يک سال و نيم پيش در ماه اوت 2006، يک گروه از زنان ايراني کمپيني را در جمهوري اسلامي آغاز کردند: "کمپين يک ميليون امضاء".
به راستي اين کمپين چيست که اينچنين خشم دولتمردان جمهوري اسلامي را برانگيخته و موجي از سرکوب هاي خشونت آميز را به راه انداخته است؟ تنها خواسته اين گروه از فعالان و مبارزان تغيير قوانين تبعيض آميزي است که عليه زنان وجود دارد. مرجع آنان چيست؟ قوانين بين المللي که برابري ميان زن و مرد را در کليه امور در نظر مي گيرند: ازدواج، طلاق، حق اولاد، برعهده گرفتن سرپرستي کودک، حق ارثيه، تساوي در برابر دادگاه و... .
دست اندرکاران اصلي اين کمپين نيروي خود را صرف پيشبرد اين اقدامات کرده اند و ديگر اين امکان را نيافته اند تا خواسته هاي کمپين را به هموطنان خود در سراسر کشور، از جمله مناطق عقب افتاده، بشناسانند. به همين دليل است که اين خواسته هاي مشروع روز به روز بيشتر در قالب يک فدراسيون متحد و متشکل از زنان، از هر سني و متعلق به هر طبقه اي از جامعه، شکل مي گيرد. البته در ميان آنان مرداني نيز به چشم مي خورند، به ويژه دانشجويان و اساتيدي که به اين کمپين ملحق شده اند.
اين کمپين قرباني موفقيت خود شد. در حقيقت قبل از شروع آن، زناني که به شکلي مسالمت آميز در ميدان هفت تير تهران گردهم آمده بودند، توسط نيروهاي انتظامي مورد ضرب و جرح قرار گرفتند و برخي دستگير و محاکمه شدند. برخي از آنان حتي به زندان و ضربات شلاق محکوم شدند. پس از آن، اعضاي کمپين مرتباً تحت پيگرد قرار گرفته و دستگير شده اند و اکثر اين دستگيري ها نيز در حين جمع آوري امضاء که يک حرکت کاملاً قانوني است صورت گرفته. ليست امضاها نيز مرتباً توقيف شده و حکم جلب اعضاي کمپين نيز براساس بهانه هايي مربوط به "امنيت ملي" صادر شده است!
اعضاي کمپين امکان تجمع در هيچ مکان عمومي را نمي يابند و حتي تجمع بيش از 5 يا شش نفر در منازل فعالان کمپين به مداخله نيروهاي انتظامي منجر مي شود. ارعاب نيز در سطح وسيع مورد استفاده قرار مي گيرد و والدين فعالان به طور مرتب تماس هاي تلفني تهديدآميز دريافت مي کنند. گاهي ديده مي شود که بازداشت شدگان بسيار جوان اند، در حدود بيست سال و بدون هيچ گونه سابقه سياسي و يا مبارزات اجتماعي.
با اين حال، کمپين همچنان به راه خود ادامه مي دهد: اعضاي آن همچنان در صدد جمع آوري امضاء هستند و جلسات اطلاع رساني برگزار مي کنند و بدين ترتيب خطرات بسياري را به جان مي خرند. زماني که يکي از آنان بازداشت مي شود، بسيج شدن و اعتراض عليه بازداشت او بسيار حائزاهميت است. سايت کمپين چندين بار توسط مسؤولان توقيف و مجدداً در آدرس جديدي راه اندازي شده؛ درست به مانند بازي موش و گربه.
در حال حاضر فعالان بسياري هستند که از آزادي و سلامت فيزيکي خود براي پيشبرد اين کمپين استفاده مي کنند. بايد يادآوري کرد که اين کمپين بدون هيچ خشونت و کاملاً مسالمت آميز عمل کرده و به علاوه، خواسته هاي آن نيز کاملاً بجا و مشروع است. حنا عبدي از 4 نوامبر 2007 و روناک صفارزاده از 9 اکتبر 2007 در بازداشت بسر مي برند. ياسر گلي، دانشجوي کرد و يکي از فعالان کمپين، در اوايل ماه اکتبر بازداشت و سپس مادر وي نيز دستگير شد.
ازطرف ديگر، سرکوب خشونت آميزي که بر اعضاي کمپين وارد شده يک نتيجه غيرقابل انتظار درپي داشته است: اعتبار بخشيدن به آن، چه در داخل ايران و چه در خارج. يکي از زنان مبارز کمپين در اين خصوص مي گويد: "زماني که ما را بازداشت مي کنند، جدا از پرداخت وثيقه براي آزادي خود، بايد مبلغي را به مسؤولان پرداخت کنيم. آنها با سرکوب کمپين در واقع يک بازتاب گسترده به آن بخشيده اند."
بدين ترتيب، مسأله برابري بين زن و مرد به يکي از مسايل مهم جامعه ايران تبديل شده است. به همين دليل، دولت تهران سال گذشته لايحه اي را براي تشويق "چند همسري" ارائه داد. داشتن چند همسر در آن واحد در ايران امکان پذير است، ولي چندان رايج نيست. اين لايحه که در ماه ژوئيه 2007 تسليم شده، ازدواج موقت را نيز تبليغ مي کند: وضعيتي کاملاً غيرقانوني که طي آن هيچ حقي براي زن در نظر گرفته نمي شود، زيرا شوهر به تنهايي مي تواند در هر لحظه اين "قرارداد" را فسخ کند. طي اين قرارداد، حق ارثيه وجود ندارد و دختران جواني که طي اين ازدواج هاي موقت بکارت خود را از دست مي دهند، پس از طلاق مشکل بتوانند در جامعه ايران شريکي براي خود بيابند. اين لايحه، که در حقيقت جدالي است با کمپين يک ميليون امضاء، واکنش شديدي را حتي در جناح محافظه کاران باعث شد، به طوري که اکنون از دستور کار مجلس خارج شده است.
از آخرين خشونت هاي شديدي که زنان قرباني آن بودند مي توان به تأييد حکم سنگسار دو خواهر به دليل رابطه نامشروع که از سوي عالي ترين مقام قضايي صادر شده اشاره کرد. زهره و آذر کبيري اکنون در انتظار اجراي حکم خود در زندان بسر مي برند.
يک نمونه بارز ديگر: مجوز ماهنامه "زنان" در 28 ژانويه امسال پس از 16 سال انتشار ملغي گرديد و اين در حالي است که اين مجله از موضعي کاملاً ميانه برخوردار بوده و متعلق به طرفداران اصلاحات در حکومت مي باشد.
آيا زنان باعث ايجاد تحول در ايران خواهند شد؟ آيا آنان خواهند توانست اعضاي جديدي را نزد خود گردآورند تا بدين ترتيب حکومت احساس ضعف و بي ثباتي کند؟ اين نيروي داخلي کشور بي شک نشانگر خطر بسيار بزرگي براي حکومت آن است؛ تهديد و مداخله مسلحانه تنها به تقويت اين جنبش منجر مي شود و روز به روز مشروعيت آن را در نظر مردم ايران معتبر مي کند؛ مشروعيتي که متأسفانه به شکلي زورگويانه و ظالمانه از آن گرفته شده است. پس بايد از اين نيروي داخلي حمايت کنيم، با همت و با اراده. ما نبايد در برابر شجاعت اين زنان و مردان، عقب نشيني کنيم و دلسرد شويم. آنها هستند که راه رسيدن به يک جامعه درست را به ما نشان مي دهند؛ جامعه اي که بر پايه تساوي و حاکميت ملي استوار است. اين ايده آلي است که مردم ايران آرزويش را دارند و اين هدفي است که ما نيز براي آنان طلب مي کنيم.
منبع: تريبون، 19 فوريه 2008
مترجم: علي جواهري
alijava_rooz@yahoo.es