گزارشی از جلسه امروز خانواده بازداشت شدگان با اعضای مجمع روحانیون

خاتمی: مشروعیت دولت را به رفراندوم بگذارید

سید محمد خاتمی در جلسه‌ای که عصر امروز (یکشنبه) با حضور خانواده چند تن از بازداشت شدگان و اعضای شاخص مجمع روحانیون مبارز برگزار شد، خواستار برگزاری همه‌پرسی در خصوص مشروعیت دولت شد. [متن تکمیل شده]

موج سبز آزادی: در این دیدار که در محل دفتر مجمع روحانیون برگزار شد، چندین نفر از خانواده‌های زندانیان سیاسی و همچنین تعدادی از اعضای شاخص مجمع از جمله آیات و حجج اسلام موسوی خوئینی‌ها، سید محمد خاتمی، امامی جمارانی، سید محمد رضوی، مجید انصاری، موسوی بجنوردی ،محمد مقدم، علی اکبر محتشمی پور و ... حضور داشتند.

اهمیت این دیدار و رایزنی‌های پیرامونی آن به حدی بود که مسئولان قضایی و امنیتی در یک عقب‌نشینی آشکار، وادار شدند همزمان با این جلسه به چند نفر از شاخص‌ترین فعالان سیاسی بازداشت شده، برای اولین بار اجازه‌ی تماس با همسرانشان را بدهند.

بدین ترتیب هنوز جلسه به طور رسمی آغاز نشده بود که محسن امین زاده، عبدالله رمضان زاده و محسن صفایی فراهانی یکی پس از دیگری با همسران خود که در جلسه حاضر بودند، تماس گرفتند و با آنها صحبت کردند. این تماس‌ها در پایان جلسه نیز از سوی جواد امام که به همراه دیگر فعالان سیاسی اصلاح طلب در زندان اوین به سر می‌برد، ادامه یافت و باعث شد که خاتمی نیز برای لحظاتی از طریق تلفن با این زندانی سیاسی صحبت کند.

با این حال، این تماس‌ها تأثیری بر لحن شدید سخنان خاتمی در خصوص وضعیت کودتاگونه‌ای که در کشور پیش آمده، نشد و خاتمی گفت آنچه را که باید می‌گفت.

سخنان مهم خاتمی

این جلسه با سخنان چند تن از اعضای خانواده‌های بازداشت‌شدگان از جمله زهرا مجردی، همسر «محسن میردامادی»، فخرالسادات محتشمی‌پور همسر «مصطفی تاج زاده»، خانم حقیقی همسر «علی وفقی»، آقای شریف‌النسب همسر «سمیه توحیدلو» و مادر «مهسا امراللهی» که مادر همسر«مسعود باستانی» نیز هست و هردوی آنها هم‌اکنون در بازداشت هستند، آغاز شد و آنها سخنان مهمی را درباره اعضای بازداشتی خانواده خود، برخوردهای غیرقانونی صورت گرفته با آنها از سوی عوامل کودتا و شرایط تأسف‌انگیز پیش آمده، بیان کردند.

گزارش «موج سبز آزادی» حاکی است در ادامه این جلسه، سید محمد خاتمی نیز در سخنان خود در جمع خانواده های بازداشت شدگان، با تشكر از بیانات منطقی و خیرخواهانه‌ی هاشمی رفسنجانی در نماز جمعه گفت: «توصیه‌های آقای هاشمی حداقل‌هایی است كه می‌تواند فضای عمومی را تلطیف كرده و اعتماد از دست رفته را برگرداند و من در اینجا نكته‌ای را اضافه می كنم و به صراحت می گویم راه برون‌رفت از بحران فعلی، اتكا به ارای مردم و برگزاری رفراندوم قانونی است.»

وی با تاكید بر این نكته كه این رفراندوم بایستی از سوی نهادهای بی‌طرف نظیر مجمع تشخیص مصلحت انجام پذیرد، عنوان كرد: «بایستی از مردم پرسید آیا وضعیت پیش آمده، مطلوب است واز آن راضی هستند؟ اگر اكثریت مردم این وضع را قبول داشته باشند، ما هم تسلیم هستیم.»

سید محمد خاتمی در بخش دیگری از سخنانش ضمن ابراز تاسف از مسایل غیر قانونی و غیر شرعی كه در بازداشت و نگهداری زندانیان وقایع اخیر رخ داده است، گفت: «من متاسفم كه باید بگویم در این موقعیت نه تنها جمهوریت نظام دچار چالش شده، بلكه اسلامیت نظام هم مورد خدشه قرارگرفته است.»

وی با بیان اینكه قرار بود اسلامیت نظام نقص‌های موجود در دموكراسی‌های موجود را جبران كئد، گفت: «اسلامیت نظام یعنی حاكم شدن عدالت و اخلاق در فضای عمومی جامعه كه متاسفانه این دو ركن از طرف بسیاری از نهادهای حاكم زیر سوال رفته است و با كمال تاسف باید گفت این مصیبت، بزرگتر از مصیبتی است كه بر اثر كشته شدن و دستگیری فرزندان این مرز و بوم بر این كشور وارد شده است.»

خاتمی با تاكید بر اینكه بایستی توصیه‌های خیرخواهانه‌ی آقای هاشمی در نماز جمعه مبنای عمل قرار گیرد، افزود: «بایستی اعتماد عمومی را به جامعه برگرداند. دوام نظم و تداوم پیشرفت كشور در گرو بازگرداندن اعتماد عمومی است. ما از ابتدا عنوان كردیم كه برای بازگرداندن این اعتماد راه قانونی وجود دارد و مورد توجه قرار نگرفت. اكنون هم به صراحت می گویم راه برون‌رفت از بحران فعلی، اتكا به آرای مردم و برگزاری رفراندوم قانونی است.»

اظهارات برخی اعضای خانواده بازداشت شدگان

به گزارش «موج سبز آزادی» در ابتدای این دیدار كه در محل مجمع روحانیون مبارز و با حضور جمعی از اعضای شاخص این مجمع انجام شد، چند تن از همسران و مادران دستگیرشدگان به شرح چگونگی بازداشت و نگهداری عزیزان خود پس از گذشت بیش از 30 روز پرداختند.

یکی از اعضای خانواده بازداشت شدگان که در این جلسه صحبت کرد، همسر علی وفقی بود که گفت: «علی وفقی هم از نخبگان کشور است. چرا هنوز یک سال از آزادی‌اش نگذشته، دوباره بازداشت شده و در واقع ربوده شده؟»

وی با اشاره به اینکه همسرش از دانشجویان موفق دانشگاه صنعتی شریف بوده که فوق لیسانس خود را با معدل بالا در این دانشگاه به پایان رسانده، گفت: «در تلویزیون عده‌ای از نخبگان را نشان دادند که به احمدی‌نژاد در مورد عدم آرامششان در فضای بعد از انتخابات شکایت می‌کنند. اما آیا علی نیز که از نخبگان این مملکت است، نباید بتواند در این مملکت دکتری بخواند و یا حتی با آرامش کار کند؟ حال آنکه در زمان بازداشت یک سال پیش وی، اساتید دانشگاه شریف با انتشار بیانیه در محکوم کردن این اقدام، بر سلامت نفس و ایمان وی تإکید کردند.»

وی با اشاره به اینکه از فروردین ماه سایت‌هایی چون رجا نیوز اقدام به پرونده‌سازی‌های جعلی در مورد همسرش کردند، گفت: «امروز وقتی مراجعه می‌کنیم و می‌پرسیم جرم وی چیست، می‌گویند وی در ستاد مهندس موسوی فعال بوده و وقتی می‌گوییم این که جرم نیست، می‌گویند شما نمی‌دانید ایشان در قالب فعالیت‌های ستادی جرم‌های سنگینی مرتکب شده و برای مثال همان موارد جعلی را که از فروردین ماه در سایت‌ها بیان می کردند، عنوان می کنند.»

خواهر عبدالرضا تاجیک، روزنامه نگار بازداشتی، نیز در این جلسه خبر داد که به تازگی با برادر زندانی‌اش ملاقات داشته، ولی این ملاقات در کابین و باحضور دو مأمور صورت گرفته و آقای تاجیک نتوانسته زیاد در مورد وضعیت خود حرف بزند.

در این جلسه همچنین اکثر خانواده‌های زندانیان به برخوردهای سخیف دادگاه انقلاب و دیگر نهادهایی که برای پیگیری وضعیت عزیزانشان به آنها مراجعه می کنند، اعتراض داشتند و خبر می‌دادند که گاهی حتی به برخورد فیزیکی با باتوم هم تهدید شده‌اند.

آنها تصریح می‌کردند که هیچ مرجعی پاسخگوی آنان نیست و حتی دادستان کل کشور هم خود را از انجام هر اقدامی عاجز می‌داند.

سرمایه: «برآشفتن آیت الله یزدی و انتقاد بی سابقه او از هاشمی رفسنجانی»، «غیبت اعضای هیات دولت از نماز جمعه این هفته تهران و در مقابل حضور برخی از چهره های سرشناس نظام در این مراسم پس از گذشت سال ها»، «نحوه انعکاس گزینشی اخبار نماز جمعه این هفته از سوی صداوسیما»، «تیتر صفحه اول و مطالب روزنامه های صبح کشور» و «نحوه پوشش خبری این مراسم توسط رسانه های خارجی و واکنش دیپلمات ها» همه حکایت از این مساله دارد که خطبه دوم هاشمی رفسنجانی در نماز جمعه اخیر تهران نه تنها از راست ترین طیف جناح محافظه کار تا طیف رادیکال جناح اصلاح طلب را تحت تاثیر قرارداده بلکه مرزهای کشور را درنوردیده و در آینده ای نه چندان دور باید در انتظار طبعات عینی این اظهارات در حوزه سیاست خارجی کشور بود.

گواینکه همانگونه که مخملباف نیز تاکید کرده است در این تریبون برای نخستین بار طی 30 سال گذشته شرایطی فراهم شد تا حضار و حتی «حزب اللهی ها» شعار مرگ بر چین سر دهند. در حالی که چین متحد استراتژیک تهران است و دولتمردان این دو کشور روابط نزدیک و صمیمانه ای با یکدیگر دارند. اگرچه از اواسط هفته گذشته گمانه زنی های مرتبط در این خصوص، صفحات نشریات داخلی و وب سایت های خارجی را به طور همزمان (صرف نظر از جهت گیری سیاسی و ایدئولوژیک آنها) به خود اختصاص داده بود و قرار گرفتن این خبر در کانون مباحثات محافل سیاسی - رسانه ای داخل و خارج کشور احتمالی بعید به نظر نمی رسید با این حال هیچ یک از ناظران گستردگی و عمق قضیه را تا بدین حد پیش بینی نکرده بودند. هاشمی رفسنجانی پس از غیبتی 8 هفته ای، جمعه گذشته در اجتماع بیش از یک میلیون نفر از مردم (که اکثریت آنها را معترضان به نتایج انتخابات ریاست جمهوری تشکیل می دادند) با تاکید بر اینکه گروه زیادی از مردم نسبت به نتایج انتخابات تردید دارند، گفت: «باید راهی برای نجات از این وضعیت پیدا شود.»  رفسنجانی در خطبه دوم نماز جمعه از وضعیت به وجود آمده پس از انتخابات اظهار تاسف کرد و گفت: «ای کاش شرایطی که در آستانه انتخابات وجود داشت ادامه پیدا می کرد و ما در دنیا سربلند می شدیم که متاسفانه اینگونه نشد.» رفسنجانی که پس از هفته ها سکوت در خصوص انتخابات ریاست جمهوری اخیر در این مراسم سخن می گفت، در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از عملکرد صدا و سیما پیشنهاد کرد مقامات مسوول برای «بازگرداندن» اعتماد عمومی مردم، فضایی آزاد در اختیار معترضان به نتیجه انتخابات قرار دهند و بازداشت شدگان حوادث اخیر را آزاد کنند.
وی که ریاست مجلس خبرگان را نیز برعهده دارد با اشاره به دستگیری های گسترده پس از انتخابات گفت تمامی دستگیرشدگان باید آزاد شوند و ما نباید زندانی داشته باشیم. رفسنجانی همچنین گفت: «همه ما باید با خانواده کشته شدگان اخیر ابراز همدردی کنیم.»
رفسنجانی همچنین ضمن اعلام این نظر که «از 5 روز اضافه ای که رهبر به شورای نگهبان داد استفاده خوبی نشد»، گام نخست را بازگشت اعتماد مردم به دولت خواند و گفت: «باید فضایی ایجاد کنیم که همه بتوانند بیایند و حرف شان را بزنند و بحث منطقی کنند. بخشی از این هم برعهده صداوسیماست.»
او همچنین تاکید کرد: «باید با آسیب دیدگان و عزاداران همدردی و از آنها دلجویی شود.» راه حل دیگر رفسنجانی آزادی رسانه هایی بود که مجوز قانونی دارند. هاشمی در انتها اظهار امیدواری کرد این خطبه سرآغاز یک دوره ای شود که بحران را رد کنیم.»
استقبال جبهه مشارکت
اگرچه دفترمرکزی جبهه مشارکت همزمان با اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری اخیر پلمب شده و 19 تن از اعضای آن از جمله دبیر کل این جبهه از همان زمان در بازداشت به سر می برد، این جبهه دیروز به عنوان اولین تشکل سیاسی اصلاح طلب از راهکار های پیشنهادی رفسنجانی در نماز جمعه تهران برای بازگرداندن اعتماد «از دست رفته» مردم، به طور رسمی استقبال کرد و اظهارات وی را «نقطه شروعی» برای «بازسازی اعتماد از دست رفته مردم» ارزیابی کرده است.
در این بیانیه، به نقل از معترضان به نتیجه انتخابات آمده است آنها خواستار آزادی بازداشت شدگان هستند و از مقام های جمهوری اسلامی می خواهند «سانسور ها» علیه رسانه های ارتباط جمعی را متوقف و به جای آن، فضای «قانونی و آرام» مهیا کنند.
روزنامه های صبح چه نوشتند
در همین حال دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی(غلامحسین کرباسچی) طی یادداشتی در روزنامه اعتماد ملی، از خطبه های نماز جمعه تهران تحت عنوان «نقطه عطفی» در تاریخ ایران نام برد. به نوشته دبیرکل کارگزاران، «اکبر هاشمی رفسنجانی بدون ابایی، صحیح ترین واژه ای که مناسب این روزهاست (بحران) را به کار گرفت.»همچنین صادق زیبا کلام (استادعلوم سیاسی دانشگاه تهران) در مطلبی جداگانه در این روزنامه، با اشاره به نقش حساس و کلیدی هاشمی رفسنجانی در حل تمام بحران های کشور از زمان انقلاب تاکنون افزوده است هاشمی توانست به نحو شایسته ای به وظیفه اسلامی، اخلاقی و انقلابی خود عمل کند.
حسین شریعتمداری (مدیرمسوول سرشناس روزنامه کیهان) اما در سرمقاله این روزنامه از اینکه هاشمی رفسنجانی وضعیت کنونی ایران را «بحرانی» توصیف کرده، انتقاد کرد.
شریعتمداری در این یادداشت، اظهارات هاشمی را «جانبداری آشکار از یک جریان سیاسی خاص» ارزیابی کرده و افزوده است هاشمی با سخنان خود، «ترجمه دیگری از شعارهای هنجارشکنان در نماز جمعه دیروز» را ارائه کرده است.
در این یادداشت، شریعتمداری هاشمی را متهم کرده است که با سخن گفتن از تقلب در انتخابات در خطبه های خود، از قانون شکنان حمایت کرده و سخنان رفسنجانی را جانبداری از یک جریان سیاسی خاص دانسته است.
مدیرمسوول روزنامه کیهان در بخش دیگری از این یادداشت، به سخنان رفسنجانی در مورد شورای نگهبان و اینکه این شورا از فرصت پنج روزه اضافی آنگونه که باید استفاده نکرده، اشاره کرده و از وی پرسیده است چرا در همین فرصت پنج روزه، نامزدهای معترض بازشماری 10 درصد را نپذیرفته و نمایندگان خود را به این شورا معرفی نکرده اند.
شریعتمداری با بیان اینکه خبرگزاری های خارجی از سخنان هاشمی رفسنجانی استقبال فراوانی کرده اند، از جمله به مطرح کردن کلمه بحران که خطیب نماز جمعه دیروز از آن برای نشان دادن وضعیت کنونی کشور استفاده کرده بود، نوشته است: «آقای هاشمی شرایط کنونی کشور را بحران نامیده اند و خبرگزاری های غربی از جمله تلویزیون فرانس 24 با پخش این سخنان با ذوق زدگی اعلام کرده اند این اولین بار است که یک مقام عالی رتبه در ایران از بحران سخن می گوید. آقای هاشمی رفسنجانی از تعریف واژه بحران باخبرند.» مدیرمسوول کیهان خطاب به هاشمی رفسنجانی گفته است ماجرای امروز، آنچه در ایران اتفاق می افتد، ماجرای درگیری و رقابت بین دو جناح نیست بلکه دشمنان بیرونی نظام، انقلاب و امام را نشانه گرفته اند. وی از رفسنجانی خواسته است به «دشمنان تابلودار امام» فرصت سوء استفاده ندهد.
اگرچه اعضای هیات دولت از حضور و اقامه نماز به امامت هاشمی رفسنجانی خودداری کردند با این حال روزنامه دولتی ایران دریادداشتی دراین باره نوشته است: «همانطور که انتظار می رفت، هاشمی رفسنجانی، از این تریبون، برای بیان مطالبات شخصی اش استفاده کرد و در سراسر خطبه های دوم، حرف هایی را تکرار کرد که طی هفته های گذشته در سخنان یک کاندیدا منعکس شده است.»در همین حال روزنامه جوان نیزدر مطلبی در خصوص حاشیه این مراسم نوشت: «به رغم فراخوان گسترده رسانه های ضدانقلاب برای حضور هواداران میرحسین، کل جمعیت حاضر در نماز جمعه دیروز حتی از نمازگزاران نماز جمعه های معمولی در ایام ماه رمضان کمتر بود. این در حالی بود که اکثریت حاضران را نیز نمازگزاران مدافع نظام و انقلاب تشکیل می دادند. هواداران موسوی و هاشمی که با علامت های سبز خود را مشخص می کردند، به صورت پراکنده در جمعیت حضور داشتند و رفتار آنها مورد سرزنش نمازگزاران مومن قرار می گرفت. البته تعدادی از آنها در گروه های 100 نفره در چند نقطه نماز جمعه تجمع کرده بودند تا به صورت هماهنگ شعار بدهند.»
صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز تنها آن بخش هایی از اظهارات رفسنجانی را پخش کرد که او درباره حرکت در چارچوب قانون صحبت کرده بود.
فعالان سیاسی و اجتماعی چه گفتند
در میان چهره های سیاسی، مبسوط ترین و در عین حال تند ترین انتقاد از سوی آیت الله یزدی (از فقهای ارشد شورای نگهبان) ایراد شد.
وی که ریاست شورای عالی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم را برعهده دارد، حتی سکوت طولانی مدت هاشمی رفسنجانی در مورد انتخابات را نیز نوعی حمایت و پشتیبانی از اغتشاشگران قلمداد و تصریح کرده است: «بعد از مسائل انتخابات و فتنه های این دوره و سخنرانی مقام معظم رهبری در 29 خرداد، سکوت طولانی مدت آقای هاشمی رفسنجانی یعنی چه؟ آیا این سکوت نوعی حمایت و طرفداری و پشتیبانی از مخالفان و تاییدکردن اغتشاشات اخیر نیست.»
یزدی با بیان این مطلب که «هاشمی اشتباه کرده و می کند»، به تشکیل کمیته صیانت از آرای مردم اشاره کرد و افزود: «هاشمی رفسنجانی در خطبه های اول و دوم نماز جمعه مساله زیربنایی اعتقادی که بارها روی آن بحث شده را با زیربنای دیگری مطرح کرده و من این مسائل را توضیح می دهم و می گویم که او اشتباه کرده و می کند.»
وی گفت: «در این خطبه ها به آنچه که مورد اتفاق همه فقهای اسلامی و شیعه اثنی عشری است مورد توجه واقع نشده و آن مساله این است که حق حاکمیت در نظام جمهوری اسلامی ایران ناشی از مبداء اعلی و خداوند است و نقش مردم و خداوند نقش امکان عمل و استیفا را دارد و مشروعیت و مقبولیت با هم تفاوت دارد.»
یزدی ادامه داد: «مشروعیت حاکمیت در اسلام از طرف خدا و مقبولیت از سوی مردم است و صرف همراهی مردم مشروعیت نظام را ایجاد نمی کند.» وی با تاکید بر اینکه بحث اصلی و مهمی که زیربنای حکومت اسلامی است در خطبه های هاشمی رفسنجانی مورد توجه قرار نگرفته است، تصریح کرد: «هاشمی رفسنجانی در خطبه اول نماز جمعه مردم را تکیه گاه قرار دادند و این غلط فاحش است. در اسلام مردم اگر هستند، حکومتی که خداوند قرار داده قابل عمل می شود.»این عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه هاشمی رفسنجانی نسبت به اصل مشروعیت نظام بی توجهی کرده است، خاطرنشان کرد: «ایشان در خطبه اول در مورد مبعث پیامبر صحبت کردند. همچنین در خطبه دوم به گونه ای بحث کردند که حکومت فقط مردمی است. این بحث را تاریخ نشان داده و برای فقها نیز ثابت شده که مساله نصب الهی وجود دارد و فقیه در زمان غیبت کبری ولی امر از سوی امام زمان(عج) است. هاشمی رفسنجانی در بیان این مساله دچار اشتباه شده است.»
یزدی با طرح این سوال از رفسنجانی که «نخستین کسی که بذر تردید در جامعه پاشید ، چه کسی بود»، ادامه داد: «قبل از انتخابات چه کسی به مقام معظم رهبری نامه نوشت و در آن نامه اشاره کرده بود که در خیابان ها آتش فتنه برپا و چنین و چنان خواهد شد؟ آیا این بذر تردید نبود که در زمینه انتخابات افشانده شد، آیا خود هاشمی رفسنجانی با نامه بدون سلام خود بذر تردید را نیفشانده است.» وی ادامه داد: «باید با آنهایی که بذر تردید را در جامعه افشانده و کسانی که این بذر را آبیاری کردند که این بذر سر از زمین درآورده و به خیابان ها ریخته و به جان و مال مردم تجاوز کرده و دو هفته امنیت کشور را زیرسوال برده، برخورد قانونی شود.»
وی با اشاره به غیرقانونی بودن کمیته صیانت از آرا گفت: «قانون، نظارت بر انتخابات را به شورای نگهبان و اجرای آن را به وزارت کشور محول کرده، من نمی خواهم اسم فردی را که به دست ایشان منصوب شده است، بگویم.»
یزدی ادامه داد: «هاشمی رفسنجانی در نماز جمعه پیشنهاد می کند بازداشت شدگان حوادث انتخابات آزاد شوند، ایشان رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند و باید به مسائل در حیطه کارشان بپردازند، کار آزاد یا بازداشت کردن دستگیرشدگان بر عهده دستگاه قضایی است.»عضو فقهای شورای نگهبان خطاب به هاشمی رفسنجانی افزود: «اگر شما طرفدار حفظ قانون هستید، چرا می گویید این افراد را آزاد کنید، شما می توانید بگویید که به پرونده دستگیرشدگان اغتشاشات اخیر رسیدگی شود اما نباید از طرف دستگاه های قضایی حکم صادر کنید.» عضو مجلس خبرگان رهبری گفت: «من به عنوان یک فرد از آقای هاشمی رفسنجانی می پرسم شما چه کاره هستید که می گویید دستگیرشدگان انتخابات باید آزاد شوند، اگر خیرخواه مردم و نظام هستید، باید توجه کنید که در بررسی پرونده این افراد دقت بیشتری شود.»
یزدی تصریح کرد: «من به عنوان یک دوست و همکار آقای هاشمی رفسنجانی و نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری از رئیس مجلس خبرگان می پرسم که اگر خیرخواه مردم و نظام هستید، چرا در این مدت سکوت کردید، چرا آدم کشی و تجاوز به حقوق مردم را محکوم نکردید.»
عضو فقهای مجلس خبرگان رهبری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اظهارات آیت الله هاشمی رفسنجانی در مورد فراهم کردن زمینه ای برای بیان دیدگاه های نامزدهای انتخاباتی بیان داشت: «اینکه گفته می شود فضا را آماده کنید تا هر کسی می تواند حرف بزند و مردم تصمیم بگیرند، یعنی میرحسین موسوی بگوید باید انتخابات باطل شود و مردم نیز عمل کنند، این حرف چه خاصیتی دارد.»
وی خطاب به هاشمی رفسنجانی اضافه کرد: «آقای هاشمی شما با همه سوابقی که داشته اید و دارید مصلحت کشور این طور ایجاب می کرد و همه دلسوزان نظام به ایشان توصیه کرده بودند که این نماز جمعه باید وحدت آفرین باشد، شما با بیان این سخنان خود ایجاد اختلاف کرده اید.»
عضو شورای نگهبان در مورد توصیه بزرگان و فقها به آیت الله هاشمی رفسنجانی در بخش دیگری از سخنان خود در مورد ضرورت پرهیز از بیان جملاتی تحریک آفرین در خطبه های نماز جمعه اظهار داشت: «روز پنجشنبه در جلسه ای به همراه برخی دوستان تصمیم گرفته بودیم با آقای هاشمی رفسنجانی صحبت کنیم و این کار را هم کردیم و به ایشان در مورد نظرات خبرگان رهبری و حوزه پیرامون سخنرانی ایشان در خطبه های نماز جمعه تهران مطالبی را گفتیم و این مطلب را اشاره کردیم که نباید مسائل تحریک آمیز دوباره زنده شود.»
یزدی گفت: «مقام معظم رهبری خطر اغتشاشات را برطرف کردند ولی آقای هاشمی مجدداً دنبال این است که خطر را دامن بزند، من توقع ندارم که ایشان به آن اندازه ای که مقام معظم رهبری از او تمجید کردند ایشان هم همین کار را بکنند. کشور در سایه رهبری امنیت و اقتدار دارد و برای آقای هاشمی هم مثل روز روشن است که اگر رهبری نباشد کشور اداره نمی شود.»
در واکنشی دیگر، اسماعیل گرامی مقدم (سخنگوی حزب اعتماد ملی) در گفت وگو با بی بی سی گفت هاشمی رفسنجانی در خطبه های نماز جمعه «در میانه جریانات سیاسی» ایستاد و کوشید کف مطالبات دو طرف را مطرح کند چرا که به اعتقاد گرامی مقدم «آزادی زندانیان سیاسی»، «ایجاد فضای آزاد سیاسی و مطبوعاتی» و «قانونگرایی» که در پیشنهادهای هاشمی رفسنجانی مطرح شد، کف این مطالبات است. به گفته وی یک طرف انتظار دارد مشروعیت انتخابات و دولت برآمده از آن توسط رقیبان پذیرفته شود و طرف دیگر، این انتخابات را مخدوش می داند و معتقد است دولت مشروع نیست. گرامی مقدم در این باره افزود: «هاشمی برای اینکه کشور و نظام از این بحران خارج شود، گفتند در چنین شرایطی به وحدت نیاز داریم و مطالباتی را مطرح کردند در میانه مطالبات اصلی دو طرف قرار دارد.»
مصباح یزدی: فریب فتنه را نمی خوریم
یک روز پس از سخنان رفسنجانی محمدتقی مصباح یزدی نیز در نهمین دوره تکمیلی بسیج دانشجویی کشور منظور از فتنه را که چندبار در نهج البلاغه تکرار شده، ناامنی های اجتماعی دانست و افزود: «ممکن است این کلمه علاوه بر ناامنی اجتماعی، آشفتگی های دینی، اعتقادی و اخلاقی را نیز دربرگیرد.»
وی افزود: «درصدر اسلام میان دوستان و یاران پیامبر اسلام (ص) درگیری بود که سبب می شد انسان نتواند حق را از باطل بشناسد و گناه کار را پیدا کند و اکنون پس از گذشت یک هزار و 400 سال از تاریخ اسلام این نوع از درگیری ها، اختلافات و فتنه ها وجود دارد و در حال افزایش است.»
رئیس موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان اینکه دشمن شناسی یکی از عوامل موثر در شناخت فتنه است، افزود: «اگر دشمن را درست بشناسیم، فریب فتنه ها را نمی خوریم و همچنین در کنار این دشمن شناسی باید آگاهی های لازم را در ارتباط با هوس های اشخاص نیز داشته باشیم.»
مصباح یزدی افزود: «حتی پس از انقلاب برای بسیاری از افراد که مسوولیتی را برعهده داشتند و اصولگرا نیز بودند، تئوری ولایت فقیه از نظر علمی روشن نبود.»
وی خاطرنشان کرد: «امروزه بسیاری از افراد حتی حکم رهبری و فرمایشات ایشان را مانند حکم و مصوبات مجلس شورای اسلامی می دانند و برای اینکه حتی این حکم ها را از میان ببرند و اجرا نکنند، اعتصاب و شورش راه می اندازند و آنهایی که می گفتند انتخابات باید باطل شود نیز از جمله این افراد بودند.»
وی با اشاره به مسائل و اغتشاشات بعد از انتخابات ریاست جمهوری در کشور گفت: «یک طرف این ماجرا دشمنان و عوامل آنها قرار داشتند که در واقع از معاندان جز خصومت علیه نظام و ارزش های والای آن چیزی دیگری نمی توان انتظار داشت.»
آیت الله مصباح یزدی گفت: «دلیل آنکه برخی اشخاص به عناوین مختلف اعلام می کردند که نتایج انتخابات ریاست جمهوری باید ابطال شود و می خواستند رهبری را متقاعد به این امر کنند، این است که ما تاکنون نتوانستیم بسیاری از مسائل محوری دینی، ارزشی و انقلابی را از منظر فکری و نظری در جامعه اسلامی حل کنیم.»
این استاد حوزه و دانشگاه تاکید کرد: «متاسفانه زمانی که برای برخی افرادی که در عرصه های مختلف انقلاب پیشگام هستند مساله ولایت فقیه هنوز هم حل نشده دیگر از عموم مردم چه انتظاری می توان داشت.»
فروزنده: خطبه های رفسنجانی اشکال داشت
در همین چارچوب، سخنگوی جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی (لطف الله فروزنده) نیز با تصریح بر این مطلب که «هاشمی رفسنجانی در نماز جمعه به رسالت تاریخی خود عمل نکرده است» گفت: «ما انتظار داشتیم آقای هاشمی شرایط کشور را به نحو مناسبی تبیین کنند اما باید گفت خطبه های ایشان اشکالاتی داشت و پرسش های زیادی را مطرح کرد.»
وی افزود: «ایشان باید در نماز جمعه نظر صریحی در مورد استکبار جهانی و دخالت هایش در اتفاقات اخیر، همچنین بحث انتخابات بیان و در واقع تبیین می کردند دشمنان از چند ماه قبل از انتخابات تلاش می کردند انتخابات را تحریم کنند و مشارکت مردم را زیرسوال ببرند، همچنین به خاطر رسیدن به هدف خود کانون توطئه در داخل و خارج از کشور تشکیل دادند و
جنگ روانی ایجاد کردند که ابعاد این مساله را نیز مقام معظم رهبری تبیین کردند. خوب بود آقای هاشمی این مسائل را تبیین و در مورد دخالت های دشمنان در این حوادث چه قبل و بعد از انتخابات موضع گیری می کردند.»
آمریکا: موضع نمی گیریم
مقامات واشنگتن (به عنوان اولین مقامات بین المللی که واکنش نشان دادند) تنها بخشی از اظهارات رفسنجانی مبنی بر آزادی بیشتر برای فعالیت رسانه های جمعی در ایران را مورد توجه و حمایت قرار دادند.
به گزارش خبرگزاری ها، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا (فیلیپ کرولی) ساعاتی پس از اظهارات رفسنجانی در نخستین واکنش گفت: «ارزش هایی کلی وجود دارد (که آقای رفسنجانی در سخنرانی روز جمعه خود به آنها اشاره کرد) و رعایت آنها برای ما هم بسیار مهم است؛ مانند آزادی بیان و امکان گزارش دهی درباره اخبار و رویدادهای روز.»
کرولی درعین حال افزود: «ما در نزاعی که در ایران جریان دارد، همچنان با فاصله نگاه می کنیم زیرا این منازعه ای است که حل آن با ایالات متحده نیست بلکه باید در داخل ایران حل شود.»