مصاحبه ابراهیم یزدی با سایت جرس

13 آبان 1388

در سال 58 دانشجويان پيرو خط امام براي مقابله با نفوذ خارجي تصميم به اشغال سفارت آمريكا گرفتند و شما و همفكرانتان از آن زمان تاكنون با اين حركت ابراز مخالفت كرده ايد،براي جنبش دانشجويي كنوني چه راهكاري را در مقابله با نفوذ خارجي پيشنهاد مي كنيد؟

به عقيده بنده در عصر انقلاب الکترونیک وانفجار اطلاعات در مرحله اول  بايد اطلاعات خود توسعه دهیم. برای مقابله با نفوذ قدرت های  بيگانه بايد ابتدا این قدرت ها ووي‍ژگيهايشان را شناخت . اگراين شناخت وجود نداشته باشد دولت هاي بيگانه به راحتي مي توانند سر ما كلاه بگذارند. ممکن است با صداقت اما با ساده لوحی دست به عملی زده شود که ظاهر آن علیه یک قدرت سلته گر خارجی اشت اما در عمل نتیجه کار به نفع آن قدرت باشد. ممکن است  افرادی ساده انديشانه به اسراييل ناسزا گويند اما محصول عملشان در جهت كمك به منافع اسراييل قرار مي گيرد.آنچه اكنون من مي توانم به دانشجويان و جوانانمان  سفارش كنم اين است كه نمي توان بدون شناخت هيچ كشوري رابطه معقولي به نفع مصالح كشور برقرار كرد. سفارش دوم من بالابردن توان ملی است. برای مقابله با نفوذ خارجی موثر ترین راه بالا بردن مصونيت ملی  از طریق نهادینه کردن حاکمیت ملت است. همان طور كه براي مقابله با يك بيماري مثل سل كسي شعار مرگ بر سل سر نمي دهد بلکه پرشكان راههاي مقابله با آن را پيدا مي كنند. در دوران ما بعد جنگ سرد اعتبار حاکمیت ملی در روابط بین المللی به میزان تحقق حاکمیت ملت است. تحقق حاکمیت ملت یک مقوله امنیتی است.

شناخت كشورهاي بيگانه به عقيده شما از چه طريقي قابل دستيابي است؟

اين شناخت را مي توان از طريق مطالعات  فرهنگي، اجتماعی و سیاسی  به دست آورد. ما نباید از تعامل اب غرب واهمه داشته باشیم.ايران غناي فرهنگي بالايي دارد و جوانان بسيار با استعدادي در دامان آن پرورش يافته است.ما عيلرغم آن كه نبايد در برابر فرهنگ غرب خودباخته باشيم بايد  نكات مثبت آن را شناسائی كنيم .تعامل سازنده با دنيا است كه مي تواند راهگشاي شناخت ما از كشورهاي بيگانه باشد.

پس از گذشت سي سال از ماجراي اشغال سفارت آمريكا بر اساس معيار هزينه-فايده فكرمي كنيد سود گروگانگيري بيشتر بوده است يا هزينه آن؟

ابتدا بايد اين نكته را بگويم كه به عقيده من انقلاب دو فاز دارد.يك فاز تخريبي و يك فاز ايجابي.انقلاب ايران در فاز اول كه تغيير ساختار سياسي استبداد سلطنتي بود موفق شد و انتظارو مصلحت ملی این بود كه بلافاصله وارد مرحله ايجابي شود و به مرمت ساختارهاي اقتصادي بپردازد. اما گروگانگیری اقلاب اسلامی را در فاز سلبی متوقف ساخت. متاسفانه اقلاب ایران در مرحله سلبی به گل نشسته است. با  پديد آمدن ماجراهايي نظير گروگانگيري  صداي منطق در هياهوهاي زمان نا شنیده ماند..اين اتفاق در سطح ملي پيامدهايي نظير افزايش  و تثبیت قدرت سنت گرا را به دنبال  داشت. به نيروهاي سنتي راست امکان و فرصت داد تا در زیر پوشش مبارزه با امپرياليسم قدرت خود را مستحكم كند. این حادثه  موجب حذف جریان ملی – اسلامی، مهندس بازرگان و همفكرانش که در انقلاب نقش داشتند و خارج شدن آنها از صحنه سياسي شد.  بر اين اساس من ضرر و زيان اشغال سفارت را به مراتب بيشتر از فوايد احتمالی  آن مي دانم.

دولت موقت به همين اساس با اقدام دانشجويان پيرو خط امام براي تسخير سفارت آمريكا مخالف بود؟

دولت ايران پس از انقلاب، همچنان عضو سازمان ملل باقی ماند و معاهدات بين المللي را پذیرفت.بر مبناي اين معدهدات ايران به عنوان دولت ميزبان، موظف به حفظ امنیت  ديپلمات هاي خارجي بود. از اين رو دولت شادروان  بازرگان  نمي توانست براين اقدام صحه بگذارد و آن را تاييد كند.ايران البته حق داشت روابطش را آمريكا قطع كند و دیپلمات های آمریکائی را ار ایران اخراج نماید. اما نه رهبر فقید انقلاب و نه شورای انقلاب و دولت هیچکدام موافق با قطع روابط نبودند. اما اشغال سفارت آمريكاو گروگان گرفتن دیپلمات ها  كاملا بر خلاف معاهدات بين المللي بود.

در بعد خارجي مهم ترين پيامدهاي اشغال سفارت آمريكا از نظر شما چه بوده است؟

وقوع جنگ تحميلي يكي از مهم ترين پيامدهاي خارجي ماجراي اشغال سفارت بود.درست است كه حمله صدام به ايران پيش از گروگانگيري هم قابل پيش بيني بود اما به عقيده من اگر چه اين حمله قابل پيش بيني بود اما  قابل پيشگيري هم بود. در آن زمان جنگ سرد هنوز در اوج خود بود. دو دولت بعثی سوریه و عراق متحدین ننظامی شوروی سابق در خاور میانه بودند. در افغانستان یک دولت وابسته به شوروی بر سر کار آمده بود چند ماه پس از پیروزی انقلاب ایران ارتش شوروی وارد افغانستان شد. در چنان شرایطی امکان نداشت آمریکا و غرب به صدام اجازه بدهند به ایران حمله کند.  متاسفانه اشغال سفارت راه را براي صدام هموار كرد.علاوه بر اين گروگانگيري  ایران در دنیا و در منطقه منزوی ساخته است و تاثيری در تغییر سياست هاي آمريكا در قبال كشورهاي منطقه نيز نداشت. در خود آمریکا هم باهث شد که تمام دستاورد های جنبش ضد جنگ در آمریکا از بین برودو افراطی ترین گروه های راست گرا بر سر کارآیند.

تصميم هواداران جنبش سبز را براي برزگداشت 13 آبان امسال چطور ارزيابي مي كنيد؟

اين اقدام بسيار ضروري و مفید است . جنبش كنوني ادامه مبارزات  پدران ما از زمان شورش تنباکوو انقلاب مشروطه و سپس جنبش ملی شدن نفت و انقلاب اسلامی 1357 است.این مبارزات دو محور اصلی  داشته اند: ضد استبداد و ضد استيلاي خارجي. این دو دو روي سكه هستند.در حقيقت استيلاي خارجي ،استبداد داخلي را تاييد و تقویت می کند  و استبداد زمینه ساز ورود استيلاي خارجي است. حضور هواداران جنبش سبز در راهپيمايي 13 آبان را در امتداد آرمان های ضد استبداد داخلي و استيلاي خارجي مثبت ارزيابي مي كنم. اما لازم میدانم تاکید کنم که استرتژی جنبش اصلاح طلبی ایران پیگیری مطالبات از درون نظام است نه در بیرون از آن. هر نوع شعاری بیرون از این سیاست راهبردی زیان بخش است. دوم اینکه هرنوع خشونتی نقض غرض است و باید بشدت از آن پرهیز شود. تجربه گذشته در ایران و سایر نقاط جهان نشان داده است که نیرو های سرکوبگر برای توجیه خشونت و سرکوب بدست عوامل خود دست بکارهائی می زنند که بهانه ای برای  سرکوب  بشود.