ماجرای ربودن و قتل تیمسار افشارطوس/ چرا فیلم سینمایی آن را نمی‌سازند؟

ششم اردیبهشت یادآور پیدا شدن جسد بی جان سرلشکر افشارطوس رییس شهربانی وفادار دولت ملی دکتر محمد مصدق در این روز در سال ۱۳۳۲ و یک هفته پس از ربوده شدن است

مهرداد خدیر: مهر ۹۹؛ وداع با خُنیاگرِ آزادی

مهم ترین خبر مهرماه و شاید کوچ بزرگ سال ۹۹ خاموشی محمد رضا شجریان بود که اگر کرونا نبود در تهران و مشهد میلیون ها نفر با پیکر او وداع می کردند…

مهرداد خدیر: ۷۰ سال بر سر سفره‌ای که مصدق گسترد/ بی‌نفت افغانستان می‌شدیم یا ترکیه؟!

امروز ۲۹ اسفند ۱۳۹۹ هفتادمین سالروز ملی شدن صنعت نفت است. نفت یا طلای سیاه اما تا می‌گویی طلای سیاه برخی می‌گویند طلا نگو، بلا بگو که هر چه می‌کشیم از این بلاست و اگر نبود صنعتی می‌شدیم یا قطب گردشگری می‌شدیم یا فلان و بهمان دیگر.  مگر نمی‌گویند بلاست و اگر نباشد چه‌ها که نمی‌شدیم؟

مهرداد خدیر: آیندۀ مبهم یک «رییس جمهور سابق» دیگر/ حسن روحانی: ۱۳ مرداد ۱۴۰۰

به خواننده این سطور البته حق می‌دهم که خُرده بگیرد در روزگاری که مردمان در طلب نان‌اند و به تعبیر بامداد شاعر سالی را به پایان می‌رسانیم که «غرور، گدایی می‌کرد» دغدغۀ آیندۀ رییس جمهوری کنونی را داری؟ نه! اما نوع مواجهه با «رییس جمهوری سابق» در نیمۀ مرداد ۱۴۰۰ یک نماد است هم چنان که نسبت دو رییس جمهوری دیگر پیشین با ساختار قدرت و سیاست، نکته‌آموز است

۱۰۰مین سالگرد کودتای سوم اسفند/ ۲۰ نکته دربارۀ رضاشاه

خطای رضا شاه گرایش به آلمان ها نبود. این تصور بود که مدرنیسم بی مدرنیته شدنی است. مدرنیسم تجدد ظاهری است. ساختمان های جدید و محصولات فناوری و مدرنیته روح تمدن است: دموکراسی

مهرداد خدیر: هر کلانتری، یک طلبه/ روحانی، پلیس نیست!

اقتدار روحانی باید از نفوذ کلام او باشد. روحانی محله بی استخدام و حقوق بگیری باید نیروهای کلانتری را که قاعدتا در مسجد محل نماز می‌خوانند زیر نظر داشته باشد. نه این که خودش هم در کلانتری مستقر شود!

دوم بهمن؛ جشن بهمن‌گان؟

جرعه‌ای از اقیانوس فرهنگ و ادبیات ایران – ۵ هر روز در ماه‌های ایرانی نامی دارد و روزی را که هم‌نام همان ماه باشد جشن می‌گرفتند اما نظم آن به سبب تغییر تقویم بر هم خورده است هر چند می توان نمادین در نظر گرفت و کاری به گاه‌شماری یزدگردی نداشت عصر ایران؛ مهرداد خدیر-… ادامه خواندن دوم بهمن؛ جشن بهمن‌گان؟

مهرداد خدیر: سرنوشت متفاوت ۱۵ عضو شورای انقلاب

از این جمع سه نفر در سه حادثۀ تروریستی با ترور به شهادت رسیدند و ۹ نفر دیگر نیز چشم از جهان بسته‌اند و از این ۹ درگذشته، یکی اعدام شده است

مهرداد خدیر: به مناسبت سالروز شهادت امیر کبیر؛ صدر‌اعظم وطن‌دوست، قربانیِ چه شد؟

دکتر پولاک اتریشی که برای تدریس در مدرسۀ دارالفنون استخدام شده بود دربارۀ او نوشت: «میرزا تقی خان، مظهر وطن‌پرستی بود. یعنی همان اصلی که در ایران، مجهول است. در واقع آنچه می‌دادند و او نمی‌گرفت، خرج نابودی خودش شد.»

مهرداد خدیر: چرا اسطورۀ تختی با «خودکشی نه قتل» نشکست؟

۱۷ دی سالروز خاموشی جهان پهلوانی است که اگرچه فرضیه قتل او رنگ باخته و قول خودکشی دربارۀ مرگ او پذیرفتنی تر است اما اسطوره او نشکسته…

مهرداد خدیر: آقای رییس جمهوری! همان بهتر که به قانون اساسی دست نزنیم

نقش رئیس جمهور بیش از اختیارات قانون اساسی به کاراکتر شخص وی بستگی دارد. از این رو می توان گفت عجالتا به قانون اساسی دست نزنید لطفا. چون یک وقت چشم باز می کنیم و می بینیم فصل حقوق ملت مشمول اصلاح و اگر و مگر شده نه اصول دیگر!

علی فروغی و این همه محبوبیت؟!

پیام این همه اقبال به صفحۀ اعلام شده روشن است. عادل فردوسی‌پور باید بازگردد و از همین تلویزیون گزارش کند. چرا که تلویزیون از آنِ همه است و مِلکِ طِلقِ کسی نیست. انحصار در انحصار و حصار در حصار ، صدا و سیما را به جایی نمی‌رساند

آقای اردوغان! دست را به بدن‌ می‌چسبانند نه بدن را به دست

تأکید افراطی بر مفهوم «امت» در دهه های اخیر موجب بی توجهی به «چیستی ایران» شده است. به مفهوم ایران بازگردیم. حاصل غفلت از ایران و ترجیح مفاهیم دیگر همین شده که کشورهایی چون عربستان سعودی و ترکیه نه تنها نزدیک‌تر نشده که گستاخ‌تر شده اند

محکومیت معلم به ۴۵ ضربه شلاق با شکایت وزیر آموزش‌وپرورش و معاونش/ اتهام: کشیدن کاریکاتور! آقای وزیر! شلاق بر تنِ معلم راضی‌تان می‌کند؟!

خبر محکومیت یک معلم به ۴۵ ضربه شلاق و در پی شکایت وزیر آموزش و پرورش و معاون او موجی از اعتراض و هم‌‌دردی را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخته تا جایی که یک یا دو ضربه یا بیشتر را می‌خواهند خود تقبل کنند. جرم این معلم “توهین به مقامات” از طریق ترسیم کاریکاتور و انتشار آن در کانال تلگرامی بوده است

شجریان بودن، شجریان شدن، شجریان ماندن؛ بدرود خُنیاگر بزرگ

می‌گفت: «صدای من بازتاب وقایع تاریخ معاصر ایران است. استاد اصلی من زندگی و شرایطی است که بر من گذشته. چرا که من از هر پدیده‌ای درس گرفتم. من هر چه دارم از آموخته‌هایم است.»

مهرداد خدیر: ماجرای ربودن و قتل رییس شهربانی مصدق و بدسلیقگی تلویزیون

نقل ماجرای ربودن و قتل سرتیپ افشارطوس همچنان برای مخاطبان جذاب است اما چرا از یک شبکۀ مهجور و کم بیننده و چرا در دقایقی از نیمه شب؟

نمایندۀ جدید کرجِ ۳ میلیونی با ۲۷ هزار رأی!

آمار انتخابات اخیر مرحلۀ دوم مجلس شورای اسلامی در کلان‌شهر کرج که از آن به عنوان «ایران کوچک» یاد می‌شود، تکان‌دهنده است و می‌توان و باید صدای آن را به مثابه زنگ خطر دربارۀ کاهش فاحش نرخ مشارکت شنید. با این حال علیرضا شهبازی استاندار البرز گفته است: «حضور مردم همیشه در صحنه البرز در شرایط شیوع بیماری کرونا با رعایت پروتکل های بهداشتی برگ زرین دیگری در تاریخ این استان رقم زد»

۱۷ شهریور ۵۷: آمار رسمی درست بود اما مردم باور نکردند

در چهل و دومین سالروز واقعۀ ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ که نقطۀ عطف تاریخ انقلاب به حساب می‌آید، جدای یاد شهیدان میدان ژالۀ تهران، می‌توان ۵ نکتۀ به نسبت متفاوت و چه بسا کمتر گفته‌شده را یادآور شد

عبور افکار عمومی از «سرزنش قربانی»؛ مهم‌ترین دستاورد ماجرای افشای آزار جنسی

مهم ترین دستاورد پرونده متهم به دام افتاده تجاوز به دختران این است که رویکرد «سرزنش قربانی» را تغییر داده است. سرزنش قربانی به این معنی که به جای هم‌دلی و درک قربانی و تلاش برای تخفیف آلام او خود او متهم می‌شود. بر این اساس باید گفته می‌شد: چرا به خانۀ پسری که نمی‌شناختی رفتی، چرا فلان لباس را پوشیدی، چرا رفتاری از تو سر زد که به خود اجازه دهد و مانند اینها.‌ اما هر یک از این انتقادات که وارد باشد نرفته بودند که به آنها تجاوز شود

به یاد مسعود مهرابی؛ او که سینمای «دیدنی» را «خواندنی» کرد

اگر مجلۀ «فیلم» در دهۀ ۶۰ نبود از سینمای دنیا بیش از این عقب می‌افتادیم. درست است که سینما را باید دید اما با مجلۀ فیلم سینمای جهان را اگر نمی‌توانستیم دید، می‌خواندیم!

مهرداد خدیر: کودتایی که سرنگون اما جاودانه کرد

پاره‌ای اتفاقات تاریخی، حسب ظاهر صحنۀ سیاست را تغییر می‌دهد و به سود برندگان ظاهری می‌آراید اما بازندگان یا خارج‌شدگان را ناخواسته در قلب تاریخ می‌نشاند و به آنان شکوه و جاودانگی می‌بخشد و اسطوره می‌کند…

مهرداد خدیر: اوراق قرضه، اوراق قرضه است؛ چه نفت باشد چه کشک!

پیش فروش نفت با تاریخ دو سال بعد در واقع همان انتشار اوراق قرضه و استقراض از مردم است و در مقام اضطرار، کار بدی هم نیست اما اصل قرض مهم است نه نوع کالا که نفت باشد یا چیز دیگر…

۷ قاب از انقلاب مشروطه و به زبان ساده

مشروطه برای این بود که شاه نه علی‌الاطلاق که به صورت مشروط و مقید و از کانال مجلس و عدالت‌خانه سلطنت کند. ناصر‌الدین شاه و مظفر‌الدین شاه از سفرهای خود مصنوعات جدید را می‌آوردند. از اتومبیل و دوربین سینما تا ابزار های دیگر. آنان شیفته مدرنیسم و تجدد ظاهری شده بودند و روشنفکران زمان روح مدرنیته را در مشروط کردن قدرت شاه و تشکیل مجلس می‌دانستند و مشروطه ورود این دستاورد به ایران بود

مهرداد خدیر: مجلس انقلابی با حقوق و ودیعۀ مسکن غیرانقلابی!

توجیه می کنند که بخشی از این پول بابت دفتر و آب و گاز و برق است. همین چند روز پیش اما کیهان به نقل از نمایندگان تهران تیتر زد که آنان در مساجد با مردم دیدار می کنند. آب و برق و گاز و تلفن مساجد هم رایگان است

مهرداد خدیر: ظریف؛ سیاست‌گذار یا کارگزار؟!

جان کلام وزیرخارجه در میان فریادهای نمایندگان تازه واردی که بر آن‌اند کاسه و کوزه‌های خروج آمریکا از برجام را بر سر او بشکنند، این بود: «من سیاست‌گذار نیستم، من کارگزارم». هر چند این را به صراحت نگفته باشد

یادی از میرزا حسن رشدیه/ تأسیس مدارس نوین زیر چماق تکفیر و بدبینی

زادروز میرزا حسن رشدیه فرصتی است تا از پایه گذار مدارس نوین در ایران یاد شود. ۱۳ یا ۱۴ تیر ۱۲۳۱ خورشیدی میرزا حسن تبریزی در تبریز دیده به جهان گشود و ۳۶ سال بعد که اولین مدرسۀ نوین ایران را در محلۀ ششگلان تبریز بنا نهاد، به «رشدیه» شهرت داشت و چه اسم با مسمایی چون تمام عمر خود را صرف سامان دهی فرآیند رشد فرزندان این سرزمین کرد

مهرداد خدیر: سلام سالومه! واقعاً خجالت نکشیدی؟

جدای مورد اخیر دو نکته دیگر هم سبب شد بر آن تردید فایق آیم و این نوشته را بنویسم تا از خانم سالومه صاف و پوست‌کنده وصریح و روشن بپرسم: خجالت نمی‌کشید؟!

مهرداد خدیر – ۱۴ اسفند؛ سالروز درگذشت مصدق: گرد آمد و سوار نیامد…

مشهورترین شعر همان است که اخوان ثالث و بر اساس دیدارِ دورادورِ مصدق (در سال ۱۳۳۵) سروده و بالای آن آورده «برای پیر محمد احمد آبادی» با عنوان «تسلا و سلام»: دیدی دلا که یار نیامد؟

مهرداد خدیر: اعدام فاطمی ۶۵ ساله شد/ ۲۰ بُرش از زندگی و مرگ روزنامه‌نگارِ وزیر

وزیر امور خارجۀ دولت ملی دکتر محمد مصدق و مدیر روزنامۀ «باختر امروز» در سال ۱۳۳۳ است. در شصت و پنجمین سالروز تلخ ترین اتفاق پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و دربارۀ این چهرۀ مشهور تاریخ مطبوعات و سیاست در ایران، ۲۰ نکتۀ گفته شده یا کمتر گفته شده را می توان یادآور شد…