واکنش محمد مصدق به پیشنهاد «عفو ملوکانه» برای رفع حصر و حبس چه بود؟

رفتار هوشمندانه و از سر قدرت و عزت مردی را می ستاید که محبوب و منتخب مردم کشورش بود و هست

پنجاه و دومین سالروز درگذشت محمد حسن شمشیری؛ “مردان نیک هرگز نخواهند مرد”

شمشیری به ارزش شخص انسانی توجه داشت و با استبداد و خودکامگی مبارزه می‌کرد؛ دوست آزادی‌خواهان و اصلاح‌طلبان بود، نه انسانی را خوار و خفیف می‌شمرد و نه در برابر نامردان ذلیل و پست می‌شد

جمال صفری: مدرّس نماد استقامت در سختیها (۱)

مستوفی، مدرّس‏ را در میدان مبارزه با استبداد تنها و بی یاور می داند. او بر طبیعت استبدادی و پرشتاب رضاخان واقف است و می داند که هنوز رضاخان همۀ سازوکارهای لازم دیکتاتوری را به چنگ نیاورده است که خواست خود را به شکل قانونی تحقّق بخشد

در باره کتاب جدید کریستوفر بلژ: “محمد مصدق و یک کودتای تراژیک انگلیسی – آمریکائی”

بلژ در این کتاب یک چهره طبیعی و انسانی از مصدق ارائه میدهد که همه چیز را برای بهبود اوضاع ایران و ایرانیان میخواهد. او با دقت تمام به تشریح اقدامات مصدق از جوانی، دوران تحصیل، مشاغل مختلف وی، استانداری فارس، آذربایجان، دوره های نمایندگی او در مجلس و رهبری جنبش ملی کردن صنعت نفت میپردارد

خسرو شاکری: نگرانی از تحریف تاریخ

گفت‌وگوی فرید مرجایی از روزنامه بهار، با خسرو شاکری درباره عملکرد غرب در برابر ایران در دهه ۵۰ میلادی و تاریخ‌نگاری کودتای ۲۸ مرداد خسرو شاکری (زند) (متولد ۱۳۱۷در تهران) استاد بازنشسته تاریخ دانشگاه در پاریس است. از وی تاکنون کتاب‌های زیادی چون «جمله انقلاب مشروطه» و «انکشاف سوسیال دموکراسی»، «میلاد زخم» درباره جنبش جنگل، کتابی درباره… ادامه خواندن خسرو شاکری: نگرانی از تحریف تاریخ

منتشر شده در
دسته‌بندی شده در نهضت ملی

امیرخسرو دلیرثانی: مصدق و ناسیونالیسم انسان گرا

«ناسیونالیسم» یا «ملی گرایی» پدیده‌ای است که در دو قرن اخیر به اشکال گوناگون در نقاط مختلف دنیا ظاهر شده و همچون همهٔ مکاتب فکری دیگر بسته به چگونگی توجیه و برداشت از آن، منجر به بروز واکنشهای گسترده و متفاوتی در سطح جهان شد

جمال صفری: محمد علی فروغی اولین رئیس وزرای دوران سلطنت پهلوی

فروغی از بدو پیدایش رضاخان یا از جهت هوش فطری یا از لحاظ آگاهی به سیاست انگلستان در مورد تمرکز حکومت مرکزی و ایجاد دیکتاتوری همواره او را تقویت می‏کرده و دربسیاری از بازی‌های سیاسی مبتکرو در حقیقت یکی از تعزیه گردانان اصلی او بوده است

با همکاری دانشگاه نورت ایسترن: «ثبت یک تالار دانشگاهی در آمریکا به نام دکتر مصدق»

نخستین تالار دانشگاهی که به نام «دکتر محمد مصدق» نخست وزیر پیشین و رهبر ملی شدن نفت ایران ثبت شده، در دانشگاه «نورت ایسترن» شهر شیکاگو به همت بنیاد دانشگاهی دکتر مصدق پس از دو سال رایزنی و برنامه‌ریزی نام‌گذاری خواهد شد

خسرو شاکری (زند): نقدی بر پاره ای از نظرات پیرامون نقش حزب توده

در پاسخ به این پرسش که آیا، چنانکه بریتانیا و ایالات متحده علناً و مصرانه تبلیغ می کردند، ایران در عهد مصدق در خطر کمونیسم قرارداشت و حزب توده تخته­ی پرش فتح ایران توسط اتحاد شوروی بود یانه؟

خاطرات سرگرد مهدی همایونی فرمانده گردان ۲ هنگ پهلوی در مورد کودتای ۲۸ مرداد

-سرگرد نیروی زمینی و عضو سازمان افسری حزب توده ایران (۱۳۳۲-۱۳۲۴) از ۱۷ مرداد ۱۳۳۲ حضور در هیئت مرکزی کودتاچیان وخبررسانی از طریق وی به دکتر مصدق نخست وزیر وقت از وقوع کودتا در روز ۲۵ مرداد ۱۳۳۲و خنثی سازی کودتا در آن روز

جمال صفری: تاجگذاری رضاخان

سیف پور فاطمی بر این نظر است که : دولت فروغی از روز اوّل شروع بکار تهیۀ برنامه جشن تاج گذاری سردارسپه کرده و تاریخ آن را پنجم اردیبهشت ۱۳۰۴ ( بیست وهفتم آپریل ۱۹۲۵) معیّن کرد

«راهبر رهروان فردا»؛ روایت فریبا امینی، دختر وکیل مصدق از ۲۸ مرداد

فریبا امینی، روزنامه‌نگار مستقل ساکن آمریکا، و دختر نصرت‌الله امینی، وکیل دختر مصدق نیز، در یادداشتی، روایت خود از این رویداد را از جمله با تکیه بر خاطرات پدرش به رشته تحریر درآورده است

جلال یعقوبی: نگاهی به کتاب “خاطرات و تالمات مصدق”

یادداشتهای مصدق سالها مخفی ماند. شاید تندی این نوشته ها در آن زمان نه در ذکر خاطرات کودکی و جوانی مصدق، بلکه مربوط به بخشی بود که در آن به اتهاماتی که محمدرضا شاه بر او وارد کرده بود پاسخ میداد

محمد امینی: مصدق و ملی شدن صنعت نفت ایران

مصدق نه برانگیزنده این جنبش بود و نه آغازگر آن. مردمی که در سودای دست یابی به حقوق تاریخی خویش بودند، مصدق را به نمایندگی اراده ملی خود برگزیدند. مصدق تجلی این اراده سرکوب شده ملی بود

تصـاویری از انقلاب مشروطه در ایران

جنبـش مشروطه یا انقلاب مشروطیت مجموعه کوشش‌ها و رویدادهائی است که در دوره مظفرالدین شاه قاجار و سپس در دوره محمدعلی شاه قاجار برای تبدیل حکومت استبدادی به حکومت مشروطه رخ داد

پخش صدای مهدی میراشرافی و سخنگوی مجمع مسلمانان مجاهد از رادیو ایران بلافاصله پس از اشغال آن توسط کودتاگران

الو، الو! اینجا تهران! … چند دقیقه ی دیگر سرلشگر زاهدی نخست وزیر پیام شاهنشاه را برای شما قرائت میکند. … مردم! حسین فاطمی را قطعه قطعه کرده اند …

«به‌نام گل‌سرخ*» ؛ روایت هنرمندانه در ۶۰ سالگی کودتای ۲۸ مرداد در گالری آران برگزار می‌شود

۶۰ سال پیش در چنین روزهایی حوالی مرکز پایتخت به‌هم ریخت. قداره‌کشان و نظامیان اجیرشده در عرض چندساعت دولت برآمده از خواست مردم و نخست‌وزیر را با کودتایی آمریکایی برکنار کرد. این داستان آشنای یک کودتاست؛ کودتایی که برای همیشه لکه‌ای سیاه بر تاریخ ایران خواهد ماند

“جمال صفری: انتخابات” فرمایشی مجلس مؤسّسان اوّل و “انتخاب” رضاخان به پادشاهی

به روایت جلال فرهمند در مقاله ای بنام «تعزیه قاجار»: احمد شاه و سلسله قاجار مورد طعن و لعن بودند و از چشم مردم افتادند و تنها یک حرکت لازم بود

به بهانه ۱۴ مرداد سالروز نهضت مشروطیت

شکل‌گیری انجمن‌های مختلف، در کنار تشکیل مجلس شورای ملی، قانون اساسی، ارگان‌ها و نهادهای دموکراتیک و… نمونه‌ای از دستاوردهای این تحول بزرگ سیاسی و اجتماعی به شمار می‌رود

انقراض سلسلۀ قاجاریه و تشکیل سلسلۀ پهلوی (۳)

نمایندگان مجلس شورای ملّی متوجّه لزوم خاتمه دادن به این اوضاع و به بحران مملکتی شده و پس از چندی مذاکره و مطالعه در جلسۀ نهم آبان ماه انقراض سلطنت قاجاریه را اعلان نموده و ریاست حکومت موقّتی را به اینجانب واگذار کرده تا اینکه مجلس مؤسّسان به فوریّت تکلیف قطعی حکومت آتیه مملکت را معیّن نماید

احسان هوشمند: قیام سی تیر ۱۳۳۱ مردم کرمانشاه / بررسی پرونده یک خیزش

دورانِ همزمان با نخست وزیری دکتر محمد مصدق، یکی از دوره‌های سرنوشت‌سازِ ایران معاصر است. شاید بتوان با جرأت گفت نهضت ملّی شدن صنعت نفت، پس از خیزش مردم ایران در انقلاب مشروطیت، مهمترین رویدادی سیاسی است که با جلب مشارکت گسترده مردم ایران و در پی تلاش برای استیفای حقوق ملّت ایران، توانست برای مدت سه سال نظم سیاسی تازه‌ای در کشور با ارجاع قانون اساسی مشروطیت حاکم کند

دکتر هرمیداس باوند: سالروز قیام سی ام تیرماه، بزرگداشت جان باختگان راه آزادی

از آنجاییکه قیام سی ام تیر از لحاظ بعد زمانی حد واسط بین انقلاب مشروطیت و جنبشهای جاری جامعه ایران می باشد و از سوی دیگر شصت و یک سال پیش مجلس شورای ملی وقت به اتفاق آرا قیام سی ام تیر ماه ۱۳۳۱ را بعنوان قیام مقدس ملی اعلام داشت، لذا بایسته است که با این روز تاریخی بعنوان گرانیگاهی برای بزرگداشت و یاد بود تمامی شهدا و جان باختگان راه آزادی تلقی و برخورد گردد

جمال صفری: انقراض سلسلۀ قاجاریه و تشکیل سلسلۀ پهلوی (۲)

مستوفی الممالک رأی دکتر مصدّق را پسندیده وموافق شد و به میرزا حسین خان علاء هم تلفون کردند و به منزل ایشان آمده به اتّفاق به مجلس رفتند

اطلاعیه نهضت مقاومت ملی ایران ادعاهای روزنامه السیاسیه را پس از انتشار “کذب محض” خوانده بود

نهضت مقاومت ملی ایران در همان زمان بلافاصله پس از اطلاع از این مصاحبه به تاریخ ۱۱ اسفند ۱۳۶۰ (۲ مارس ۱۹۸۲) بیانیه ای داد که در قیام ایران شماره ۳۱ مورخ ۵ مارس ۱۹۸۲ انتشار یافت. گراور این اطلاعیه در زیر آمده است

جمال صفری: انقراض سلسلۀ قاجاریه و تشکیل سلسلۀ پهلوی (۱)

ملک الشعرای بهار چگونگی «انقراض سلسلۀ قاجاریه» را اینگونه شرح می دهد : احمد شاه از آمدن منصرف شد، زیرا گذشته از جوابهای صریح که از طرف بعضی مقامات شنید، و از برادر و ولیعهد خود هم در ایران مأیوس گردید

جمال صفری: تدارک برای تغییر سلطنت قاجار به پهلوی

۲۶ خرداد، بمناسبت صد و سیُ ویکمین سالگرد تولّد دکترمحمّدمصدّ ق «زندگینامۀ دکترمحمّد مصدّق» (۷۹)‏ بناست تاج پادشاهی را «برسرمردی بگذارند که مردم ایران جزستم وظلم ازاتباع او تا کنون ندیده اند. مردی که روزنامه نویس را درمیدان مشق کتک می زند و به چوب می بندد ، مردی که با مشت، دندان مدیرجریده ای… ادامه خواندن جمال صفری: تدارک برای تغییر سلطنت قاجار به پهلوی

گزارش های محرمانۀ لورن به چمبرلین ‏و حقه‌ای که رضاخان برای بلوای نان زد

عبدالحسین نوائی با مقدمۀ ذیل «گزارش های محرمانۀ لورن به چمبرلین» را در اختیار خوانندگان ارجمند قرار می دهد: قرارداد ۱۹۱۹ برای این منظور طرح شد و ماحصل آن این بود که دولت انگلستان برای ‏تقویت و ‏اصلاح امور اداری ایران وهمچنین تقویت نیروی نظامی این کشور وامی در اختیار‏دولت ایران ‏قرار دهد تا با اصلاح مقررات و قوانین، مالیاتها به نحو درستی وضع و گرفته شود ‏و به مصرف ‏لازم برسد و امنیت در کشورایجاد شود

شعبده با تاریخ، در نقد کتاب “نگاهی به زندگی سیاسی دکتر محمد مصدق”، نوشته جلال متینی

نگاه سیاست‌زده به تاریخ و دل‌سپردن به سخن سیاست‌پیشگان، بلای شایع دیگری است که تاریخ را از حقیقت خود تهی می‌سازد. به قول زنده‌یاد فریدون آدمیت، “اهل سیاست، اغلب مردم نااهل‌اند؛ از آن‌که، در سرشت سیاست، قدرت نهاده است و در نهاد قدرت، فساد سرشته است

داریوش فروهر: به هیچ‌وجه «انتخابات آزاد» در جمهورى اسلامى که نظامى است واپسگرا و سرکوبگر امکان ندارد

کمتر از سه هفته به یازدهمین انتخابات ریاست جمهورى در ایران مانده است ــ انتخاباتى که جز «خیمه‌شب‌بازى» نام دیگرى نمی‌توان بر آن نهاد؛ اما شاید براى عده‌اى از مردم و نیروهاى سیاسى این «انتخابات» فرصتى باشد تا سرانجام دریابند که راه تغییر در جمهورى اسلامى از انتخابات فرمایشى نمی‌گذرد

احسان هوشمند: مردم کرد و نانوشته‌های تاریخی در دولت ملی دکتر مصدق

نشانی دیگر از همراهی مردم کرد با دکتر مصدق، مقاومت مردمان کرمانشاه و دیگر نقاط در برابر نخست وزیری قوام است که نتیجه آن کشته شدن تعدادی از فرزندان کرد ایرانی در کرمانشاه است