بازگشت به صفحه اول

 

 
 

عفو بین‌الملل

اطلاعیه عمومی

AI Index: MDE 13/118/2008

19 اوت 2008

ایران: بیستمین سالگرد «قتل عام زندان» در 1988

بیست سال پس از این­كه مقامات وقت ایران موجی از اعدام‌های گروهی و شتابزده و عمدتا پنهانی را در سپتامبر 1988 آغاز كردند، عفو بین‌الملل فراخوان خود را برای به محاسبه كشاندن كسانی كه مسئول «قتل عام زندان» بوده‌اند تجدید می‌كند.  در مورد نقض‌های فاحش حقوق بشری از این قبیل، صرف نظر از زمان ارتکاب آنها، هیچ مصونیتی از مجازات نباید وجود داشته باشد.

این سازمان هم‌چنین از حكومت فعلی ایران می‌خواهد كه از حضور بازماندگان قربانیان در گورستان خاوران در جنوب تهران در روز 29 اوت یا حوالی آن، به منظور یادآوری این سالگرد و دادخواهی برای عزیزانشان، جلوگیری نکند.  صدها نفر از كسانی كه شتابزده اعدام شدند در این گورستان، و بسیاری از آنان در گورهای دسته جمعی بی‌نام و نشان، دفن شده‌اند.

عفو بین‌الملل نگران آن است كه مقامات ایران مانع برگزاری گردهمایی­های اعتراضی شوند یا آنها را پراكنده كنند، و به حكومت ایران یادآور می‌شود كه تحت قوانین بین‌المللی متعهد است به كسانی كه به صورت مسالمت‌آمیز تجمع می‌كنند اجازه دهد كه نظرات خود را بدون واهمه از دستگیری ابراز كنند.

قوانین بین‌المللی حقوق بشر ایجاب می‌كند كه مقامات ایران در موارد نقض‌ حق حیات، مانند موارد ارتکابی در طول «قتل عام زندان» ، كه در 1988 شروع شد و در سال بعد ادامه یافت، تحقیقاتی جامع و بی‌طرفانه انجام دهند و مسئولان آن را شناسایی‌ و تسلیم عدالت كنند.  كوتاهی در این مورد تا كنون و مدت زمانی كه از این كشتار گذشته است به هیچ عنوان از این مسئولیت نمی­کاهد.

كسانی كه مسئول این كشتار بوده‌اند - كه یكی از بدترین تعدیات ارتكابی در ایران بشمار می‌رود - باید تحت تعقیب قرار بگیرند و در دادگاهی كه قانونی و  عادی تشکیل شود، با رعايت همه تضمین‌های رویه‌ای لازم، بر اساس استانداردهای بین‌المللی دادرسی‌های عادلانه محاكمه شوند.  این افراد در صورتی كه مجرم شناخته شوند باید به نحوی متناسب با خصوصیت بسیار سنگین این جنایات، ولی بدون حكم اعدام یا كیفرهای بدنی، مجازات شوند. 

پس‌زمینه

در دوره‌ای‌ كه از اوت 1988 شروع شد و تا نزدیك دهمین سالگرد انقلاب اسلامی در فوریه 1989 ادامه داشت، مقامات ایران موج وسیعی از اعدام زندانیان سیاسی را به راه انداختند - كه در نوع خود، پس از آن چه در سال‌های اول و دوم پس از انقلاب اسلامی 1979 صورت گرفت، بزرگ‌ترین موج اعدام بشمار می‌رود. باور بر این است که در مجموع بین 4500 تا 5000 نفر، از جمله زنان، در این جریان كشته شدند.

برای ‌اطلاع بیشتر، به گزارش عفو بین‌الملل تحت عنوان ایران: نقض حقوق بشر 1987-1990 مراجعه كنید (AI Index MDE 13/21/90)

پایان

سند عمومی

****************************************

برای‌اطلاع بیشتر، لطفا با دفتر مطبوعاتی عفو بین‌الملل در لندن تماس بگیرید:

Tel: 2074135566 44+,

email: press@amnesty.org

International Secretariat, Amnesty International, 1 Easton St., London WC1X 0DW, UK

www.amnesty.org

----

رضا را دوباره پای چوبه دار بردند‏

‏‌وکیل رضا حجازی، محمد مصطفایی، خبر داد که رضا حجازی با چند ساعت تاخیر اعدام شد!‏ این جوان را یک بار به سلولش برگردانده و دوباره ساعت ۱۱ به پای چوبه دار بردند.‏

سهیلا وحدتی

وکیل رضا حجازی، محمد مصطفایی، خبر داد که رضا حجازی با چند ساعت تاخیر اعدام شد!‏

جریان را از زبان خود این وکیل بشنوید:

ايران امروز: "ساعت 9 شب مورخ 26/5/1387 ، با اطلاع سرکار خانم آسیه امینی یکی از فعالین حقوق بشر و در پی تماس ‏تلفنی از پدر رضا حجازی شنیدم که قرار است فردا ساعت 4 صبح رضا حجازی اعدام گردد زمان اجرای حکم ‏قصاص نفس این پسر 20 ساله در حالی به خانواده موکلم اعلام شد که تاکنون هیچگونه ابلاغی جهت اجرای حکم ‏به اینجانب به عنوان وکیل رضا نشده بود.

امروز ساعت چهارو نیم صبح خودم را به زندان اصفهان رساندم وقتی زمان اجرای حکم را جویا شدم نگهبان ‏زندان اعلام کرد علی الاصول ساعت هفت تا هشت احکام اعدام اجرا می شوند تا ساعت 8:30 منتظر ماندم خبری ‏از اجرا نبود با هزار مکافات ساعت 9 صبح داخل زندان رفتم و تا ساعت 10 نامه نگاری کردم تا اینکه در نهایت ‏از سوی مجری حکم اعلام کردند که حکم قصاص رضا متوقف شده است با خوشحالی به تهران برگشتم ولی ‏متاسفانه در کمال ناباوری خبر اعدام این جوان را که ساعت 11 صبح حلق آویز شده بود را شنیدم.‏
حرفهای زیادی دارم ولی..... از اینکه زمان اجرای حکم به من ابلاغ نشده بود از اینکه رضا مستحق اعدام نبود و ‏از اینکه چرا مسئولین زندان از تصمیم خود نکول نمودند.... خدا عاقبتمان را به خیر کند."‏

و از زبان آسیه امینی، فعال حقوق بشر که برای نجات جان کودکان مجرم تلاش می‌کند:

‏"‏‎ ‎ ۸۷ اعدام چهارمین نوجوان در سال

آقای مصطفایی‎ ‎می گوید بدنم می لرزد وقتی تو زنگ می زنی. و لابد نمی داند که من از هر‎ ‎صدای تلفنی که می ‏شنوم وجودم به لرزه می افتد! از اینکه صدای مرگ را پشت‎ ‎خط بشنوم یا صدایی که بوی مرگ بدهد خسته ام‎. ‎

چه کسی از این همه مرگ خوشحال است؟ چه کسی از اعدام یک نوجوان - گیریم‎ ‎که اسمش بشود قصاص- ‏خوشحال می شود؟ کجا مجازات مرگ، برای تنبیه و تنبه و‎ ‎پرورش و آموزش و انسان پروری! موثر بوده است؟

و چرا؟رضا حجازی اعدام شد؟‎ ‎

آنچه دیشب ننوشته بودم- برای اینکه نه فرصت این بود و نه حوصله اش و نه‎ ‎معلوم بود که در حال رضا موثر ‏بیفتد- این بود که رضا یک بچه سابقه دار‎ ‎بود‎. ‎

رضا یک بار بدون اینکه قصد جنایت داشته باشد، باعث مرگ برادرش شده بود‎. ‎بار اول با او چه کردید؟ ‏راهنمایی اش کردید؟ روان کاوی اش کردید؟ تحت‎ ‎مراقبت و کنترل گرفتیدش؟ مجازات تاثییرگذار مثبت برایش ‏تعیین کردید؟ انها‎ ‎که از دارالمجازاتهای ما بیرون می آیند دیگر سراغ دعوا و گرو کشی و گریبان‎ ‎همگیری در ‏خیابان نمی روند؟ مشاور و مددکار ما درست عمل می کند؟ ما، خود‎ ‎ما، رسانه ها چه می کنیم؟ چقدر از رسیدن ‏به این مرحله پر مرگ تلاش کرده‎ ‎ایم و می کنیم؟‎ ‎

از صدای زنگ تلفن متنفرم. و از این که مجبور باشم به برادر خوشحالش که‎ ‎وقتی شماره ات را می بیند با خنده ‏و یکریز تشکر می کندچیز دیگری‎ ‎بگویم. زبانت بند می آید وقتی نتوانی به او بگویی که باید با خانه تماس‎ ‎بگیرد! ‏لعنت به من که باید به او می گفتم‎! ‎

تصور این که این پسر را یک بار به سلولش برگردانده و دوباره ساعت ۱۱ به پای چوبه دار برده اند‏‎........!‎‏"‏

و آسیه تنها نبود، ما نیز خبر خوشحال کننده توقف اجرای حکم اعدام را پخش کرده بودیم:

حکم اعدام رضا اجرا نشد

آخرین خبر از وضعیت رضا حجازی: (صبح روز سه شنبه به وقت تهران)‏



به گزارش آسیه امینی،‌ فعال حقوق بشر در تهران، حکم اعدام رضا حجازی به دستور دادگستری اصفهان به طور ‏موقت متوقف شد. ‏

به نظر می‌رسد که تلاش‌های مدافعین حقوق بشر برای اخذ رضایت از خانواده مقتول به نتیجه‌ای نرسیده و حکم ‏اعدام رضا حجازی،‌ ۲۰ ساله، همچنان به قوت خود باقی است اما امروز، ۲۹ مرداد ۱۳۸۷، اجرا نشد.‏

اجرای حکم اعدام رضا در واقع با تلاش وکیل او، محمد مصطفایی، که خبر اعدام قریب الوقوع او را بسرعت ‏پخش کرد و با همکاری دیگر مدافعین حقوق بشر و رسانه‌هایی که خبر را بسرعت پخش کردند بطور موقت ‏متوقف شده است. این توقف تا کی ادامه خواهد یافت؟

ادامه زندگی رضای ۲۰ ساله و بسیاری رضاها و بهنام‌ها و علی‌ها... به میزان مخالفت ما با اعدام بستگی دارد!‏

بیایید تا دیر نشده به آنها کمک کنیم و امید آنها را به زندگی بی پاسخ نگذاریم.‏

متن اصلی مطلب:
‏(نوشته شده در تاریخ ۲۸ مرداد)‏

رضای ۲۰ ساله سحرگاه اعدام می‌شود


محمد مصطفائی، وکیل رضا حجازی با ارسال پیامی به همه مدافعین حقوق بشر و نشریه ها از ‏همگان خواسته است که برای نجات جان رضا حجازی که قرار است صبح فردا اعدام شود اقدام ‏کنند.‏

رضا حجازی در سن ۱۵ سالگی در یک نزاع فردی را مجروح می سازد که آن فرد پس از انتقال ‏به بیمارستان جان می سپارد. رضا اکنون ۱۵ ساله است و قرار است سحرگاه روز سه شنبه ۲۹ ‏مردادماه در زندان اصفهان اعدام شود.‏

با توجه به اینکه زمان بسیار اندکی – در حدود چند ساعت – به اجرای حکم اعدام باقی مانده ‏است، متاسفانه امکان تماس با مقامات رسمی وجود ندارد. و همه دستها از زمین و زمان کوتاه ‏است: طناب دار در حیاط زندان اصفهان آماده و برپا است و فردا صبح قرار است که جان این ‏جوان را بگیرد. ‏

رضای ۲۰ ساله شاید به خاطر تلاش حکومت در ایجاد احساس کاذب امنیت در جامعه اعدام می ‏شود، شاید به خاطر ارضای حس انتقامجویی خانواده مقتول اعدام می شود، ولی به هر دلیلی که ‏اعدام می شود، قدر مسلم اینست که اعدام او هیچ مشکلی از مشکلات امنیت اجتماعی را حل نمی ‏کند،‌ و از درد فقدانی که خانواده مقتول احساس می کنند نمی کاهد! ‏

اعدام دردی را دوا نمی کند، اعدام دوای هیچ دردی نیست. اعدام خود درد است! ‏
بیایید با هم بیاندیشیم که برای چاره این درد چه باید کرد.‏

متن پیام محمد مصطفایی، وکیل رضا حجازی به شرح زیر است.‏


رضا حجازی پسری که در ۱۵ سالگی مرتکب جرم شده بود ‏
فردا ساعت ۴ صبح اعدام می شود

‏ ‏
ساعت 9 شب مورخ 26/5/1387 ( امشب) در پی تماس تلفنی از پدر رضا حجازی شنیدم که ‏قرار است فردا ساعت 4 صبح رضا حجازی اعدام گردد اجرای حکم قصاص نفس این پسر 20 ‏ساله در حالی صورت می گیرد که تاکنون هیچگونه ابلاغی جهت اجرای حکم به اینجانب به ‏عنوان وکیل رضا نشده است.‏

پرونده اتهامی سیدرضا حجازی متولد 30/4/1367 حکایت از این دارد که در تاریخ 28/6/1382 ‏در حین نزاع چند نفر با یکدیگر فردی به نام وحید صادقیان چاقو خورده و به بیمارستان سپاهان ‏منتقل و به محض ورود به بیمارستان فوت می نماید پزشکی قانونی علت فوت را بریدگی قلب و ‏عوارض اصابت جسم برنده تعیین می گردد. ‏

در ادامه تحقیقات سید رضا دستگیر و پس از تفهیم اتهام می گوید شب حادثه به اتفاق وحید و ‏ابراهیم برای تفریح رفته بودیم پارک ایثارگران داشتیم بازی می کردیم نمی دانم ابراهیم به مقتول ‏و دوستانش شن پاشید یا برعکس به همین جهت بین آنها دعوا شد دیدم که آنها دو نفر بودند یکی ‏مقتول و یکی دیگر که او را نمی شناسم دارند کتک کاری می کنند من و دهقان رفتیم آنها را جدا ‏کنیم که مرحوم وحید صادقیان با مشت به صورت من کوبید که من هم با چاقویی که همراه داشتم ‏به سینه او زدم و وحید هم چند ضربه از پشت به کتف مقتول زد از طرفی موکل در جلسات مکرر ‏رسیدگی، اذعان داشته که قصد قتل را نداشته است.‏

شعبه 106 دادگاه عمومی جزایی اصفهان بر اساس شکایت و درخواست اولیاءدم مقتول به استناد ‏بند ب ماده 206 قانون مجازات اسلامی رضا را به قصاص نفس محکوم می کند. با اعتراض ‏موکل نسبت به حکم صادره پرونده به شعبه 28 دیوانعالی کشور مستقر در مشهد ارجاع و قضات ‏شعبه بدون در نظر گرفتن سن موکل و اینکه ایشان می بایست در دادگاه اطفال محاکمه می گردید ‏دادنامه صادره را تایید می نماید.‏

پرونده موکل جهت اجرای حکم به اجرای احکام ارسال می گردد که دادیار اجرای احکام جهت ‏اعمال ماده 205 قانون مجازات اسلامی مبنی بر استیذان در اجرای حکم، به دفتر ریاست محترم ‏قوه قضاییه ارجاع که بازرسان ویژه ریاست محترم قوه قضاییه با گرفتن ایراداتی شکلی از جمله ‏دعوت از اولیاء دم جهت برقرای صلح و سازش به اجرای احکام ارسال می نماید.‏
در صورتیکه اولیاء دم از قصاص گذشت ننمایند احتمال دارد که با موافقت ریاست محترم قوه ‏قضاییه ، حکم صادره اجرا خواهد شد.‏

اجرای حکم اعدام رضا حجازی در حالی است که طبق ماده 37 کنوانسیون حقوق کودک و بند 6 ‏ماده 5 میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی، که به تصویب کشورمان نیز رسیده و لازم الاتباع ‏می باشد اعدام افرادی که در زمان ارتکاب جرم سنشان زیر 18 سال می باشد ممنوع است.‏

 

 
 
بازگشت به صفحه اول

رجوع به مطالب مشابه