مذاکرات ژنو: عقب نشینی ایران، خوش بینی غربی ها

مهدی محسنی

جنبش راه سبز (جرس): "در حالی که رسانه های دولتی در ایران با عناوین کلی چون " گفتگوهاي ژنو موفقيت‌آميز بود" و "ايران هرگز از حقوق مسلم خود دست بر نمي‌دارد" ، رسانه های غربی با احتیاط از برخی توافقات با ایران خبر می دهند. در همین حال مذاکرات دو جانبه ایران وآمریکا نیز خبر ساز شده است."
تعهدات ایران و تردید غربی ها

خاویر سولانا ، مسئول امور سياست خارجى اتحاديه اروپا  گفت: "طرف‌های مذاکره توافق اصولی کرده‌اند، اورانیومی که در ایران با ضریب پایین غنی‌سازی شده است، برای غنی‌سازی بیشتر به کشورهای دیگر حمل شود".  این پیشنهاد از سوی ایران طرح  و با استقبال کشورهای غربی روبرو شده است.

این سخنان در حالی از سوی سولانا ابراز می گردد که پیش از این ایران هرگونه گفتگو در مورد غنی سازی اورانیوم در کشوری ثالث را رد کرده و احمدی نژاد به صراحت از بسته شدن پرونده مذاکرات هسته ای سخن گفته بود.

سولانا همچنین مدعی شد که ایران به کشورهای غربی تعهد داده است که در زمینه بازرسی از تاسیسات هسته ای قم همکاری کاملی نماید. وی اضافه نمود: "قدرت هاى جهانى انتظار دارند كه ايران تا دو هفته آينده به بازرسان آژانس بين المللى انرژى اتمى اجازه دهد تا از تاسيسات غنى سازى اورانيوم در قم بازديد كنند".

به نظر می رسد با وجود توافقات حاصل شده، کشورهای غربی چندان به پایبندی ایران به تعهدات خود خوشبین نیستند. هیلاری کلینتون ، وزیر امور خارجه آمریکا با اشاره به اینکه مذاکرات صورت گرفته سازنده بود، افزود: "موضوعاتی مطرح و روی میز گذارده شد و ما اکنون منتظریم بینیم با چه سرعتی و آیا اصلا با پاسخی از سوی ایران روبرو خواهیم شد."
مذاکرات هسته ای یا بررسی بسته پیشنهادی!؟

مهدی صفری ، معاون اروپای وزارت خارجه و جزو تیم هسته ای پس از پایان مذاکرات در مصاحبه با خبرگزاری دولتی فارس،  گفتگوها را  بسيار خوب و موفقيت‌آميز خواند و آن را "برد – برد" توصيف كرد.   وی همچنین مدعی شد "غربي‌ها در ابتدا در تلاش بودند موضوع مذاكرات را به سمت هسته‌اي بكشانند، اما آنها موفق به اين كار نشدند و بسته پيشنهادي جمهوري اسلامي ايران موضوع غالب در گفتگوهاي امروز بود". در همین حال مهدی صفری در پایان این مصاحبه اشاره کرد: " قرار است در آينده درباره ارسال اورانيوم (7 درصد) راكتور تحقيقاتي تهران جلسات كارشناسي برگزار شود".
حاشیه ای پر رنگ تر از متن: مذاکرات دوجانبه

در تحولی دیگر معاون وزیر امور خارجه آمریکا و دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در حاشیه مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ در ژنو، به صورت دوجانبه گفت و گو کردند.
دیدار ویلیام برنز و سعید جلیلی در زمان استراحت بین جلسات صبح و عصر نخستین روز از دور تازه مذاکرات مربوط به پرونده هسته ای ایران انجام شده است.ملاقات مقامات دو کشور در این سطح، از زمانی که روابط رسمی میان دو کشور قطع شد، بی سابقه بوده است.

جلیلی پس از پایان مذاکرات در یک کنفرانس خبری گفت که این گفت و گوها را مثبت ارزیابی می کند. وی گفت دو طرف توافق کرده اند که این مذاکرات در ظرف یک ماه آینده ادامه پیدا یابد.
در همین ارتباط بی بی سی گزارش داد :"خاویر سولانا، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز که خود در گفت و گوها میان نماینده ایران و امریکا حاضر بود، گفت که مذاکرات بعدی پیش از پایان ماه اکتبر  انجام خواهد شد. او گفت که این مذاکرات در مورد نگرانی جهانی از برنامه هسته ای ایران و موضوعات دیگری که ایران مطرح کرده انجام خواهد شد. اشاره آقای سولانا به مجموعه پیشنهاداتی است که ایران به گروه ۱+۵ ارائه کرده است".

واکنش اوباما ؛ امیدواری با چاشنی تهدید
باراک اوباما ، رئیس جمهور آمریکا ساعاتی پس از پایان مذاکرات در سخنانی گفت: "مذاکرات ايران با گروه ۱+۵ در ژنو "آغازی سازنده" بود، ولی تهران باید گام های عملی در اين زمينه بر دارد. ما از حق ايران برای استفاده صلح آميز از انرژی اتمی حمايت می کنیم، به شرط آن که ايران تعهدات بين المللی خود در اين زمينه را اجرا کند".

رییس جمهور آمریکا افزود:" دولت ايران پيام روشن و متحد جامعه بين المللی را در ژنو شنيد. ايران می بايست از طريق گام های عملی نشان دهد که مسئوليت های بين المللی خود در قبال برنامه هسته ايش را انجام می دهد. ما به تعامل جدی و معنی دار با ايران متعهد هستيم، ولی به گفت وگو به صرف گفت وگو علاقمند نيستيم".

باراک اوباما با اظهار اینکه حرف ، جای عمل را نمی گیرد و صبر ما نا محدود نخواهد بود، افزود:"اگر ايران در آينده نزديک گام های عملی در زمينه تعهداتش بر ندارد، آنگاه ايالات متحده به تعامل ادامه نداده و ما آماده ايم تا در مسير افزايش فشارها حرکت کنيم."