دور تازه جنگ بر سر پرونده هسته اي

شوراي امنيت دور است يا نزديک

دور جديد مذاکرات ايران ـ اروپا بر سر "پرونده هسته اي" آغاز شد. مذاکراتي که مي توان آن را فاز دوم مذاکرات هسته اي جمهوري اسلامي با سه کشور اروپايي دانست که نزديک به دو سال طول کشيده است.

مذاکراتي که دو سال از آغاز آن مي گذرد، در آخرين سال دولت خاتمي به نتايج مثبتي رسيد و قرار داد پاريس منعقد شد. بر اساس اين قرار داد که امضاي "سران نظام" را بر پاي خود داشت، مقرر گرديد ايران "غني سازي" را متوقف سازد و به مذاکرات براي رسيدن به نتيجه نهايي ادامه دهد.

با روي کار آمدن دولت محمود احمدي نژاد، به تدريج تمامي اين مذاکرات زير علامت سئوال رفت. تيم مذاکرات هسته اي ايران که به رياست حسن روحاني و با نظارت محمد خاتمي، قدم به قدم جلو رفته بودند، به "خيانت" و "وادادگي" متهم شدند و سرانجام تند ترين مخالف اين تيم يعني علي لاريجاني، مسئول پرونده هسته اي شد.

دولت احمدي نژاد اولين "تهاجمي" خود به غرب را در چارچوب اين پرونده حساس آغاز کرد. سياستي که در امتداد خود، اکنون با مواضع مکرر و تند رئيس جمهور عليه اسراييل و جهان غرب دنبال مي شود.

اجلاس تابستاني "شوراي حکام سازمان بين المللي انرژي اتمي" در فاصله کوتاهي از روي کار آمدن دولت احمدي نژاد بر پا شد و سياست تندروانه او را با قطعنامه شديداللحني پاسخ داد.

تيم احمدي نژاد ـ لاريجاني بعد از صدور اين قطعنامه، سياست "چراغ خاموش" را برگزيد. مطبوعات داخلي از درج اخبار مربوط به اين پرونده منع شدند و سياست "سفر فعال" در دستور کار قرار گرفت.همزمان به برخي از مهم ترين درخواست هاي قطعنامه پاسخ داده شد و براي اولين بار درهاي مراکز فوق سري اتمي ايران را به روي بازرسان آژانس باز کردند و اجازه مصاحبه با دانشمندان و نظاميان ايران صادر گرديد.

مجموعه فعل و انفعالات در نشست پائيزه شوراي حکام به نتايج زير انجاميد: اول؛ موکول کردن تصميم گيري نهايي به اجلاس زمستاني به عنوان آخرين "پنجره" و "فرصت". دوم؛ تشويق جمهوري اسلامي به ادامه مذاکره با اروپا. سوم؛ طرح پيشنهادي روسيه که آمريکا وسپس اروپا هم با آن موافقت کرده بودند. بر اساس اين طرح بايد غني سازي با مديريت و سرمايه ايراني به خاک روسيه منتقل شود.

گفت و گو براي مذاکره

دور جديد مذاکرات که ديپلمات هاي اروپايي آن را "گفت و گو براي مذاکره" ناميده اند، از امروز در وين آغاز شد. در اين مذاکرات، تيم جديد مذاکرات هسته اي جمهوري اسلامي شرکت دارند. رياست تيم جديد با عبدالرضا رحماني فضلي است که پيشتر قائم مقام علي لاريجاني در صدا و سيما بود و اکنون همين سمت را در شوراي امنيت ملي به عهده دارد. او هم مانند لاريجاني و ديگر اعضاي تيم مذاکره کننده، رابطه بسيار نزديکي با سپاه پاسداران و روزنامه کيهان دارد.

از جانب اروپا هم به نوشته ايسنا "مديران سياسي در سطح معاونان وزارتخانه ها" حضور دارند. مقامات رسمي جمهوري اسلامي، همچنان در مورد اين پرونده هم با سياست "چراغ خاموش" حرکت مي کنند. علي لاريجاني، مسئول پرونده، تنها به گفتن جملات کلي بسنده مي کند: "موضوع اصلي مذاکره داشتن چرخه سوخت در کشور است" و يا "حداقل نگاه ما به مذاکرات بازي برد ـ برد است." حميد رضا آصفي، سخنگوي وزارت خارجه هم مي گويد: "ايران مذاکرات با پيش شرط را نمي پذيرد."

تنها روزنامه کيهان که با تيم لاريجاني بسيار نزديک است، در لابلاي آخرين گزارش خود، اطلاعاتي را منعکس مي کند. بر اساس نوشته کيهان، تنها درباره "دستور کار" مذاکرات در وين مذاکره خواهد شد و طرف ايراني تنها از سرگيري غني سازي طبق "يک جدول زماني کاملا روشن" را به عنوان دستور کار خواهد پذيرفت. محمد رضا با هنر هم در مصاحبه کوتاهي نظر کيهان را تاييد مي کند: "غني سازي در داخل ايران زير بناي مذاکرات هسته اي خواهد بود." طبق گزارش کيهان که اطلاعات ديگر هم آن را تاييد مي کند، طرح روسيه را بايد رد شده دانست. به نظر کيهان اين طرح "دستپخت مشترک بلوک غرب به همراه روسيه است".

اين بيشترين اطلاعي است که در اختيار مردم ايران قرار گرفته است. امري که سبب شده حتي نمايندگان جناح اقليت مجلس هم به آن اعتراض کنند و با احضار وزير خارجه به کميسيون امنيت ملي بپرسند: "چرا نمايندگان مجلس آنقدر نامحرم هستند که از پرونده هسته اي کمترين اطلاعي ندارند؟" اين بي اطلاعي شامل طرح هايي هم مي شود که محمد آقازاده، رئيس سازمان انرژي اتمي از تعدد آنها براي طرح در مذاکرات خبر داده است.

مواضع تند غرب

مواضع روزنامه ها و مقامات کشورهاي اروپايي و آمريکا، در آستانه نشست امروز، تند تر از هميشه بود.کوندوليزا رايس که پيش از نشست ديروز با سران و وزراي خارجه کشورهاي اروپايي گفت و گو کرده بود، بار ديگر جمهوري اسلامي را غير قابل اعتماد خواند و اعلام کرد پرونده هسته اي را به شوراي امنيت سازمان ملل خواهند برد.

جرج دبليو بوش، رئيس جمهور آمريکا با تکرار اينکه "قابليت غني سازي اوانيوم به توليد سلاح هسته اي منجر مي شود." تاکيد کرد که: "مي خواهيم ايراني ها صدايي متحد را بشنوند. ايده دستيابي ايران به سلاح هسته اي چيزي است که ما اجازه نمي دهيم اتفاق بيفتد."

ديپلمات هاي برجسته اروپايي اعلام کرده اند جلسه امروز بي نتيجه خواهد ماند. خبرگزاري رويترز هم نوشته است: "آمريکا منتظر شکست طرح روسيه است تا پرونده ايران را به شوراي امنيت ببرد".

در اين ميان شايد سخنان محمد البرادعي که هرگز تا اين حد تند نبوده است، بتواند زنگ خطر را به صدا دربياورد: "جامعه بين المللي در حال از دست دادن صبرش در خصوص برنامه هسته اي ايران است."