هواپيمای نظامی بر خانه های نظامی افتاد

پرنده مرگ بر فراز تهران

محمد غمخوار گزارشگر شرق - در سانحه سقوط هواپيماى سى ۱۳۰ نيروى هوايى ارتش كه بعدازظهر ديروز در شهرك مسكونى توحيد در جنوب غرب تهران رخ داد بيش از ۱۱۰ تن جان باختند. هواپيما ۹۴ سرنشين و خدمه داشت كه در دم جان باختند. در اين حادثه همچنين بيش از ۳۵ نفر از ساكنان مجتمع مسكونى مجروح شدند كه حال ۱۰ نفر از آنها وخيم اعلام شده است.

براساس اين گزارش ساعت ۱۳ و ۵۳ دقيقه ديروز هواپيماى سى ۱۳۰ ارتش با ۶۸ خبرنگار، عكاس و تصويربردار، ۱۰ نفر كادر پرواز و شمارى از مسئولان ارتش در شهرك توحيد تهران در حوالى ميدان آزادى تهران سقوط كرد و حادثه اى بزرگ رقم خورد.هواپيماى سى ۱۳۰ نيروى هوايى ارتش ظهر ديروز پس از ساعت ها تاخير تهران را به مقصد بندرعباس ترك كرد. خلبان و خدمه پرواز وظيفه داشتند ۶۸ خبرنگار، عكاس و تصويربردار صدا و سيما را به بندرعباس منتقل كنند. قرار است مانور خاكى _ آبى ارتش جمهورى اسلامى در منطقه چابهار برگزار شود و گروه خبرنگاران براى پوشش خبرى اين مانور به بندرعباس منتقل مى شدند.هواپيمايى كه حامل خبرنگاران بود، ۲۶ سال عمر داشت و بيشتر براى حمل و نقل بار از آن استفاده مى شد. اين نوع هواپيماى نظامى مى تواند ۷۰ هزار و ۳۰۷ كيلوگرم بار را حمل كند و ظرفيت سوختى آن ۲۸هزار و ۵۴۰ ليتر است. البته ظرفيت بار براى اين هواپيما ۲۰ هزار و ۴۱۲ كيلوگرم تعريف شده است. يكى از عكاسان حاضر در پرواز ساعت ۱۱ صبح سه ساعت قبل از مرگ در تماس با دوستش اعلام كرده بود، قرار بود ساعت شش صبح هواپيما پرواز كند، اما خلبان از پرواز خوددارى كرده و گفته اين هواپيما قادر به پرواز نيست. تاكنون پرواز انجام نشده است و ما منتظر خلبان رزرو هستيم.

سرانجام ظهر ديروز هواپيما پرواز خود به سوى بندرعباس را از فرودگاه نظامى مهرآباد آغاز كرد. چند لحظه پس از شروع پرواز، خلبان متوجه نقص فنى در يكى از موتورها شد. او بلافاصله موضوع را به برج مراقبت اطلاع داد و خواستار بازگشت به فرودگاه شد.بلافاصله پس از اطلاع همه امكانات در فرودگاه مهيا شد تا اين هواپيما به زمين بنشيند هيچ كس در آن زمان تصور فاجعه بزرگى را نمى كرد كه قرار بود در شهرك مسكونى توحيد در جنوب غرب تهران و حوالى ميدان آزادى رخ دهد.ساعت ۱۳ و ۵۳ دقيقه شنيدن صداى انفجار مهيبى در شهرك توحيد سرآغاز اين فاجعه بود. بلافاصله پس از صداى انفجار كه تا فاصله چند كيلومترى شهرك شيشه خانه ها را لرزاند، شعله هاى آتش و دود از بلوك ۵۲ زبانه كشيد.دقايقى بعد گروه هاى امدادى بدون اطلاع از عمق فاجعه در محل حاضر شدند.صداى آژير آمبولانس هاى اورژانس، پليس و آتش نشانى در فضاى اطراف شهرك شنيده مى شد. آنها با سرعت به سمت شهرك توحيد در حركت بودند.۲۰ دقيقه پس از حادثه اولين عكاسان و خبرنگاران در محل حادثه حاضر شدند.

آنها از هويت مسافران هواپيما اطلاعى نداشتند و هنگام ورود به شهرك با ممانعت نگهبانان روبه رو شدند.خبرنگاران و عكاسان براى ورود به شهرك خود را به آب و آتش مى زدند و نگهبانان سرسختانه در برابر درخواست آنها مقاومت مى كردند. «به ما دستور داده اند فقط نيروهاى امدادى و پليس اجازه ورود به داخل محوطه شهرك را دارند.»اين تلاش خبرنگاران مدت زيادى نپاييد. در آن همهمه به يكى از عكاسان اطلاع داده شد، يكى از مسافران هواپيما همكار شما است. با اين جمله انگار ديگر هيچ عكاس و خبرنگارى ميلى به تهيه عكس و خبر نداشت.خانواده ساكنان شهرك توحيد وقتى متوجه اين حادثه شدند خود را به مقابل در ورودى شهرك توحيد رساندند. اما نگهبانان اين بار نيز از ورود افراد غيرمسئول جلوگيرى كردند.تعدادى از افراد حاضر در محل با ماموران بگومگو كردند كه دقايقى بعد به زدوخورد تبديل شد.در اين حين آمبولانس هاى اورژانس بودند كه وارد شهرك مى شدند و مجروحان ساختمان آسيب ديده را به بيمارستان منتقل مى كردند. تمام سرنشينان هواپيما جان باخته بودند و مجروحان فقط ساكنان بلوك ساختمانى و احتمالاً عابران بودند.

در ابتدا اعلام آمار تلفات جانى اين حادثه كم بود تا آنجا كه اعلام شد هيچ گزارشى از كشته شدن ساكنان مجتمع ارائه نشده است.» ضيايى رئيس سازمان آتش نشانى با اعلام اين خبر افزود: هم اكنون ماموران ما در حال اطفاى حريق در يك ساختمان ۱۰ طبقه در شهرك هستند. يكى از شاهدان در گفت وگو با خبرنگار ما گفت: «نزديك ساعت ۲ بعدازظهر متوجه اين هواپيما شدم كه در ارتفاع پايين پرواز مى كرد. از يك بال هواپيما دود بلند شده بود و تعادل نداشت. هواپيما پس از دور زدن در شهرك كنار بلوك ۵۲ سقوط كرد. صداى انفجار خيلى بلند بود.»هواپيما در ميان دو بلوك مسكونى سقوط كرده بود. درست در محلى كه ايستگاه تقليل فشار گاز شهرك قرار داشت. سه طبقه اول دو بلوك ۱۰ طبقه بر اثر شدت انفجار تخريب شد و ساعتى بعد ۶۰ واحد بلوك ۵۲ طعمه حريق شد.سه ساعت از زمان حادثه گذشته بود و هيچ آمارى از تعداد كشته شدگان منتشر نشده بود. سرانجام ساعت ۱۷ سرهنگ مهدى احمدى رئيس مركز اطلاع رسانى ناجا سكوت اطلاع رسانى را شكست و گفت: «متاسفانه در اين سانحه هوايى كليه ۹۴ سرنشين هواپيما كشته شدند. اين هواپيما ۹۴ سرنشين داشت كه ۶۸ نفر از آنها را گروه هاى خبرى، ۱۰ نفر را خدمه پرواز و بقيه را مسئولان ارتش تشكيل مى دادند. در اين حادثه همچنين تعدادى از ساكنان مجتمع جان خود را از دست دادند و بيش از ۳۵ نفر نيز مجروح شدند كه مجروحان به بيمارستان هاى لقمان، فياض بخش، شريعت رضوى و يافت آباد منتقل شده اند.»اين آمار در حالى اعلام شد كه عمليات اطفاى حريق و امدادرسانى به مجروحان نيز به پايان رسيده بود.

سه هلى كوپتر نيز با پرواز بر فراز شهرك به عمليات امدادرسانى كمك مى كردند.در اين زمان نوبت به مقامات مسئولى رسيد كه با حضور در محل از نزديك موضوع را بررسى مى كردند. سردار مرتضى طلايى فرمانده نيروى انتظامى تهران بزرگ كه هميشه در مواقع اضطرارى با حضور در محل حوادث از نزديك بر عملكرد نيروهايش نظارت مى كند، پس از حضور در محل در محاصره خبرنگاران و مردم قرار گرفت. درخواست خبرنگاران و عكاسان اجازه ورود به داخل شهرك بود «چون منطقه نظامى است ما نمى توانيم اين اجازه را صادر كنيم و مسئولان ديگرى اين اجازه را بايد صادر كنند.»دكتر محمدباقر قاليباف كه پس از اطلاع از ماجرا جلسه خود را با خبرنگاران ناتمام رها كرده بود، نيز در محل حادثه حاضر بود.قاليباف در مصاحبه با خبرنگاران از عملكرد ماموران آتش نشانى حمايت كرد و گفت: در حالى كه استاندارد زمانى براى حضور آتش نشانى در محل حادثه چهار دقيقه است، آتش نشانى تهران در اين حادثه توانست در كمتر از سه دقيقه در محل حاضر شود _ ايستگاه آتش نشانى نزديك شهرك بود _ و اجراى عمليات خود را آغاز كند.

به گزارش ايرانيوز وى با اشاره به اينكه در اين حادثه بلافاصله شخصاً همراه ساير شهرداران مناطق در منطقه حاضر شده است، گفت: در امدادرسانى به اين حادثه تلخ تمامى مسئولان شهردارى توانستند عملكرد مطلوبى را كه لازمه شرايط فوق العاده و حوادثى اينچنينى است، به اجرا درآورند و البته در نظر داريم پس از پايان كارهاى مربوط به شرايط پيش آمده در اين حادثه براى بهبود بخشيدن به ركورد تيم هاى عملياتى خود از قبيل آتش نشانى براى شرايط خاصى كه ممكن است در آينده نيز ايجاد شود، برنامه ريزى كرده و آن را بهبود ببخشيم.شهردار تهران يادآور شد: در جريان اين حادثه همچنين بلافاصله عمليات تخليه مجروحان و آسيب ديدگان به بهترين نحو به اجرا درآمد و آسيب ديدگان طبقات پايينى ساختمان ها بلافاصله تخليه و آسيب ديدگان طبقات فوقانى به پشت بام انتقال داده شده و سپس در شرايط مناسب تخليه و به بيمارستان انتقال يافتند.دكتر قاليباف در پاسخ به اين سئوال كه چه تمهيداتى براى كاهش آسيب پذير بودن ساختمان ها در شهر تهران بايد پيش بينى و انجام شود و مشكلات موجود در اين زمينه تا چه حد در اين حادثه موثر بوده است، گفت: مهمترين موضوع در حوزه شهرى و به خصوص شهرك هاى حومه شهر بحث ضرورت وجود آب است كه تاكنون متاسفانه در اين زمينه پيش بينى هاى لازم انجام نشده و شير آب در شهرك هاى شهر تهران براى اين منظور در نظر گرفته نشده است كه باعث بروز مشكلاتى در اينگونه حوادث كه نياز فورى و مبرم براى اطفاى حريق وجود دارد، مى شود و همچنين مشكلات بسيارى را براى امدادرسانان با اين حجم ترافيكى به وجود مى آورد

.در اين حين خودروهاى شيشه دودى تشريفات نيز ديده مى شد كه وارد محوطه شهرك مى شدند.سرانجام پس از حدود سه ساعت خبرنگاران اجازه ورود به محوطه را پيدا كردند. در محل سقوط هواپيما همه چيز سوخته بود.هيچ اثرى از لاشه هواپيماى غول پيكر سى ۱۳۰ نبود. بلوك ۵۲ كاملاً سوخته بود. تعداد زيادى از خودروهاى پارك شده در محل حادثه كاملاً از بين رفته بودند. به گفته اهالى، پس از سقوط هواپيما، پرت شدن تكه هاى شعله ور آن به اطراف محل حادثه باعث گسترش آتش سوزى شده بود.يكى از عكاسان كارت شناسايى عليرضا برادران عكاس خبرگزارى فارس را در ميان تكه سوخته هاى هواپيما پيدا كرد.

اما از عكاس خبرگزارى فارس كه هميشه خنده بر لب داشت هيچ اثرى نبود. پيدا شدن اين كارت داغ دل خبرنگاران و عكاسان را تازه كرد.اميرسرتيپ نامى دبير ستاد بحران ارتش نخستين مسئول ارتش بود كه به اطلاع رسانى درباره اين حادثه پرداخت.امير نامى تعداد كشته شدگان اين حادثه را ۱۰۳ نفر اعلام كرد و از كشته شدن شمارى از ساكنان اين شهرك در حادثه خبر داد.وى همچنين خبر اطلاع كادر پروازى از نقص فنى را تكذيب كرد و گفت: اين هواپيما كه حامل جمعى از پرسنل ارتش و خبرنگاران بود و قصد عزيمت به منطقه جنوب را داشت، چند دقيقه بعد از برخاستن دچار نقص فنى شد و خلبان تلاش كرد در فرودگاه مهرآباد فرود آيد كه متاسفانه در ۱۰۰ مترى باند فرود به يكى از ساختمان هاى شهرك توحيد اصابت كرد و منفجر شد.وى دليل اين حادثه را نقص فنى در موتور شماره چهار اين هواپيما اعلام كرد.

اسامی کشته شدگان

روزنامه شرق اسامى ۶۹ نفر از ليست مسافران پرواز هواپيماى سى - ۱۳۰ سانحه ديده را به این شرح اعلام داشت:
۱ - اسماعيل عمرانى - خبرنگار ايسنا ۲ - محمدحسن قريب - عكاس ايسنا ۳، - داريوش شاهين واحد مركزى خبر ۴، - محمود ايل بيگى واحد مركزى خبر ۵، - محمود توران پشتى واحد مركزى خبر ۶ - مجيد عسگرى واحد مركزى خبر ۷، - ابراهيم بقايى واحد مركزى خبر ۸، - سيديحيى مهدوى واحد مركزى خبر ۹، - محمدرضا شادروح شبكه يك گروه اجتماعى ۱۰، - حميدرضا خيرخواه شبكه يك گروه اجتماعى ۱۱، - حسن نجفى شبكه يك گروه اجتماعى ۱۲، - على زاده شبكه يك گروه اجتماعى ۱۳ - رمامى شبكه يك گروه اجتماعى ۱۶، - تاجيك شبكه يك گروه اجتماعى۱۷، - سيدهادى حسينى شبكه يك گروه اجتماعى، ۱۸ - جليل حيدرى زاده شبكه يك گروه اجتماعى ، ۱۹ - كاظم نژاد سرويس عكس كيهان ۲۰، - محمد كربلايى احمد همشهرى ۲۱ - ميرافضلى ايرنا ۲۲، - سپهدار ساجدى ايرنا ۲۳ - مسعود جان نثارى صدا راديو ۲۴، - امير صحرايى صدا راديو ۲۵، - بابك غياوث وند مستندسازى معاونت سيما ۲۶، - ميرزايى مستندسازى معاونت سيما ۲۷، - فريس آبادى مستندسازى معاونت سيما ۲۸، - نصرالله زاده عوامل فنى واحد سيار ۲۹، - رحيمى عوامل فنى واحد سيار ۳۰ - استوار سجاد اسدى عوامل فنى واحد سيار ، ۳۱ - غلامرضا بيات عوامل فنى واحد سيار ،شبكه خبر ۳۲، - عليرضا افشار ،خبرنگار صدا و سيما ۳۳ - حسين عرب احمدى ۳۴، - مهدى انارى ۳۵ - حسن حيدرى ۳۶، - جواد فراهانى ۳۷ - محمدرضا احمدى ۳۸، - حبيب اسدى ۳۹ - منصور محمودى ۴۰، - مهدى يونسى ۴۱ - حسين باباپور ۴۲، - حسين خسروآبادى ۴۳ - سپهدار مهاجرى ۴۴، - مكى آبادى ۴۵ - خداعفو عبديانى ۴۶ - سيدحسن شيرازى روابط عمومى نيروى دريايى ارتش جمهورى اسلامى ايران ۴۷، - محمدعلى بخشى ۴۸، - ناوبان يكم عليرضا ارسطويان ۴۹، - ناوبان دوم مهدى صادقى ۵۰ - ناوبان دوم محمدباقر بابارشانى ۵۱ - مقصودى ۵۲، - روح الله احمدون ۵۳ - ناواستوار وظيفه على عليزاده ۵۴ - قمصرى ۵۵ - عليرضا خدادادى، ۵۶ - مهناوى يكم حسين آزموده، ۵۷ - آرمان نسب ۵۸ - ستوان بابايى ۵۹ - صفرى ، ۶۰ - محمديان ۶۱ - مهدى ابراهيمى ، ۶۲ - حسين مشكين ، ۶۳ - ناوسروان على اصغر سليمانى ، ۶۴ - ستوان يكم قاسم محمدى، ۶۵ - محمدرضا سليمانى، ۶۶ - حجت الاسلام محدث، ۶۷ - سرتيپ دوم عباس واعظى معاون روابط عمومى كل ارتش جمهورى اسلامى، ۶۸ - صادق نيلى خبرنگار خبرگزارى فارس ۶۹ - عليرضا برادران عكاس خبرگزارى فارس

روز اين ضایعه را به خانواده مطبوعات ايران و به همکاران خود و خانواده آن ها تسليت می گويد. بخوانيد مقاله مهرداد شيبانی [ من او را می شناسم ] را در همين شماره. در عين حال به خانواده ها و بازمانده های کشتگان در ساختمان نظامی توحيد هم تسليت می گوئیم.