به ياد

 دکتر امير مسعود موسوی حجازی

مبارز بيدار و خستگی ناپذير نهضت ملی

 

دکتر مسعود حجازی يکی از آخرين چهره های تاريخی جبهه ی ملی ايران و جوانترين آنان، روز جمعه ١١ديماه، بدنبال يک بيماری جانکاه و طولانی بدرود زندگی گفت و همه ی ياران  نهضت ملی ايران را  به اندوهی ژرف  و دريغی بزرگ دچار ساخت.

دکتر مسعود حجازی که از اواسط سال های بيست، يعنی از بدو جوانی پای به عرصه ی فعاليت سياسی نهاده بود، از همان ابتدای ورود به دانشگاه که  با  اوج مبارزات  پارلمانی  دکتر مصدق، سير  جامعه به سوی اعتلای نهضت ملی و تأسيس جبهه ی ملی ايران مقارن بود، در کنار دانشجويان مبارز دوران خود به پشتيبانی از دکتر مصدق و جنبشی که به رهبری او نضج می گرفت شتافت و در سازماندهی اولين تظاهرات دانشجويی بعد از شهريور بيست ، به حمايت از رهبر ملی ايران نقشی برجسته ايفا کرد. کيفيت و شدت فعاليت او، بويژه از زمانی که با دکتر محمد علی خنجی نيز توأم گرديد اثرات تاريخی مهمی بجای گذاشت. فعاليت های او در زمانی که هنوز دانشجوی جوانی بيش نبود، با  کمک ها و راهنمايی های يار غارش، دکتر محمد علی خنجي، از عواملی بود که در تشکيل حزب زحمتکشان ملت ايران که  بعنوان يک حزب نيرومند پشتيبان دکترمصدق پا به عرصه ی مبارزه ميگذاشت،  مؤثر واقع شد. پس از انشعاب در حزب زحمتکشان او و دکتر خنجی بعنوان دو سازمانده و متفکر ممتاز نهضت ملی به رهبری دکتر مصدق، تا کودتای بيست وهشت مرداد به فعاليت خود در چارچوب حزب زحمتکشان ملت ايران( نيروی سوم ) ادامه دادند.

بعد از کودتا که همکاری آنان با هواداران مرحوم خليل ملکی در نيروی سوم بدليل اختلاف نظرهای اساسی درباره ی سياست نهضت ملی و رهبری دکتر مصدق غيرممکن شد، آنان ضمن تأسيس حزب سوسياليست، که برطبق مصوبه ی اولين کنگره ی خود، تمام نيرو و فعاليتش را در خدمت جبهه ی ملی قرار داده بود، درچارچوب نهضت مقاومت ملی ايران که به ابتکار مرحوم  آيت الله سيد رضافريد زنجانی و برادرش آيت الله  سيد ابوالفضل فريد زنجاني، زنده يادان  مهندس مهدی بازرگان، دکترشاپور بختيار، دکتر يدالله  سحابي، آيت الله طالقاني، و شمار بزرگ ديگری از هواداران دکترمصدق مقاومت و مبارزه ی مخفی عليه دولت غيرقانونی کودتا را شروع کرد، به مبارزه ی خود ادامه دادند.

با تجديد فعاليت علنی جبهه ی ملی ايران، زنده ياد ان مسعود حجازی و محمد علی خنجی و ديگر مسئولان حزب سوسياليست،  با اعلام انحلال اين حزب، کليه ی کادرهای تشکيلاتی آن را در تشکيلات جبهه ی ملی ايران ادغام نمودند و با تمام قوا،  هم خود را در خدمت  تجديد سازمان جبهه ی ملی ايران قراردادند.

با پايان دولت دکتر شاپور بختيار و تشکيل دولت موقت به رياست مهندس بازرگان، دکتر مسعود حجازی که باتکاء  شم سياسی کم نظير خود می ديد که مرکز اصلی قدرت  مردم نيستند و حکومت واقعی در دست  دولت  نيست، علی رغم  تمايل شديد رئيس دولت حاضر به پذيرفتن هيچ سمتی در هيئت دولت نشد، و سير حوادث بسيار زود بر داوری او درباره ی  تحول اوضاع صحه گذاشت.

دکتر مسعود حجازی که دوران پيش از دکتری خود در رشته ی حقوق را در تهران و دوره دکتری را در پاريس گذرانده بود، همچون دوست دانشمندش دکتر محمد علی خنجی درميان افراد سياسی نسل خود از جمله تحليلگران و سازماندهان سياسی  ممتاز و نادری بود که  توجه و علاقه ی اکثر ياران نزديک دکترمصدق به او و سجايای کم نظيرش ـ همچنانکه در مورد دکتر خنجی  نيز مشاهده می شد ـ  متأسفانه احساس حقيرانه ی رشک و حسد و از اين راه بغض و عداوت برخی از از افراد تنک مايه را نيز عليه او  برمی انگيخت، تا جايی که در دوران های مختلف او و يارديرينه اش بارها آماج انواع بدخواهی ها و بدگويی ها  واقع شدند. اما هيچيک از اين تنگ نظری ها در ثبات قدم  و نام نيک  او بعنوان يک خدمتگزار صميمی و هوشيار نهضت ملی  و مبارز بيدار راه مصدق، کمترين خدشه ای وارد نساخت.

مسعود حجازی که با حضور فعال و مداوم خود درقلب حوادث و مبارزات نهضت ملی از اولين سال های آن تا پايان زندگي، به مظهری از يک تاريخ زنده ی اين دوران پرفرازو نشيب و درعين حال افتخارآميز کشورنيز تبديل شده بود با نگارش  کتاب  قطور و دقيق خاطرات خود، که مجلد نخست آن در سال  ١٣٧٥ منتشر شد، تاريخچه ی مدون و معتبری از مهمترين رويداد ها و حساس ترين مسائل مربوط به بخش اعظم دوران نهضت ملی از خود برجای گذاشت، و از اين طريق نيز خدمت گرانبهای ديگری به آرمان هميشگی خود يعنی بيداری و بصيرت مبارزان راه آزادی و استقلال کشور و بويژه نسل های نوينی که دراين راه دراز قدم می گذارند، ايفا کرد.

هيئت تحريريه ی سايت مليون ايران فقدان اين خدمتگزار ارجمند استقلال و سربلندی ايرانزمين را به ملت ايران، به همه ی ياران نهضت ملی و خاصه به خانواده های حجازی و بزرگمهر تسليت می گويد و خود را در اندوه آنان شريک می داند.                                                                                         

سايت مليون ايران