جستجوی بقاء در شکافِ نه جنگ نه آشتی

احمد علوی

سران حکومت تلاش می‌کنند تا در عین با عملیات ایذائی و در چارچوب درگیری غیر متقارن و همزمان نپذیرفتن مسئولیت حوادث نیروهای نظامی امریکا را به چالش بکشند. تا راهی را برای خروج از بحران فعلی و تداوم راهبرد زیست در مغاک بحران؛ جستوی بقاء در شکافِ نه جنگ نه آشتی جستجو کنند

احمد علوی: اقتصاد خانوار کارگری در شرایط تورم مزمن

شاخص فلاکت که ترکیبی از درصد بیکاری و درصد تورم است بیانگر چگونگی معیشت و تنگنای است که خانوار کارگری آن را در زندگی روزمره تجربه می‌کند.  با افزایش بیکاری و تورم شاخص فلاکت نیز افزایش می یابد و تنگناهای معیشتی نیز شدت می‌گیرد

احمد علوی: رابطه بازرگانی ایران با اروپا به کدام سو؟

در شرایط فعلی وزن اقتصادی ایران در سبد اقتصاد بزرگ اروپا چندان زیاد نیست و زیر یک درصد است بلکه این وزن داد و ستد اروپاست که در اقتصاد نسبتا کوچک ایران چشم‌گیر است

احمد علوی: سیاست‌های مالیاتی حکومت ایران به کدام سو می‌رود؟

بر پایه گزارش دیوان محاسبات، صاحبان واحدهای مسکونی گران‌‌قیمت و خالی در ۱۰ ماه نخست سال ۱۴۰۰ هیچ مالیاتی پرداخت نکرده‌اند

احمد علوی، استاد و پژوهشگر اقتصادی: «بانک بدون ربا» نمی‌تواند در اقتصاد فعلی جهان فعال باشد

دادستان کل ایران امروز با ارسال نامه‌ای به بانک‌های کشور، در مورد آن چه که او «عملیات منجر به بروز ربا در مؤسسات مالی» خوانده است، هشدار داد و اعلام کرد عوامل چنین عملیاتی تحت پیگرد قضایی قرار خواهند گرفت

احمد علوی: زمینه‌های اقتصادی اعتراض‌ها در خوزستان

خوزستان، با وجود رودخانه‌های فراوان، یکی از پرآب‌ترین استان‌های کشور بوده است. در عین حال بخش کشاورزی، باغداری و دامداری این استان مشروط به دسترسی به آب است

چگونه اعتصاب‌های کارگری به هدف خود می‌رسند؟

احمد علوی

اعتصاب‌های کارگری و جنبش‌های صنفی به کمک سایر سازمان‌های مردم‌نهاد به شرط همکاری گسترده با یکدیگر و در اختیار گرفتن فضای اجتماعی-سیاسی می‌توانند دگرگونی‌های اساسی در نظام توزیع درآمد، منزلت اجتماعی و قدرت را رقم بزنند

احمد علوی: بسته‌های «تاریک» اقتصادی برای مقابله با پیامدهای کرونا در ایران

واحد‌های صنعتی کشور و نیز کل بازار همچنان در رکودی سنگین دست و پا میزنند

حسن روحانی گفته است ۱۰ میلیارد دلار برای رفع مشکلات کسب‌وکارها در نظر گرفته شده

انگیزه‌ها و پیامدهای افزایش قیمت سوخت

علی‌رغم تلاش قبلی دولت برای افزایش قیمت سوخت، این پیشنهاد در لایحه بودجه پیشنهادی سال ۹۷ به دلیل نگرانی از افزایش تورم تصویب نشد. اینک آنچه «شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا» خوانده می‌شود، با دور زدن مجلس تصمیم به افزایش قیمت سوخت گرفته است

احمد علوی: آیا واقعاً ارزش بازار پول ملی ایران تقویت شده است؟

بررسی نرخ ریال در مقابل سایر ارزهای بین‌المللی نشان می‌دهد که فراز و نشیب‌های ارزش ارزهای معتبر بین‌المللی در مقابل پول ملی ایران در ماه‌های اخیر کم نبوده است

جلوه‌هایی از مدیریت «هیئتی» در بحران سیل

مدیریت بحران حکومت ایران در هنگامه سیل اخیر، جلوه دیگری از مدیریت «هیئتی» را به نمایش گذاشت. … عدم شفافیت و همچنین نبود حسابرسی و پاسخگویی اما در موارد بسیاری مانع ظهور و بروی تجلیات این نوع مدیریت است. هزینه‌های چنین مدیریتی را در قالب نابسامانی‌های اقتصادی، اجتماعی، روابط بین‌المللی، زیست محیطی فقیرترین شهروندان ایران می‌پردازند

احمد علوی: تورم بالای مواد خوراکی چه گروهی را هدف گرفته است؟

بنا به تازه ترین گزارش های منتشره مرکز آمار ایران در خصوص تورم و گرانی کالاها، افزایش قیمت گروه خوراکی ها به خصوص مواد پروتئینی نظیر گوشت نسبت به سایر گروه ها سرعت گرفته است

آیا بالا رفتن دستمزد کارگران قدرت خرید را افزایش می‌دهد؟

باید میان ارزش این دستمزد به قیمت «جاری یا ارزش صوری» یا «قدرت خرید» تفاوت قائل شد. پرسش مطرح این است که «قدرت خرید» ناشی از این افزایش «رسمی و صوری» دستمزدها در عمل و تجربه زندگی روزمره چقدر خواهد بود. آیا قدرت خرید این مبلغ با ثبات خواهد بود و سطح زندگی نیروی کار را واقعا بالا خواهد برد؟

آیا جنبش های صنفی می توانند فضای اجتماعی را از نهادهای سرکوب پس بگیرند؟

احمد علوی

روند گذر در جامعه اما زمانی می تواند به دگرگونی ساختاری به سمت مشارکت عمومی شهروندان در قدرت و نوعی اقتدار شهروندی و ثبات بینجامد که نهادهای مدنی فضای اجتماعی-سیاسی در اختیار گرفته، مدیریت خودگردان خود را در عرصه های گوناگون زندگی اجتماعی اعمال نمایند

بیکاری جوانان در دوران تحریم چگونه رقم خواهد خورد؟

رئیس مرکز آمار ایران، می‌گوید: «بر اساس آمارها نرخ بیکاری جوانان به ۲۷ درصد رسیده و میزان بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی افزایش پیدا کرده است». همین مقام دولتی سهم فارغ‌التحصیلان دانشگاهی از کل بیکاران کشور را بیش از ۴۰ درصد دانست. رئیس مرکز آمار ایران همچنین گفت: «نزدیک به ۵۵۰ هزار شغل طی ۹ ماهه امسال ایجاد شده ولی به نسبت برنامه و نیاز کشور که حدود ۹۰۰ هزار شغل است، عقب هستیم»

احمد علوی: بودجه، رانت و دیگر هیچ!!

ترکیب اثر مالیاتی (معافیت و فرار مالیاتی) و اثر هزینه‌ای بودجه (گشاده‌دستی در اختصاص و مصرف مواد به نهادهای رانتی) به کسر بودجه دولت می‌انجامد. مهم‌ترین پیامد کسر بودجه عدم تعادل اقتصادی میان بخش حقیقی و پولی است که خود را در زندگی روزمره به شکل تورم نشان می‌دهد

احمد علوی: چرا «جمهوری اسلامی» برجام را ترک نمی‌کند؟

عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه ایران چندی پیش طی سخنانی در مؤسسه چتم‌هاوس در لندن اعلام کرد: «اگر توافق هسته‌ای نفعی برای ایران نداشته باشد و اگر بانک‌ها همچنان از همکاری با جمهوری اسلامی خودداری ورزند، ‌ایران از برجام خارج می‌شود». اینک همین مقام حکومتی می‌گوید: «مزایای برجام برای ایران نزدیک به صفر است»

احمد علوی: معنای تشکیل «یگان حفاظت» آستان قدس چیست؟

منابع اقتدار فراوان هستند. در حکومتی اقتدارگرایی رانتی-مذهبی همچون آنچه «جمهوری اسلامی» خوانده می‌شود، هر چیزی می‌تواند منبع اقتدار باشد. از مقبره یک امامزاده گرفته تا صندوق قرض الحسنه، مدرسه و یا حسینه و تکیه و راهپیمایی اربعین، و رسانه‌های مجازی و بالاخره خیرات و مبرات توزیع خواروبار همه در خدمت بازتولید اقتدار هستند. منابع… ادامه خواندن احمد علوی: معنای تشکیل «یگان حفاظت» آستان قدس چیست؟

موج دوم تحریم‌ها و سرمایه‌گذاری خارجی در ایران

رئیس کل بانک مرکزی ایران گفته است با اعمال تحریم‌های ماه نوامبر آمریکا علیه ایران، «فاجعه‌ای» رخ نخواهد داد و تحریم‌های آمریکا «نتیجه مطلوبی» به همراه نخواهد داشت. البته مفاهیمی همچون «فاجعه» چندان دقیق نیست در ادبیات اقتصادی که کمی و نسبتاً دقیق است جایی ندارد. اما اگر بر پایه پیامدهای موج اول تحریم‌ها داوری کنیم، پیامدهای موج دوم می‌تواند رشد اقتصادی ایران را کمتر کرده و متغیرهایی مانند بیکاری و فقر را شتاب دهد

احمد علوی: «نامردها» و «مردها» در بازار جهانی نفت!!

در همین راستا زنگنه در واکنش به گفته‌های برخی اعضای اوپک درباره نبود نگرانی از کمبود نفت ناشی از تحریم نفتی ایران گفت: «نامردی هم حدی دارد». به زبان دیگر، وزیر نفت بر این باور است موضع او مبنی بر تقویت نگرانی در بازار نفت «مردانه» و موضع دیگرانی که برای آرامش در بازار نفت تلاش می‌کنند «نامردانه» است

سقوط ریال و کمیابی کالا

رسانه‌های ایران در هفته‌ای که گذشت از هجوم شهروندان عراقی به شهرهای مرزی ایران نظیر خرمشهر و مریوان و کمیابی یا افزایش شدید قیمت خواروبار و مواد غذایی در این مناطق خبر داده‌اند. خطر کمیابی خواروبار و برخی از کالاهای ضروری همچنین موجب شد تا گمرک ایران با صدور ابلاغیه‌ای صادرات ۱۸ قلم کالای اساسی و ضروری کشاورزی را تا اطلاع ثانوی ممنوع کند

آیا رویای حذف دلار دست یافتنی است؟

طرح شعار حذف دلار از مناسبات بازرگانی ایران و جهان تازگی ندارد و مقامات ایران در سال‌های پس از انقلاب همواره این رویا را در سر پرورانده و به تناوب هم شعارهایی در این زمینه شندیده است. افزون بر این، بانک مرکزی ایران هم به بارها با به‌کارگیری ابزارهایی که در اختیار داشته تلاش کرده تا دلار را از مناسبات بازرگانی کشور حذف کند و هر از گاهی بخشنامه‌هایی را مبنی بر جایگزینی سایر ارزها با دلار صادر کرده است. پرسش اما اینجاست که چرا این رویای حذف دلار از مناسبات بازرگانی ایران اجرایی نشد

آیا جذب سرمایه مستقیم خارجی در ایران چشم‌اندازی دارد؟

بنا به تازه ترین آمار منتشر شده از سوی «آنکتاد» (کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل UNCTAD: United Nations Conference on Trade and Development) ایران در سال گذشته میلادی توانست ۵ میلیارد و ۱۹ میلیون دلار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را جذب کند

احمد علوی: دلایل و انگیزه‌های اعتصاب کامیون‌داران

به نظر می‌رسد اعتصاب کامیون داران که بر بستر نارضایتی از شرایط اقتصادی روئیده است بی ارتباط با تنش‌های بین المللی حاکمیت با جهان خارج نباشد

احمد علوی: چه سرنوشتی در انتظار اقتصاد ایران است؟

اقتصاد ایران که نه تنها در دوره تحریم بلکه حتی در دوره پسابرجام دارای عدم اطمینان و ریسک بالائی در زمینه های تجاری، اقتصادی و سیاسی را بود اینک با خروج امریکا از برجام تکانه جدیدی را تجربه خواهد کرد. خروج امریکا از برجام -حتی به فرض باقی ماندن اتحادیه اروپا- دارای پیامدهای مهمی برای… ادامه خواندن احمد علوی: چه سرنوشتی در انتظار اقتصاد ایران است؟

احمد علوی: کوچ سرمایه خارجی از ایران؟

کوچ سرمایه از ایران دارای پیامدهای منفی اقتصادی خواهد بود. خروج سرمایه از ایران در کوتاه مدت بر بازار ارز اثر داشته و با توجه به محدودیت عرضه ارز، قیمت ارزهای خارجی را افزایش خواهد داد. همزمان با خروج سرمایه از ایران، طبیعی است که سرمایه‌گذاری در کشور نیز کاهش می‌یابد

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس: عملکرد دولت در کنترل بازار ارز ناموفق بود

در ادامه واکنش‌ها به افزایش ناگهانی بهای ارز در بازار آزاد ایران، یک عضو کمیسیون اقتصادی مجلس از «عملکرد ناموفق دولت در ماه‌های آخر سال» انتقاد کرد اما رئیس کل بانک مرکزی تراز ارزی کشور را در «وضعیت مناسب» خواند

احمد علوی: سیاست‌های بانک مرکزی ایران و فرار سرمایه

تعادل بلند مدت و پایدار بازار ارز ایران مشروط به اصلاحات ساختاری اقتصادی است که از دایره مدیریت دولت خارج است و از جنس مدیریتی نیست و سیاسی است؛ برای مثال تنش بین‌المللی و داخلی ایران باید کاهش پیدا کرده و یا اقتصاد ایران به اقتصاد بین المللی گشایش پیدا کند و بودجه دولت رانت‌زدائی شود. چنین تصمیماتی مستلزم دگرگونی ساختار اقتصاد ایران و نقش و اقتدار ولی‌فقیه و نهادهای وابسته به آن اعم از نظامی یا مذهبی است

چرا دستگاه «مدیریت بحران» حاکمیت ایران کارآمدی ندارد؟

هزینه‌های کلان سوانح غیرمترقبه و آسیب‌های مربوطه اعم از مادی و انسانی در جوامعی همچون ایران پدیده‌ای تصادفی و ناگهانی نیست، بلکه محصول ناکارآمدی مدیریت ریسک و بحران است

احمد علوی: آیا بی‌ثباتی بازارهای مالی ایران در راه است؟

از دیگر سرچشمه‌های کسر بودجه دولت دوازدهم میراث دولت گذشته یعنی یارانه نقدی، مسکن مهر و بدهی هایی دولت به بانک مرکزی است. سیل نقدینگی سرگردان، که تا دیروز در بانک ها حبس شده بود هم بر فشار بر بازار ارز خواهد افزود و قیمت ارزهای بین المللی را به بالا سوق خواهد داد