"اقدام به تحركات كور و ضد انساني "است. وي افزود: "در پي اين حادثه بلافاصله ماموران انتظامي در محل حضور يافتند و به تعقيب اشرار پرداختند". او در عين حال از "متواري شدن اشرار" خبر داد.

اما خبرگزاري فارس به نقل از فرمانده بسيج سيستان و بلوچستان خبر از دستگيري مظنونان بمب‌گذاري جمعه شب زاهدان داد. علي مولوي حقيقي در گفتگو با اين خبرگزاري انفجارهاي روز چهارشنبه و جمعه در شهر زاهدان را "تلاشي براي ايجاد فضاي رعب و ترس در اين استان" دانست و افزود: "گروهک تروريستي جندالله با تغيير نام خود به «جنبش مقاومت مردمي ايران» به سرکردگي عبدالمالک ريگي و سازماندهي نيروهاي آمريکايي، به دنبال عملياتي کردن استراتژي نيروهاي بيگانه براي ناامن نشان دادن منطقه سيستان و بلوچستان هستند".

فرمانده بسيج سيستان و بلوچستان علت انفجار دوم در زاهدان را "پخش بخشي از اعترافات اشرار در شبکه استاني" دانست و گفت: "پس از پخش بخشي از اعترافات اشرار در شبکه استاني سيستان و بلوچستان، باقيمانده اين تروريست‌ها، در يک اقدام کور در مسير تردد نيروهاي امنيتي و نظامي بمبي صوتي را کار گذاشتند تا بدين وسيله حضور خود را اعلام کنند که در اين خصوص نيز چند مظنون دستگير شده‌اند".

کشف خانه هاي تيمي

به گفته فرمانده بسيج سيستان و بلوچستان چند خانه تيمي متعلق به گروه جندالله در زاهدان کشف و در بازرسي از اين خانه ها "120 پوند مواد منفجره " هم کشف و ضبط شده است. قبل از اين نيز فرمانده قرار گاه فتح زاهدان خبر کشف دو خانه تيمي متعلق به گروه جندالله را داده بود. محمد غفاري خبر دستگيري سه نفر، عامل اصلي و 65 مظنون در رابطه با بمب گذاري روز چهارشنه زاهدان را در کمتر از 24 ساعت به خبرگزاري ايرنا داده بود: "به دنبال اعتراف هاي دستگيرشدگان چهارشنبه شب تعدادي از اعضاي اصلي مرتبط با گروه جندالله دستگير شدند".
وي در همان گفتگو از کشف هفت قبضه سلاح کلاشينکف، يک قبضه آرپي جي هفت، ۸۰‬ پوند تي ان تي آماده کار گذاري در نقطه اي از شهر زاهدان، ‪ ۱۶‬قبضه نارنجک دستي و دست سازجنگي، و تعدادي شمشير و قمه" در يک خانه تيمي خبر داد و گفت: "يکي از گروه هاي وابسته به گروهک تروريستي جندالله که از مرز وارد شده و اقدام به عمليات خرابکارانه و ضدانساني ترور ماموران انتظامي و بمب گذاري کرده بود، ديروز(چهارشنبه) متلاشي شد".

پخش اعتراف يک متهم

شبکه محلي تلويزيون استان سيستان و بلوچستان با نام هامون شب پنج شنبه اعترافات يک متهم بمب گذاري صبح چهارشنبه را پخش کرد. در اين اعترافات که به گزارش خبرگزاري ها مدت آن دو دقيقه بود، متهمي با نام نصرالله شمسي زهي خود را عضو گروه جنبش مقاومت مردمي ايران[جندالله] معرفي کرد و گفت براي اين حمله خودرويي را دزديده و راننده آن را به قتل رسانده است. وي در فيلم پخش شده شرکت داشتن در بمب گذاري صبح چهارشنبه را نيز پذيرفت. اين متهم سابقه عضويت خود در گروه جندالله را 45 روز اعلام کرد و گفت به خاطر دريافت پول در بمب گذاري شرکت کرده است.

اين اعترافات در حالي پخش شد که مسئولان امنيتي در زاهدان تعداد "عاملان اصلي بمب گذاري صبح چهارشنبه" را 6 نفر اعلام کرده بودند. شايد به همين علت خبرگزاري فارس ديروز[شنبه] ابتدا از برگزاري دادگاه هر 6 متهم خبر داد و پس از آن گزارش کرد: "دادگاه علني رسيدگي به اتهامات يكي از متهمان حادثه تروريستي زاهدان، ساعت 18 در محل سالن شهيد بهشتي دادگستري استان سيستان و بلوچستان با حضور اولياي دم و جمعي از خانواده‌هاي شاهد و ايثارگر برگزار شد". بر اساس گزارش اين خبرگزاري "در اين جلسه محمد مرزيه معاون دادستان استان سيستان و بلوچستان كيفر خواستي را ارائه كرد و در آن با اشاره به اتهامات نصرالله شنبه زهي، يكي از متهمان حادثه تروريستي زاهدان، خواهان صدور اشد مجازات براي وي شد".

متهم اين دادگاه به نوشته خبرگزاري فارس در پاسخ به ابوالفضل ماهگلي، قاضي اين دادگاه که از وي خواست درقبال اتهامات وارده از خود دفاع كند، "به دست داشتن در سه عمليات سرقت از بانك رفاه، حادثه بزرگمهر كه چهار نفر از پرسنل نيروي انتظامي در آن به شهادت رسيدند و عمليات ميدان ثارالله زاهدان اعتراف كرد". وي در دفاعيات خود گفت:"من 45 روز است كه وارد گروه عبدالمالك شدم و قصد من از اين عمليات فقط پول بوده است و سواد چنداني ندارم و از اعمال خويش به شدت نادم هستم و براي تلافي اين اعمال از قاضي جلسه فرصت مي‌خواهم". اكبري وكيل تسخيري وي نيز به نوشته اين خبرگزاري" با بيان اينكه متهم به مشاركت در سه عمليات اعتراف كرده و اكنون نادم است از دادگاه خواست تا طبق مقررات، اظهارات متهم را لحاظ كند". قاضي اين دادگاه نيز گفت بزودي حكم متهم از سوي دادگاه اعلام خواهد شد.

پخش اين اعترافات در حالي است که گروه جندالله نيز با استفاده از روش مشابهي، اعترافات برخي از گروگان هاي خود را که بر اساس ادعاي اين گروه از ماموران انتظامي و امنيتي محلي هستند در شبکه هاي تلويزيوني ماهواره اي به نمايش گذاشته است.

بيانيه هاي جندالله

در حالي که حکومت مرکزي گروه جندالله و اعضاي آن را "قاچاقچي و اشرار" مي نامد و از وابستگي آنها به طالبان و القاعده و امريکا و انگليس به طور همزمان سخن مي گويد، عبدالمالک ريگي رهبر سني مذهب گروه جندالله با انتشار بيانيه هايي در اينترنت و مصاحبه با رسانه هاي خارج از کشور وابستگي خود و گروهش به قاچاق، القاعده و طالبان را رد کرده است. وي ساعتي پيش از انفجار جمعه شب زاهدان در برنامه اي مستقيم در تلويزيون سازمان مجاهدين خلق، خبر انجام انفجار و عمليات نيروي هاي خود را پيش از اجرا اعلام کرد.

در بيانيه هاي اين گروه از عبدالمالک به عنوان "امير عبدالمالک بلوچ" و از گروه جندالله با عنوان "جنبش مقاومت مردمي ايران" نامبرده مي شود. اين گروه در روزهاي اخير بيانيه ديگري هم با عنوان "هشدار به رژيم شيعه ايران" منتشر کرد. در اين بيانيه از مسئولان جمهوري اسلامي با عنوان "مسئولين رژيم ظلم آخوندي" نامبرده شده: "به آنان هشدار مي دهيم كه براي خاموش كردن عطش خشم و كينه تان مردم بيگناه و شهروندان عادي بلوچ و اهل سنت را هدف قرار ندهيد".

در ادمه اين بيانيه گروه جندالله خطاب به مقامات کشور آورده "اين جنگ بين ما و شماست و نگذاريد دودش به چشم مردم عادي فارس و بلوچ و يا شيعه و سني برود و خوب بدانيد كه اگر جنگ عنصري مردم ايجاد شود خون هزاران انسان بيگناه ريخته خواهد شد و اين شما هستيد كه متضرر مي شويد". اين بيانيه از "بعضي از علماي اهل سنت و اهل تشيع در منطقه" نيز با عنوان" حامي سياستهاي تبعيض گرايانه رژيم که از مبارزين مي خواهند كه براي رسيدن به حقوقشان به راههاي مسالمت آميز و گفتمان روي بياورند" نامبرده و افزوده است: "اين رژيم است كه تمام فرصتهاي گفتمان و روشهاي مسالمت آميز را بر خود بسته است و هيچ فرصت و زمينه اي را براي فعاليتهاي دموكراتيك باقي نگذاشته است".

اين گروه در بيانيه ديگري انفجارها و حوادث اخير زاهدان را عمليات يکي از شاخه هاي نظامي خود معرفي کرده است. گروه جندالله که از حوادث سال 84 اسمش به رسانه ها راه يافت مدعي است: "هنگامي که به اعتراضات مسالمت آميز مردمي با خشونت پاسخ داده مي شود ديگر اين روش ها ناکارآمد شده و توسل به اين روش ها پايان مي پذيرد و در اين مرحله است که چاره اي جز دست به سلاح بردن وجود ندارد". با اين حال اين گروه در همين بيانيه ادعا مي کند:"اگر رژيم از امروز اين زمينه را فراهم نمايد ما در انظار مردم ايران و حهان اعلام مي کنيم که سلاح را بر زمين مي گذاريم و در صورتي که رژيم اين زمينه را مهيا نکند ما نيز چاره اي به جز سلاح نداريم زيرا در کشوري که فضاي خفقان بر آن حاکم باشد هيچ راهي براي زنده ماندن جز مقاومت مسلحانه نخواهد بود".

واکنش مسئولان کشور اما به حوادث يک سال گذشته واکنشي امنيتي ـ نظامي بود. ايجاد چند قرار گاه مشترک در شرق کشور و اعزام چند هزار نيروي نظامي و انتظامي، و انجام ده ها مورد عمليات براي بازگشت آرامش به سيستان و بلوچستان که در مواقعي به جنگ تمام عيار ميان نيروهاي مسلح کشور و گروه جندالله ختم شد، ده ها کشته از دو طرف برجا گذاشت. گروگانگيري و دستگيري از دو سو، بخشي از ناآرامي در اين استان طي يک سال اخير بود. چند تن از گروگان ها هم به طرز فجيعي به قتل رسيدند و بقيه به تدريج و با پادرمياني ريش سفيدان طوايف آزاد شدند.

حجت الاسلام نکونام رييس دادگاه ويژه روحانيت با حکم ويژه رئيس قوه قضاييه به سيستان و بلوچستان اعزام شد و اختيار رييس قوه قضاييه در مورد تنفيذ احکام نهايي به وي تفويض شد. بر اساس اعلام مسئولان کشور در اين مدت دستکم 44 نفر در منطقه به اتهام شرارت، گروگانگيري، افساد في الارض و محاربه اعدام شده اند.

همچنين مسئولان محلي استان سيستان و بلوچستان در چهار روز گذشته امريکا و انگليس را به دست داشتن در حوادث اين استان متهم کرده اند. خبرگزاري فارس نيز ديروز به نقل از "يک مقام امنيتي" با انتشار يک عکس از سلاح و مهمات نوشت امريکا، انگليس و پاکستان در آموزش و تجهيز گروه جندالله نقش داشته اند.

مسئولان کشوري در باره حوادث چند روز گذشته زاهدان تاکنون موضعي اتخاذ نکرده اند. چند روز قبل از اين حوادث فرمانده نيروي انتظامي در سفر به پاکستان با مقام هاي انتظامي و امنيتي اين کشور خواستار برخورد با گروه جندالله شده بود.