جمهوريت، خبرنامه اميرکبير: فلاكت‌بار، تنها كلمه اي است كه مي تواند وضعيت كارگران ايراني را در آخرين روزهاي اسفند ٨٧ به تصوير بكشد. شمار بسياري از كارگران ايراني حدود ٢٥ ماه است كه حقوق نگرفته اند و تعداد زيادي از كارخانه ها به دليل ركود اقتصادي و حجم بي رويه واردات ناچار شده اند كارخانه خود را تعطيل و كارگران خود را اخراج كنند. به گفته جعفر عظیم‌زاده، سخنگوی اتحادیه‌ی آزاد کارگران ایران در گفتگو با رسانه ها،” موضوع اخراج کارگران، هر سال در دو ماه مانده به سال نو وجود داشته، اما ابعاد آن از اواسط بهمن امسال خیلی بالا رفته است.” او در پاسخ به سوالي درباره آمار كارگران بيكار شده مي گويد:” آمار مشخصی نداریم، اما مثلا در شهرهای صنعتی قزوین و ساوه، طی ده روز گذشته صدها کارگراخراج شده‌اند، قرارداد‌هایشان تمدید نشده یا خود کارخانه‌ها تعطیل شده‌اند.
کارخانه‌ی روغن غنچه، چینی مینا، یخچال آزمایش مرودشت، لوله سازی اهواز و از این قبیل بسته شده‌اند. وضع کارخانه‌های نساجی هم بسیار وخیم است. ما در سال‌های گذشته چنین آماری نداشتیم. دستمزدهای معوقه‌ی هیچ یک از اخراجی‌ها نیز پرداخت نشده است.”
او درباره اينكه آيا ايران كارگران از بميه بيكاري برخوردار مي شوند يا خير مي گويد:
“نه، هیچ حمایتی نیست. در ایران مانند اروپا نیست که کارگر، حق بیمه‌ی بیکاری تا زمان اشتغال مجدد را داشته باشد. کارگر به ازای هر پنج سال سابقه‌ی کار، یک سال حقوق بیکاری دارد.
یعنی اگر شما ۱۵ سال سابقه‌ی کار داشته باشید، سه سال می‌توانید از حقوق بیکاری استفاده کنید. تازه این حقوق به صورت خودکار پرداخت نمی‌شود و اگر کارگر از قانون سر دربیاورد و دنبال کار خود برود، این بیمه را می‌دهند. پرداخت، آن هم تازه بعد چهار پنج ماه، صورت می‌گیرد. هرکس مثلا ماه بهمن بیکار شود، به هیچ عنوان در سال جدید، بیمه‌ی بیکاری ندارد.
الان تنها ۳۰ درصد کارگران ایرانی از بیمه‌ی بیکاری بهره‌مند هستند و از این تعداد هم عملا ۱۵ درصد استفاده می‌کنند. کل کارگران ساختمانی در ایران تامین اجتماعی ندارند. تمامی کارگران پروژه‌های عظیم ملی، مانند پتروشیمی، همگی موقت هستند و هیچ‌گونه قانون کار، برای آنها اعمال نمی‌شود.”
به گفته آقاي جعفرزاده” اوج فلاکت کارگران از بهمن‌ماه امسال بود. آمار بیکاری و دستمزد معوقه، چهاربرابر پارسال شده است. آنها جلوی دفتر ریاست جمهوری، مجلس و وزارت کار تجمع می‌کنند، اما کسی اعتنا نمی‌کند. کارگران لاستیک البرز از تیرماه امسال اعتراض کرده‌اند و علیرغم شروع به کار کارخانه، ۹ ماه حقوق معوقه دارند. کارگران نساجی تبریز رفته‌اند جلوی فرمانداری و اداره‌ی کار تبریز، اما اصلا کسی به آنها محل نگذاشته است. همه‌اش وعده می‌دهند، ولی یک ریال حقوق کارگر را نداده‌اند.”
نگاه كوتاهي به اين آمار مي تواند تا حدي عمق فاجعه اي را كه بر كارگران ايراني مي رود نشان دهد:
١٣٨٧/١٢/١٨
کارکنان بيمارستان مهرساري اعتصاب کردند
١٣٨٧/١٢/١٨
١٥٠ کارگر فرش پارس مقابل فرمانداري البرز تجمع کردند
١٣٨٧/١٢/١٨
كارگران نيشكر خوزستان در مقابل مجلس تجمع كردند
١٣٨٧/١٢/١٨
كارگران كيش چوب ٤ تا ٦ ماه حقوق معوقه طلبکارند
حدود ٣٠٠ کارگر در اقدامي اعتراضي ترک کارکردند
١٣٨٧/١٢/١٤
نساجي مازندران از ظهور تا افول
كارگران دو ماه حقوق معوقه طلب دارند
١٣٨٧/١٢/١٤
دبيراجرايي خانه كارگر قزوين:
١٢٠ كارگر قزويني در ٢ روز اخراج شدند
١٣٨٧/١٢/١٣
به منظور کاهش هزينههاي توليد؛
٤٠ نفر از کارگران ماشين سازي خرم آباد بازنشسته ميشوند
١٣٨٧/١٢/١٢
دبيراجرايي خانه کارگر قزوين:
شرکت اکشن قزوين به مدت سه ماه تعطيل شد
٢٧ کارگر از کار بيکار شدند
١٣٨٧/١٢/١١
فولکس واگن همه کارگران موقت خود را اخراج مي‌کند
١٣٨٧/١٢/٠٥
تجمع کارگران چيني بهداشتي مينا وارد هفتمين روز خود شد
١٣٨٧/١٢/٠٤
دبير اجرايي خانه کارگر استان سمنان:
کارگران زغال سنگ دنبو سه ماه حقوق نگرفته اند
١٣٨٧/١٢/٠٣
چيني بهداشتي مينا تعطيل شد
احتمال اخراج هزار کارگر قراردادي در قزوين
١٣٨٧/١١/٣٠
کارگران معدن شانه وري قروه سه ماه حقوق نگرفته‌اند
١٣٨٧/١١/٢٦
به دليل پرداخت نشدن مطالبات اداره برق:
برق پارس متال قطع شد
٤٨١ كارگر بيكار شدند
١٣٨٧/١١/٢٥
دبير اجرايي خانه کارگر استان سمنان:
کارگران چرم اعظم ٣ ماه است حقوق نگرفته اند
١٣٨٧/١١/٢٣
کارکنان دانشگاه علوم پزشکي مازندران حقوق نگرفته‌اند
١٣٨٧/١١/٢٠
روغن غنچه تعطيل شد
نزديک به ١٢٠٠ کارگر بيکار شدند
١٣٨٧/١١/١٥
همزمان با حضور وزير کار در استان همدان
کارگران ساميکو صنعت در مقابل استانداري تجمع کردند
لايحه هدفمند كردن يارانه ها و يك ميليون بيكار ديگر
جدول ضميمه فقط آمار بخشي از كارگاه ها و كارخانه هاي تعطيل
شده در ماه هاي بهمن و اسفند سال جاري را نشان مي دهد. نرخ تورم هم اكنون در كشوربه ٢٩ درصد مي رسد و كارشناسان هشدار داده اند با تصويب لايحه هدفمند كردن يارانه ها اين نرخ به ٥٠ درصد افزايش مي يابد. اما همچنان مجلس با دستور ريس جمهور در پي تصويب نهايي اين لايحه و بستن بودجه با لحاظ كردن افزايش قيمت ناشي از آزادسازي حامل هاي انرژي است. به گفته عليرضا محجوب با تصويب اين لايحه يك ميليون شغل ديگر در كشور از بين مي رود و به تبع آن چندين ميليون نفر ديگر از افراد تحت سرپرستي اين كارگرها از دسترسي به حداقل نيازهاي زندگي يا بييسك نيدزها محروم خواهند شد. هم اكنون در كشور ١٤ ميليون نفر زير خط فقر هستند و معلوم نيست اگر روند تعطيلي كارخانه ها و واحدهاي توليدي ادامه يابد چندين نفر ديگر زير خط فقر خواهند رفت.
آمار متناقض بيكاري
رییس مرکز آمار ایران اوایل بهمن ماه بر صحت آمار ٩.٥ درصدی نرخ بیکاری تاکید کرده بود اما وزیر کار و امور اجتماعی این رقم را بیش از ١٠.٥ درصد دانسته بود.
سید محمد جهرمی در چهارمین جشنواره ملی تجلیل از کار‌آفرینان برتر ملی که در مشهد برگزار شد در جمع خبرنگاران با بیان اینکه ٦٣ درصد از بازنشستگان وارد بازار کار شده‌اند، اعلام کرده بود:”بنابر گزارش مرکز آمار، نرخ بیکاری در ایران ٩.٥ درصد اعلام شد ولی من با توجه به جهت نرخ مشارکت کمتر موجود نسبت به پاییز سال گذشته این میزان را بیش از ١٠.٥ درصد می‌دانم”.
وی در پاسخ به این سوال که در کجای دنیا افرادی که یک روز در هفته کار می‌کنند را شاغل می‌نامیم، عنوان کرد:”مرکز آمار باید جوابگوی این مساله باشد ولی آمارگیری‌های انجام شده همگی بر اساس شاخص‌های بین‌المللی انجام می‌شود.”
وزیر کار و امور اجتماعی این افراد را شاغل ناقص دانست و خاطر‌نشان کرد:”تعداد افرادی که در کشور شاغل ناقص‌اند ٨.٦ درصد از جامعه است که این افراد در هفته کمتر از ٤٦ ساعت کار می‌کنند و با این وجود ٤٨.٦ درصد از افراد در کشور بیش از ٤٦ ساعت در هفته کار می‌کنند.”
وزارت کار ، تک رقمی شدن نرخ بیکاری را در حالی مطرح کردکه واحد اطلاعات اکونومیست در گزارش خود از افزایش نرخ بیکاری ایران به ١٢.٥ درصد در سال جاری خبر داد.
واحد اطلاعات اقتصادی اکونومیست در گزارش ماه ژانویه ٢٠٠٩ خود نیروی کار ایران در سال گذشته را ٢٣ میلیون و ٧٠٠ هزار نفر و نرخ بیکاری را ١٢.٣ درصد اعلام و پیش‌بینی کرد که این شاخص‌ها در سال جاری به ترتیب ٢٤ میلیون و ٣٠٠ هزار نفر و ١٢.٥ درصد خواهد بود.
با استناد به این گزارش انتظار می‌رود طی دو سال آینده نیروی کار ایران به ترتیب معادل ٢٥ میلیون نفر و ٢٥ میلیون و ٧٠٠ هزار نفر باشد که این شاخص برای نرخ بیکاری ١٢.٩ و ١٣.٢ درصد خواهد بود.