همچنین مصطفی تاج زاده، عضو جبهه مشارکت و از فعالین اصلاح طلب، در مصاحبه با یک نشریه دانشجویی ادعا کرده است: «اگر جنبش دانشجویی زنده بود احمدی نژاد رئیس دولت نهم نمی شد…دفتر تحکیم در جلسه خصوصی که با ایشان داشتم به من گفتند قصد دارند از آقای خاتمی حمایت کنند». علی شکوری راد، دیگر عضو جبهه مشارکت، نیز در مصاحبه با فارس ضمن انتقاد از دفتر تحکیم وحدت، این تشکل دانشجویی را به اثربخشی کم در فضای دانشگاه متهم کرد.
این موضوعات و همچنین موضوعات دیگری چون چگونگی برخورد دولت با دانشگاه ها و دانشجویان، انتخابات آینده ریاست جمهوری و… مواردی است که در خصوص آن به گفت و گو با عباس حکیم زاده، دبیر سیاسی دفتر تحکیم وحدت، نشسته ایم. این گفت و گو به شرح زیر است:
امیرکبیر: آقای حکیم زاده همان طور که می دانید سخنگوی دولت، آقای الهام، اخیرا در جمع دانشجویان دانشگاه امام صادق صحبت هایی در مورد حضور احمدی نژاد در دانشگاه ها گفته است. نظر شما در مورد سخنان ایشان چیست؟
حکیم زاده: دولت نهم از ابتدا با دانشگاه سر سازگاری چندانی نداشت. این مسئله هم به این علت بود که بخش بزرگی از دانشجویان انتقادات و اعتراضات فراوانی به دولت و همچنین عملکرد مدیران انتصابی وزارت علوم در دانشگاه ها داشتند و دولت حاضر نبود با دانشجویان منتقد صادقانه به گفتگو بنشیند. به همین علت شما مشاهده می کنید تقریبا از سال دوم دولت به این سو حضور آقای احمدی نژاد در دانشگاه ها مسئله ساز شد و با حاشیه های فراوانی همراه بود.
امیرکبیر: دولت چه مشکلی با دانشجویان منتقد داشت و چرا حضور رئیس جمهور در دانشگاه ها به قول شما مسئله ساز می شد؟
حکیم زاده: دولت قصد داشت، مثل بقیه موارد، دانشگاه ها را حامی خود جلوه دهد. از این جهت سعی می کرد دانشجویان منتقد را نادیده بگیرد و با انجام حرکات نمایشی به مقصود خود برسد. مثلا در هر بار حضور رئیس جمهور در دانشگاه شاهد این مسئله بودیم که از قبل افرادی که دانشجوی آن دانشگاه نبودند به صورت سازماندهی شده وارد سالن سخنرانی می شدند و راه را برای حضور دانشجویان همان دانشگاه سد می کردند. پرسش کنندگان از رئیس جمهور نیز به نوعی انتخاب می شدند که انتقاد جدی را از ایشان مطرح نکنند. در واقع دولت قصد داشت شوهای تبلیغاتی از حضور خود در دانشگاه ها پر کند که این مسئله به هیچ وجه با مذاق قاطبه دانشجویان خوش نمی آمد و اعتراض آن ها را به همراه داشت. همین مسایل منشا حاشیه های مختلف حضور رئیس جمهور در دانشگاه ها می شد.
امیرکبیر: آقای الهام در صحبت های خود در دانشگاه امام صادق توضیحاتی در مورد حضور احمدی نژاد در دانشگاه امیرکبیر داشته اند و گفته اند: «آن هم با آن اقدامات که هیچ‌کدام از آنها (دانشجویان امیرکبیر) دستگیر نشدند. هیچ دانشجویی در این دوره دولت احمدی‌نژاد به خاطر احمدی‌نژاد به زندان نرفت با این‌که می‌بینید در کجا این قدر شفاف به رئیس‌جمهور توهین کردند، چه کسانی رفتند بازداشتگاه؟ کجا مشکلی پیش آمد؟ واقعا بی‌سابقه است». با توجه به این که شما خود دانشجوی دانشگاه امیرکبیر هستید نظرتان در این مورد چیست؟
حکیم زاده: حضور آقای احمدی نژاد در دانشگاه امیرکبیر و حاشیه های آن نتیجه طبیعی عملکرد دولت و نحوه مواجهه آن با دانشگاه بود. دانشجویان دانشگاه امیرکبیر در آن روز یک حرف ساده می خواستند بزنند و آن هم این بود که ما حضور داریم و شما نمی توانید ما را نادیده بگیرید. به نظر من این اتفاق یک اتفاق ساده و طبیعی بود. اما این که چرا این مسئله تا این حد برای دولتمردان مهم است که پس از گذشت بیش از دو سال هنوز از خاطر آن ها فراموش نشده و حتی در پس ذهن خود بازداشت دانشجویان را پس از آن حادثه امری طبیعی می دانند که ادعا می کنند این امر انجام نشده، به این خاطر است که آن ها، بر خلاف آن چه بعضا در ظاهر نشان می دهند، هیچ گونه اعتقادی به انتقاد و تحمل مخالف ندارند و حق خواهی دانشجویان امیرکبیر برای آن ها واقعا گران تمام شد. در مورد این که ایشان گفته اند برخوردی صورت نگرفت باید بگویم اتفاقا برخورد صورت گرفت و خیلی هم این برخورد شدید بود. به حدی که آثار آن تا همین امروز همچنان پابرجاست. تا آن جا که نام آن را نمی توان برخورد گذاشت و بنده نوعی نسق کشی و انتقام جویی را در آن می بینم. اگر چه این برخورد بلافاصله پس از آن اتفاق رخ نداد اما زمانی که بعد از ۵ ماه سیل برخوردها شروع شد، دوست و دشمن علت آن را اتفاقاتی که روز حضور آقای رئیس جمهور در امیرکبیر افتاد دانستند. در اردیبهشت ۸۶ ابتدا آقای زمانیان بازداشت شدند و بعد از آن در جریان نشریات جعلی ۸ دانشجوی دیگر بازداشت شدند که خود بنده جزء این ۸ نفر بودم. یکی از موضوعاتی که در بازجویی های به آن بسیار پرداخته می شد اتفاقات روز ۲۰ آذر ۸۵ بود. در جریان بازداشت بعضی از دوستان ما آن چنان تحت فشار قرار گرفتند که مجبور به اعتراف دروغ علیه خود شدند. پس از آن اعضای شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت و اعضای سازمان ادوار بازداشت شدند. چندی بعد دوباره چهار دانشجو از دانشگاه های امیرکبیر، تهران و علامه به همراه آقایان عزیزی و نیکونسبتی روانه بند ۲۰۹ شدند. جالب آن که در پرونده آقای نیکونسبتی صراحتا آمده که ایشان و آقای عزیزی به علت نگارش نامه دفتر تحکیم به آقای احمدی نژاد و اتفاقاتی که پس از بازگشت ایشان از دانشگاه کلمبیا در دانشگاه تهران افتاد بازداشت شده اند. آقای توکلی، قصابان و منصوری علیرغم تبرئه در دادگاه اجازه نیافتند از زندان آزاد شوند و ۱۵ ماه را در زندان به سر بردند. بعد از آزادی هم اجازه بازگشت آن ها به سر کلاس های درس داده نشد و اخیرا اعلام شد که پرونده آن ها جهت بررسی به وزارت علوم ارسال شده است. در حالی که طبق توافق اساتید دانشگاه با مدیریت قرار بود دانشجویان در بند هر زمانی که از زندان آزاد شدند بتوانند امتحانات خود را بدهند و به تحصیل ادامه دهند. آقای محمودیان، صابری و پویافر از ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد بازماندند. جالب آن که به آقای محمودیان صراحتا اعلام شد علت محرومیتش پیگری بحث شکنجه ها بعد از آزادی از زندان بوده است. آقای شیخ پور و خود بنده از تحصیل در همین مقطع محروم شدیم. در حالی که دانشگاه به بنده گفته بود امتحاناتم را بدهم و درسم را تمام کنم، اما حالا تقریبا یک سال است که در راه عملی شدن قولی که خودشان داده اند دارند سنگ اندازی می کنند. تا به حال ۴-۵ مرتبه نامه درخواست من گم شده است! آقای عزیزی به سه سال حبس تعزیری، آقای نیکونسبتی به حبس و شلاق و آقای هاشمی به دو سال حبس تعلیقی محکوم شدند. آقای زمانیان، صداقتی و خاندل هم به حبس محکوم شدند. وزارت علوم رسما از خبرگزاری ایلنا و آقای نیکونسبتی شکایت کرده است که چرا اخبار مربوط به نشریات موهن دانشگاه امیرکبیر را منتشر می کردند. آقای الهام باید توضیح می داد این ها اگر برخورد نیست پس چیست، دیگر باید چه کار می کردند که اسم آن را برخورد می گذاشتند؟!
امیرکبیر: آیا دانشجویی همچنان در بازداشت هست؟
حکیم زاده: بله، آقای سعید درخشندی، از فعالین سابق دانشجویی، بیش از دو سال است که در زندان است. به ایشان اجازه استفاده از مرخصی یا آزادی مشروط داده نمی شود. آقایان نصری، غزالی، گلی، لطیفی و خانم صفارزاده و عبدی، از دانشجویان کرد، در زندان هستند. آقای علیزاده هم که سال گذشته به همراه سه دانشجوی کرد بازداشت شد، اخیرا به زندان منتقل شده است. ناگفته نماند که برای آقای ایومن، که بعد از شرکت در تجمع دفتر تحکیم وحدت سال گذشته بازداشت شد، ۴ سال حبس تعزیزی صادر شده است. برای آقای سهراب کریمی هم وقت دادگاه تعیین شده است که ما به تمام این موارد اعتراض داریم.
امیرکبیر: در حال حاضر وضعیت دانشگاه ها به چه صورت است؟ آیا برخوردها با فعالین دانشجویی همچنان ادامه دارد؟
حکیم زاده: علیرغم این که انتظار می رفت فضای جامعه و به تبع آن فضای دانشگاه ها یک مقدار به خاطر در پیش بودن انتخابات ریاست جمهوری بازتر از گذشته بشود، اما متاسفانه تا این لحظه این اتفاق نیفتاده. در همین راستا ما شاهد برخوردهایی با فعالین دانشجویی هستیم. در دانشگاه همدان تعداد زیادی از اعضای انجمن اسلامی، از جمله آقای نظری که عضو شورای مرکزی دفتر تحکیم هست، به کمیته انضباطی احضار شده اند و رئیس دانشگاه ظاهرا آن ها را تهدید به اخراج از دانشگاه هم کرده است. در دانشگاه شیراز نزدیک به ۴۰ نفر از اعضای انجمن اسلامی این دانشگاه را به خاطر تریبون آزاد روز دانشجو و جوسازی های مسمومی که بسیج به راه انداخته به کمیته انضباطی احضار شده اند. نزدیک به ۱۵ نفر از آن ها در آستانه امتحانات پایان ترم حکم محرومیت از تحصیل دریافت کرده اند که گویا این احکام به اخراج ۴ نفر از اعضای انجمن اسلامی دانشگاه شیراز منجر می شود. فراموش نکنیم که دانشجویان دانشگاه شیراز انتقادات صریحی نسبت به آقای پورمحمدی، در زمانی که وزیر کشور بود، و اخیرا به آقای لاریجانی که هر دو در دانشگاه شیراز سخنرانی داشتند مطرح کرده بودند. طبق اخباری که به ما رسیده حوادث عجیب و غریبی در چند دانشگاه در حال جریان است. مثلا در دانشگاه مازندران در عرض چند هفته گذشته یک بار یک شبنامه علیه اعضای انجمن منتشر شده و یک نشریه متعلق به انجمن نیز جعل شده و در آن علیه بسیج مطالبی نوشته شده است. در دانشگاه سیستان و بلوچستان نیز شبنامه هایی علیه فعالین دانشجویی منتشر شده است. به کمیته انضباطی احضار شده اند. در دانشگاه اراک هم بعد از آن که انجمن اسلامی موفق شده برنامه خود به مناسبت روز دانشجو را با حضور گسترده دانشجوها برگزار کند، جمعی از بسیجیان این دانشگاه یک داستان طنز در نشریه این انجمن را بهانه کرده اند و می خواهند این گونه القا کنند که این دوستان به مقدسات توهین کرده اند و در حال جوسازی در این خصوص هستند. در دانشگاه هرمزگان هم اتفاقات مشابهی افتاده است.
امیرکبیر: بعد از غائله دانشگاه امیرکبیر ما شاهد این هستیم که سناریوی «توهین به مقدسات» هر از گاه از سوی نیروهای حامی دولت در دانشگاه های مختلف کلید می خورد. به نظر شما چرا مسئولین دست از این سناریو برنمی دارند؟
حکیم زاده: بنده فکر نمی کنم در طراحی این گونه مسایل مسئولین دخالت چندانی داشته باشند. بلکه عده ای بعد از ایجاد این موج سعی می کنند مسئولین را نیز با خود همراه کنند. من خیلی قضیه را پیچیده نمی بینم و فکر می کنم در بسیاری از موارد شاید علت به وجود آمدن این گونه غائله ها شاید منافع شخصی بعضی از افراد باشد. بالاخره بعضی از افراد می بینند که فلان فرد سخنرانی های دکتر سروش را به هم می زند و الان از او یک تئورسین ساخته اند، یک نفر دیگر رهبری نیروهای لباس شخصی را در حادثه کوی دانشگاه داشت و الان به یک شخصیت فرهنگی تبدیل شده است، فلان آقا تجمع اعتراض دانشجویان به حکم آقاجری را به هم زد و مدیر سایپا شد، فلان فرد رهبر ضرب و شتم دانشجویان امیرکبیر در روز ۱۸ آذر ۸۱ بود و الان عضو هیئت علمی دانشگاه شده و پستی هم در وزارت علوم گرفته است، همین بسیجی های دانشگاه امیرکبیر را می بینند که بعد از جریان نشریات موهن هر کدام دستشان جایی بند شده است. یکی عضو هیئت مدیری سایپا شده، یکی به وزارت ارشاد رفته، یکی به سازمان تربیت بدنی و… . بقیه می گویند ما چه چیز از آن ها کمتر داریم؟ چرا ما به این پست و مقام ها نرسیم؟ متاسفانه دیواری کوتاه تر از مقدسات هم پیدا نکرده اند و مقدسات شده ملعبه بازی های سیاسی برای رسیدن به پست و مقام.
امیرکبیر: آیا جریان برخوردی که با دانشجویان دانشگاه تهران به خاطر تجمع دفتر تحکیم شد، همچنان ادامه دارد؟
حکیم زاده: شب قبل از مراسم به منزل چند نفر از دانشجویان این دانشگاه رفته بودند و منزل آن ها را تفتیش کرده و وسایل این دانشجویان را با خود برده بودند. این دانشجویان برای گرفتن وسایل خود همچنان درگیر هستند. تا آن جا که من شنیدم ظاهرا خانواده های آن ها هم به دفتر پیگیری احضار شده اند. به نظر می رسد آقایان قصد دارند از طریق احضار خانواده ها این دانشجویان را تحت فشار قرار دهند. روز قبل هم چند نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد و دانشگاه تهران برای چند ساعت بازداشت شده بودند که ظاهرا برخورد نامناسبی با آن ها صورت گرفته است. صبح روز تجمع هم چند نفر، از جمله آقای میثم قاسمی، بازداشت شدند که عصر همان روز آزاد شدند. ناگفته نماند که ۴ نفر از اعضای انجمن اسلامی امیرکبیر هم یک هفته قبل از تجمع برای چند روز بازداشت بودند. اگر چه در ظاهر بازداشت آن ها ارتباطی با تجمع دفتر تحکیم نداشته ولی گویا سوالاتی در این مورد از این دوستان هم شده است. در مجموع گمان می کنم برخی بدشان نمی آید که با زدن انگ های اخلاقی به فعالین دانشجویی سعی کنند با آن ها برخورد کنند و سناریوسازی قدری به این جهت سوق پیدا کرده است. آن ها فکر می کنند این گونه سناریوها برای جامعه قابل باور است و از طریق انگ های اخلاقی می توانند بدون هزینه خاصی فعالین دانشجویی را بدنام کنند و آن ها را تحت فشار بگذارند که به نظر من این، تلاشی بی سرانجام است.
امیرکبیر: انتخابات ریاست جمهوری آینده مسئله ای است که این روزها فضای سیاسی کشور را به شدت تحت تاثیر خود قرار داده است. دفتر تحکیم وحدت قصد ندارند در این خصوص موضع خود را مشخص کند؟
حکیم زاده: ما چارچوب کلی نگاه خود به انتخابات ریاست جمهوری آینده را در نشست سراسری که در آبان ماه برگزار شد مشخص کردیم و در قالب قطعنامه پایانی نشست آن را اعلام کردیم. همان گونه که قبلا هم اعلام شده ما فعلا در حال رصد کردن مواضع افراد، احزاب و گروه های مختلف هستیم و با دیدارها و ملاقات هایی که داریم سعی می کنیم از نزدیک در جریان نظرات و برنامه های آن ها قرار بگیریم. هم اکنون کارگروه های مختلفی در واحد سیاسی دفتر تحکیم بر روی مسئله انتخابات ریاست جمهوری کار می کنند و جلسات متعددی تاکنون در این مورد در تهران و شهرستان ها تشکیل شده که همچنان هم ادامه دارد.
امیرکبیر: آیا قصد ندارید جمع بندی در این خصوص انجام دهید و موضع خودتان را درباره انتخابات مشخص کنید؟
حکیم زاده: چرا اتفاقا برنامه ما این است که در آینده نزدیک جمع بندی ای داشته باشیم و آن را اعلام کنیم. حاصل این جمع بندی می تواند موضع اولیه ما در مورد انتخابات ریاست جمهوری باشد. این موضع قطعا در همان چارچوبی است که قبلا اعلام شده است. فکر می کنم حداکثر تا نیمه بهمن ماه بتوانیم موضع اولیه خودمان را اعلام کنیم.
امیرکبیر: آقای تاج زاده گفته اند «اگر جنبش دانشجویی زنده بود احمدی نژاد رئیس دولت نهم نمی شد» ایشان همچنین گفته اند شما قصد دارید از آقای خاتمی حمایت کنید و این مسئله را در جلسه خصوصی به ایشان گفته اید. آیا این موضوع صحت دارد؟
حکیم زاده: من نمی دانم ایشان این صحبت را بر چه مبنایی طرح کرده اند. ما مدت زمانی منتظر شدیم تا ایشان این صحبت خود را اصلاح کنند ولی این اتفاق نیفتاد. ما انتظار داریم نیروهای اصلاح طلب صداقت و امانت را در اظهارنظرهای خود رعایت کنند. اصولا ما جلسه خصوصی در مورد انتخابات ریاست جمهوری با آقای تاج زاده نداشتیم. هیچ وقت هم از اعلام نظرات و مواضع خود ابایی نداشتیم که بخواهیم آن را به صورت خصوصی با کسی در میان بگذاریم. همان طور که عرض کردم ما در حال رصد فضای سیاسی کشور و بحث و بررسی انتخابات آینده هستیم و به موقع نظر خودمان را صریح و شفاف اعلام می کنیم. در مورد ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد باید گفت ایشان و دولتشان نتیجه ۸ سال توسعه سیاسی دولت اصلاحات هستند. جنبش دانشجویی اگر زنده نبود و مثل اصلاح طلبان که بعد از اخراج از قدرت به خانه رفتند، در این ۴ سال سکوت می کرد اقتدارگرایان امروز دیگر به اصلاح طلبان حتی اجازه اظهارنظر کردن هم نمی دادند.
امیرکبیر: آقای شکوری راد هم اخیرا در با مصاحبه با خبرگزاری فارس در مورد دفتر تحکیم وحدت گفته اند: «آن چه که امروز به عنوان دفتر تحکیم وحدت وجود دارد هویت شفافی ندارد و این هویت غیر شفاف باعث شده که کارآیی و توانمندی‌های تحکیم وحدت به شدت کاهش پیدا کند. امروز اثر بخشی تحکیم وحدت در دانشگاه ها به حداقل طول حیاتش رسیده است»، نظرتان در این مورد چیست؟
حکیم زاده: اولا ایشان به جای انتقاد از این و آن بهتر است به تشکیلاتی که در آن عضو هستند احترام بگذارند و مصوبات آن را برای خود لازم الاجرا بدانند. تا آن جا که من می دانم مصاحبه با فارس و اظهارنظر در مورد تحکیم حداقل دو موردی است که ایشان به صورت تشکیلاتی از انجام منع شده است. ثانیا اگر لازمه داشتن هویت شفاف و اثربخشی در دانشگاه ها تبدیل انجمن های اسلامی به بازوی اجرایی نهادهای امنیتی در داخل دانشگاه و تصفیه دانشجویان و اساتید به دلایل واهی از دانشگاه هاست، دانشجویان نسل امروز به هیچ وجه این گونه اثرگذاری را قبول ندارند. ما نه تنها این گونه اثربخشی را نمی خواهیم بلکه آن را یک انحراف جدی می دانیم که نسل آقای شکوری راد در انجمن های اسلامی ایجاد کردند. که خوشبختانه این انحراف توسط نسل های بعدی جبران شد. این گونه مسایل، خصوصا در سال های اخیر، مورد انتقاد جدی ما بوده و بر سر همین مسایل دفتر تحکیم وحدت هزینه های زیادی داده است. دیگرانی که الان این نقش را در دانشگاه ها بازی می کنند، در سال های اخیر اعضای انجمن های اسلامی و دفتر تحکیم وحدت را از تحصیل و بسیاری از حقوق اجتماعی محروم کرده اند.
امیرکبیر: در پایان اگر صحبتی دیگری هست بفرمایید.
حکیم زاده: صحبت دیگری نیست، جز این که یادآوری کنم ما هم اکنون در آستانه برگزاری امتحانات پایان ترم هستیم. بسیاری از فعالین دانشجویی به طور غیرقانونی از تحصیل محروم شده اند و مثل بقیه دانشجویان نمی توانند در امتحانات شرکت کنند. مجید توکلی، احمد قصابان، احسان منصوری، مجید شیخ پور و… از دانشگاه امیرکبیر، صادق شجاعی، مهدیه گلرو، مجید دری و سعید فیض الله زاده از دانشگاه علامه، امیر سالاری و چند نفر دیگر از دانشگاه تربیت معلم تهران، بهرام واحدی، علیرضا فیروزی و سورنا هاشمی از دانشگاه زنجان، آقای کریمی و دوستان دیگر از دانشگاه لرستان، و افراد دیگری که در حال حاضر اسامی شان در خاطرم نیست، از جمله این افراد هستند. ما همچنین نگران دانشجویان دانشگاه های تهران، خواجه نصیر، بوعلی همدان و بسیاری از دانشجویان دانشگاه شیراز هستیم که به کمیته های انضباطی احضار شده اند و مشخص نیست در ترم آینده امکان ادامه تحصیل بیابند یا با احکام کمیته انضباطی از این حق محروم می شوند.