علي فرحبخش، روزنامه اقتصادي که آذرماه سال گذشته، پس ازبازگشت ازيک کنفرانس عملي به تهران دستگير شد وازآن پس تا کنون همچنان درزندان به سرمي برد، طي روزهاي گذشته به اتهام جاسوسي واخذ 2300 دلار محاکمه وبه سه سال زندان محکوم شد. خانواده وي طي اين مدت با مراجعه به مراکز وافراد مختلف درقوه قضاييه تلاش کرده اند که بيگناهي فرزند خودرا ثابت کنند. دراين مسير حتي آيت الله شاهرودي در نامه اي به داگاه خواستارتبديل قراربازداشت به قراروثيقه شد که دادگاه ترتيب اثرنداد. دراقدامي بسيار نامتعارف، با اشتباه درعدد ذکرشده درکيفرخواست دادگاه به جاي عدد 2300 دلار، عدد 23000 دلار را مبناي انشاي حکم قرارداد و بدين ترتيب فرحبخش دردادگاه بدوي موظف شده است که مبلغ ياد شده و دو برابر جريمه را پرداخت کند. اگرچه اين عدد بعد ازتعطيلات نوروز اصلاح شد، اما همچنان حکم به جاي خود باقي است. مادرعلي فرحبخش هفته گذشته درگفت وگوبا روزگفت که تصميم دارند ازقاضي پرونده به خاطر هزينه هاي رواني وروحي اين اشتباه شکايت کنند. "هلاله فرحبخش" خواهر اين روزنامه نگارزنداني، درگفت وگويي با "روز" به آخرين تحولات پرونده وي پرداخته است.

آخرين اقداماتي که براي آزادي برادرتان توسط خانواده انجام شده است، چيست؟
خانواده ام در ايران تمام تلاششان را انجام ميدهند تا در اعتراض به راي قبلي دادگاه پرونده را هر چه سريعتر به يکي از شعبات دادگاه تجديدنظرانتقال دهند. اين موضوع به خاطر مصادف شدن با تعطيلات عيد رايران دچار وقفه شده بود که براي خانواده من تعطيلات بسيار بدموقعي محسوب مي شد ولي به هرحال گذشت وادارات خداراشکر کارخود را از سر گرفتند. اميدواريم که تاريخ دادگاه تجديد نظر هر چه سريعتر معين و به پرونده علي رسيدگي شود تا حکم بيگناهي او صادر شود. درضمن قاضي دادگاه قبلي اشتباه خود را- اضافه کردن يک صفر به مبلغ ۲۳۰۰ دلار- اصلاح کرده و گفته اشتباه ماشين نويسي بوده است. ماجراي عجيبي است. مثل حکايت آن کسي شده که گفتند برو کلاه بياور، رفت و با سرآمد.

چه توجيهي براي نگهداري علي درزندان ودرمدتي که قراراست حکم به دادگاه تجديد نظر برود وجود دارد وعملا مسئولين قضايي چه نظري دراين زمينه دارند؟
مي گويند قرار بازداشت براي او صادرشده و چون پرونده هنوز به دادگاه تجديد نظر نرفته نمي توانند اين کارا بکنند چون دادگاه تجديد نظر بايد قرار بازداشت را فک کند. يعني از حوزه اختيار دادگاه قبلي خارج شده و در دادگاه تجديدنظر هم مطالعه نشده است.
قاضي دادگاه قبلي علنا گفته است که حرف آخر را خود او ميزند و اصلا کاري به صحبت هاي رئيس قوه قضائيه ندارد و خود او تصميم گيرنده است. دفتر آقاي شاهرودي با آزادي علي با صدور قراروثيقه و بعد طي مراحل دادگاهي موافقت کرده ولي دادگاه بعد از ماهها امروز و فردا کردن هر روز با بهانهاي اين کار را به تاخير انداختند و نهايتا هم اين کار را انجام ندادند.
براي خود من شخصا خيلي جالب است که در کشورهاي بسيار دموکرات هم کسي نميگويد رئيس قوه قضائيه يا ديوان عالي کشور هرچه ميخواهد بگويد. معمولا در سيستمهاي قضائي موضوعات نسبي و شخصي و سليقه اي نيستند و سلسله مراتب به دقت رعايت ميشود. براي همين من تعجب ميکنم که در اين جريان دستور رئيس قوه قضائيه تا به حال راه به جايي نبردهاست. شايد رئيس قوه قضائيه لازم باشد در اين زمينه تحقيق کند.

وضعيت خانواده علي چطور است؟ همسر وفرزندش؟
پدرم از روزي که علي بازداشت شده است وضعيت فيزيکي مناسبي ندارد و به ناراحتي دستگاه گوارشي مبتلا شده است. مادرم طبيعتا بسيار نگران و ناراحت است. ولي هر دو به شدت به دنبال کار علي هستند و هنوز هم نتيجه اي نگرفته اند. من فکر ميکنم که در ابتدا با همه ايماني که ما به بي گناهي علي داشتيم انرژي بيشتري داشتيم ولي اين جريان به نوعي جنگ فرسايشي بوده است و ما اين روزها از قبل هم خسته تر و بي تاب تريم بريم براي ازادي علي. تازه از ايران شنيدم که دختر علي که يکسال و نيمه است ديگر با ديدن ديوارهاي بلند اوين و قبل از ورود و ديدن علي بابا ميگويد. نگراني پدر و مادرم اين است که اين موضوع و مخصوصا نديدن علي به طور مستمر اثر مخرب رواني در آينده اش بگذارد. همسرش هم که در شهر رامسر طبابت ميکند- اتفاقا او دختر يکي
از قضات با سابقه و به نام دادگستري است - شاگرد اول دوره تخصصي خود ر ايران است از نوع برخوردهايي که با او در راهروهاي دادسرا ميشود بسيار ناراحت است. يکروز به من پاي تلفن ميگفت چرا با شهروندان قانوني کشور اينطور تحقيراميز رفتار مي کنند. او دائما در اين جاده هاي پر خطر با يک دختر يکسال و نيمه براي ديدار با علي رفت و آمد مي کند. ولي در عين حال به من مي گويد با توجه به نوع مسئوليت حرفهاي و هر روز به داخل اتاق جراحي رفتن سعي ميکنم کارم را درست انجام دهم و به خاطر وضعيت روحي خودم اشتباهي درباره جان مردم که با اعتماد به دست من سپرده اند انجام ندهم. اگر اين احساس مسئوليت را همه داشته باشند، خيلي خوب خواهد بود. حالا چه پزشک، چه قاضي دادگاه.

مادر و پدرتان دراين مدت ازآقاي شاهرودي هم تقاضاي کمک کرده اند. آيا اين تقاضا تاثيري درروند تصميم گيري براي پرونده او داشته است؟ آيا هم چنان اين اميد پابرجاست؟ قولي دراين زمينه داده نشده است؟
هنوز نه. همچنان در صددند از طريق دفتر اقاي شاهرودي براي سومين بار اقدام کنند و اميدوارند که قاضي بعدي در دادگاه تجديد نظر روند تازه اي در پيش گيرد. آقاي شاهرودي دوباره براي آزادي علي قول داده است ولي اجراي آن باز موکول به دادگاه تجديد نظر ميشود.

به نظر مي رسد 2300 دلاري که درپرونده علي به عنوان پول گرفتن ازخارجي ها عنوان شده، پولي است که طبق روال معمول آفرادي که درکنفرانس هاي خارجي شرکت مي کنند ازسازمان هاي برگزارکننده براي پول بليط و همچنين هزينه اقامت پرداخت مي کنند. اين مساله از فرط وضوح حتي به نظر قابل توضحيح هم نمي رسد. منطق دادگاه براي جاسوس خواندن کسي براي 2300 دلار چه بوده است؟
طبق روش تمام سمينارهاي جهاني مخارج بليط هواپيما و هزينه اقامت هتل را برگزارکندگان سمينار ميپردازند. حتي در سمنارهاي داخلي که درايران هم برگزار مي شود دربسياري موارد وضع به همين منوال است. حتي در مواردي برگزارکندگان ماشين تشريفات - ليموزين- براي استقبال شرکت کنده به فرودگاه مي فرستند. فرقي نمي کند موضوع سمينار فن آوري و علمي باشد يا اجتماعي. در هرصورت به علي هم وقتي در سمينار شرکت کرده و در حين برگزاري هزينه بليط هواپيما را ر محل پرداخت کرده اند. علي پس از مراجعت به ايران مبلغ بليط هواپيما را به آژانس شرکت هواپيماي مربوطه پرداخت مي کند- که از قضا با او دوست بوده است. ادرس شرکت هواپيمايي در پرونده ذکر شده و آنها شاهدند کهه مبلغ بليط هواپيما در بر گشت پرداخت شده است. من خودم شخصا بعد از شنيدن اين مبلغ خنده ام گرفت. با اطلاعي که از وضع اقتصادي در ايران دارم مي دانم که ۲۳۰۰ لار باري از دوش زندگي کسي بر نمي دارد وزندگي کسي را تغيير نميدهد. مخصوصا به يک زوج جوان که هردو سخت مشغول کار و فعاليت حرفه ي جدي هستند و با قوه فکر و تحصلاتشان زندگشان را ميسازند توهين خنده داري است.

از نظر دادگاه ومطالبي که دردادگاه مطرح شده، چه نوع اطلاعاتي براي دريافت 2300 دلار مي توانسته مطرح شود(حدود دو ميليون ودويست هزار تومان) داده شده است؟
هيچ نوع اطلاعاتي. علي فوق تخصص در اقتصاد کلان دارد. او حتي در اين سمينار سخنراني نکرده است. شغل دولتي هم نداشته که اطلاعات سياسي يا اسناد سري طبقه بندي شده درجه يک و دو در اختيارش باشد. در روزنامه هاي خود ايران هم هميشه کارهاي تحقيقي او منتشر مي شده است. اصلا شغلش همين بوده که تحقيق کند وآن را منتشر کند.