شرایط و زمینه های کار کودکان در ایران

روز 22 خرداد (12 ژوئن) از سوی سازمان ملل به عنوان "روز جهانی مبارزه علیه کار کودک" نامیده شده است تا جامعه جهانی را نسبت به خطراتی آگاه کند که کار کودکان می تواند بر روح و جسم آنها باقی بگذارد.

دیدن کودکانی که برای تامین معاش به دستفروشی، واکس زنی و زباله جمع کنی مشغولند، به خصوص در شهرهای بزرگ ایران دشوار نیست

بر اساس قانون کار ایران، کار کودکان زیر 15 سال ممنوع است

ساعت کار نوجوانان در قانون کار یک ساعت کمتر از ساعت کار کارگران معمولی است و کارفرما حق ندارد کارهای اضافی سخت و زیان آور را به نوجوانان واگذار کند.

کار اجباری کودکان

دولت ایران چهار سال پیش برای حذف کار نوجوانان نیز مقررات تازه ای وضع کرد و بر اساس آن ۲۳ نوع شغل برای افراد ۱۵ تا ۱۸ ساله ای که با عملیاتی نظیر جوشکاری و کار با وسایل با ارتعاش بالا سرو کار دارند، ممنوع شد.

بر اساس این قانون، استفاده از کودکان و نوجوانان در حفر قنات، کار در دامداری ها، کشتارگاه ها، کارگاه های قالی بافی و زیلو بافی، کوره پز خانه ها و نانوایی ها ممنوع شده است.

با آنکه سال ها از تصویب این قانون کار و مقررات ممنوعیت کار کودکان و نوجوانان گذشته اما شواهد نشان می دهد که این قوانین تاثیری در به کارگیری کودکان نداشته است و استفاده از کودکان و نوجوانان در بسیاری از مشاغل نظیر نانوایی، آهنگری و قالیبافی در ایران مرسوم است.

حقوق و دستمزد پائین و نبود حمایت های بیمه ای، کارفرمایان را به استفاده از کودکان و نوجوانان ترغیب کرده است.

اما به کارگیری کودکان تنها منحصر به ایران نیست و بر اساس آمارهای سازمان جهانی کار، بیشتر از 240 میلیون کودک در جهان مشغول کار هستند که نیمی از آنها در آسیا زندگی می کنند.