احمدی نژاد با يک جمله جهان را در مقابل ايران قرار داد

پرونده حمله نظامي به ايران به روی ميزها برگشت

دو روز بعد از سخنان محمود احمدي نژاد، رئيس جمهور درباره نابودي اسراييل و محو آن کشور از روي نقشه جغرافيا، اجماعي از همه کشورهاي جهان و نهادهاي بين المللي عليه جمهوري اسلامي ايجاد شد که براي اولين بار دبير کل سازمان ملل هم همپاي سران کشورهاي بزرگ – از جمله روسيه آخرين متحد ايران در پايان دادن به بحران هسته اي – به محکوم کردن اين نوع انديشه برخاستند و شوراي امنيت سازمان ملل بيانيه اي دولت ايران را محکوم کرد. احمدي نژاد در برابر اين همه، در تظاهرات روز جمعه تهران شعارهاي موافق دريافت داشت و خود را در مقام تندروترين مقام حاضر در حاکميت جمهوري اسلامي تثبيت کرد. در حالي که هيچ مقام فلسطيني و هيچ يک از سران کشورهاي مسلمان هم حاضر به همصدائي با او نشده اند.

احمدي نژاد در توضيح بعدي خود که در حاشيه تظاهرات روز قدس تهران بيان داشت به نقل اين گفته اکتفا کرد که شعار نابودي اسراييل همان گفته بنيانگذار جمهوري اسلامي و مخالفان اگر حرف ديگري مطرح کنند تا معلوم شود که انعکاس و بازتابي خواهد داشت يا نه.

واکنش‌هاي داخلي

در ايران، در حالي که مصادف بودن اين سخن با روز قدس، گروه هاي سياسي و صاحب نظران را در انتقاد از سخنان رييس جمهور دعوت به سکوت مي کرد، در روز اول واکنش چنداني نسبت به گفته هاي رييس جمهور ظاهر نشد جز آن که هاشمي رفسنجاني در خطبه هاي نماز جمعه طرح رفراندوم در سرزمين هاي اشغالي را مطرح کرد و عملاً آن را سياست اساسي و کلي نظام دانست. سياستي که دولت هم مجبور به اطاعت از آن است. در حاشيه نماز جمعه رييس مجلس و فرمانده سپاه پاسداران و جمعي از سران جناح راست به تأييد نظر احمدي نژاد پرداختند و ناطق نوري مشاور عالي رهبر جمهوري اسلامي گامي جلوتر نهاد و گفت اين اظهارات در تأييد صلح عادلانه در فلسطين است. کيهان بلافاصله در واکنشي ملايم نشان داد و در گزارش روز قدس نام ناطق نوري را در رديف ششم از شخصيت هاي مهم حاضر در تظاهرات روز قدس ذکر کرد و وي را تنها "عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام" خواند. روزنامه هاي صبح شنبه تهران به گزارش واکنش هاي منفي جهاني عليه گفته هاي رييس جمهور اکتفا کردند. روزنامه جوان – وابسته به سپاه پاسداران – تنها روزنامه اي بود که سرمقاله خود را به تأييد اين سخنان اختصاص داد و خواستار آن شد که وزارت خارجه ايران به عنوان عملي متقابل در مقابل احضار سفيران ايران در پايتخت هاي بزرگ اروپايي، از سفيران خود بخواهد که نسبت به سرکوب فلسطيني ها توسط ارتش اسراييل اعتراض کنند. عملي که به گزارش رسمي وزارت خارجه، پيش از آن انجام شده و در نامه اي از سفيران جمهوري اسلامي خواسته شده بود. البته روزنامه جمهوري اسلامي بدون اشاره به گفته هاي احمدي نژاد همچون سال هاي گذشته در سرمقاله خود خواستار محو اسراييل شد. صدا و سيماي جمهوري اسلامي در چند بخش خبري خود تحليلي را منعکس کرد که به خصوص در برنامه هاي خبري به زبان هاي خارجي تکرار شد. در اين تحليل گفته شده است که واکنش هاي خشم آميز بين المللي نسبت به اظهارات آقاي احمدي نژاد را وسيله اي براي تحت فشار گذاشتن ايران در برنامه هسته اي است.
يک کارشناس سياسي در گفتگويي با برنامه فارسي بي بي سي گفت انتظار دارد که در روزهاي آينده واکنش هاي بيش تري نسبت به گفته هاي احمدي نژاد در تهران بروز کند. به گفته وي روزنامه هاي روز شنبه با انعکاس وسيع آن چه در جهان عليه سخنان احمدي نژاد گفته شد عملاً انتقاد خود را نشان دادند اما به دليل حساسيت روز قدس و مساله فلسطين و فضاي عمومي به شدت تحريک شده کشور ترجيح دادند که فعلا سکوت کنند.

دسته اي از اين روزنامه هاي تهران مطابق سال هاي قبل در سرمقاله ها و تيترهاي اول خود همچنان ضديت با اسراييل و حمايت از فلسظين را ادامه داده اند بدون هيچ اشاره اي به گفته هاي احمدي نژاد. دسته اي ديگر مانند جوان روزنامه سپاه پاسداران از آن حمايت کرده اند و روزنامه همبستگي تنها روزنامه صبح شنبه تهران بود که در سرمقاله خود با نقل گفته هاي رهبران کشور هاي مسلمان و رييس هيات فلسطيني در مذاکرات صلح که گفت است به جاي نابودي اسراييل بهترست در فکر تأسيس حکومت فلسطيني باشيم، پرسيده که حالا چه جاي طرح اين سخنان بود، در حساسيتي که شرايط سياست خارجي و به خصوص پرونده هسته اي دارد.

واکنش هاي جهاني

رسانه هاي جهاني، در يک اجماع بي سابقه سخنان احمدي نژاد را بي موقع و نسنجيده دانسته اند. بسياري از آن ها پيش بيني کرده اند که حکومت ايران در روزهاي آينده اين سخنان را پس خواهد گرفت و گروهي از آن ها نوشته اند که با اين گفته ها احتمال توافقي بر سر پرونده هسته اي ايران از ميان رفت. حتي روزنامه هايي مانند گاردين که از ايران در بحران هسته اي موجود در مقابل فشارهاي آمريکا حمايت مي کند در مقاله اصلي خود اظهار عقيده کرده که اين گفته هاي "ابلهانه" در حالي که داشتن فن آوري هسته اي حق ايران است به گروه هاي مخالف فرصت خواهد داد تا ماتع از دسترسي ايران به اين صنايع شوند. راديو و تلويزيون معتبر خبري جهاني با تهيه گزارش هاي مفصلي از روزقدس و گفته هاي احمدي نژاد وي را محاصره شده در حلقه ده ها محافظ نشان داده اند که حتي در ميان نمازگزاران و حاميان فلسطين که مجسمه پارچه اي شارون و بوش را مي سوزاندند چندان ايمن نيست. در تمامي اين گزارش ها پرونده هسته اي مطرح شده و با نقل قول کوفي عنان و ولاديمير پوتين که در اين روزها سرگرم ميانجي گري در مورد پرونده هسته اي است نتيجه گرفته شده که رييس دولت ايران با اين گفته حل بحران هسته اي را اگر نه غيرممکن، بسيار دشوار ساخته و بر صف دشمنان ايران افزوده است.

اولين و تندترين واکنش ها از پاريس به جهان مخابره شد همان جا که در اين اواخر کمتر از سه کشور بزرگ اروپايي طرف گفتگوي هسته اي با ايران ناسزا شنيده است. همان جايي که در ماه هاي گذشته گفته مي شد مانع از تندروي عليه ايران خواهد شد. وزارت خارجه فرانسه در واکنشي که بلافاصله تيتر اول روزنامه هاي مختلف فرانسه شد خواستار محاکمه احمدي نژاد شد. همان کسي که به نوشته لوموند به روشني جهان را تهديد به اقدامات تروريستي کرده است.

توني بلر، نخست وزير بريتانيا، نيز ضمن محکوم کردن آن اظهارات گفت که او "هرگز به چنين اظهاراتي برنخورده است" که رئيس جمهور کشوري بخواهد کشور ديگري نابود شود.

نخست وزير بريتانيا گفت: "اگر ايران به اين روش خود ادامه دهد بزودي به عنوان "يک تهديد واقعي" در نظر گرفته خواهد شد." وي حتي پنهان نکرد که گرچه طرحي براي حمله نظامي به ايران وجود ندارد ولي اين گونه سخن ها هر تصميمي را ممکن خواهد کرد.

به طور طبيعي سران اسراييل اولين کساني بودند که به دنبال انتشار گفته هاي احمدي نژاد به واکنش درباره آن پرداختند. اولين پيشنهاد آن ها اخراج ايران از سازمان ملل بود.

اما شايد مهم ترين خبر براي مقامات تهران از همان جايي آمد که در هفته گذشته وزير خارجه و معاون رييس جمهور بدان جا سفر کرده و خبرهاي خوش همراه آورده بودند. روز پنجشنبه سفير ايران در مسكو را به وزارت خارجه اش فراخواند و از ايران خواست سياستى دورانديشانه اتخاذ كند. به گزارش ايلنا، وزارت خارجه روسيه با صدور بيانيه اى اين گونه اظهارات را در منطقه در حال انفجار خاورميانه غيرقابل قبول خواند و افزود كه اين اظهارات به روند طبيعى رسيدگى به پرونده هسته اى ايران و اوضاع نگران كننده آن كمك نمى كند. اين بيانيه تأكيد مى كند كه روسيه منتظر پاسخ ايران در اين زمينه است.

به يادآوردني است که روسيه آخرين جايي بود که ايران بعد از تحولات تازه در پرونده هسته اي خود توانست به خود جلب کند و در مقام ميانجي بين خود و آمريکا قرار دهد. مطابق آخرين خبرها مسکو با قبول اين که بخشي از چرخه سوخت ايران در آن کشور توليد شود، آماده شد که آمريکا و اروپا راز مقابله تندتر و از جمله ارجاع پرونده هسته اي ايران به شوراي امنيت وادارد. توافقي که از قرار خانم رايس هم از سوي دولت آمريکا با آن موافقت کرده است. آيا در احضار سفير ايران در مسکو مقامات روسي از نوميدي خود از به جا ماندن توافق ها هم حرفي زده اند.

پس از روسيه، نخست وزير استراليا نيز در مواضعى مشابه ديگر كشورهاى غربى و اروپايى مدعى شد كه اين اظهارات زمينه نگرانى هاى بزرگ را فراهم مى كند به گزارش ايلنا "جان هاوارد" چنين افزود: اين امرى است كه سازمان ملل متحد بايد آن را مورد توجه قرار دهد. همچنين وزير خارجه كانادا كه كشورش پس از ماجراى زهرا كاظمى خبرنگار كانادايى ايرانى تبار در تهران، در روابط ديپلماتيك اش با ايران خدشه وارد شده است، اظهارات رئيس جمهورى ايران را نگران كننده توصيف كرد و اظهار داشت كه نمى توان اظهاراتى تا اين حد ضديهودى را تحمل كرد.

راديو اسراييل که آشکار از رسيدن چنين خبري از تهران شادمان بود، در اولين واکنش خود کشورهايي را مورد سرزنش قرار داد که در جريان دو سال گفتگوهاي هسته اي فرصت پيشرفت را به ايران دادند و مي پنداشتند همان طور که در مذاکرات پشت درهاي بسته ادعا مي شود جمهوري اسلامي هيچ نظري به کشورهاي ديگر ندارد. چطور دولتي که نابودي يک کشور را خواستار مي شود اگر امکان و از جمله سلاح هاي کشتار جمعي داشته باشد از آن بهره اي نخواهد گرفت.

نشريه آهارونت با اشاره به گفته ديگري از احمدي نژاد که سران کشورهاي مسلمان داراي رابطه سياسي با اسراييل را از قهر مسلمان مي ترساند، نوشت کشوري که هنوز نام قاتل پرزيدنت انورسادات را از خيابان خود پاک نکرده است، با اين گفته نشان مي دهد که آرزو دارد ده ها خيابان به نام تروريست هايي اختصاص دهد که احمدي نژاد آن ها را تهديد به ترور کرده است.

واکنش سازمان ملل

با وجود واکنش هاي منفي و تند روساي دولت ها، جامعه سياسي جهان بيش از همه از واکنش کوفي عنان دبيرکل سازمان ملل جا خورده و آن را بي سابقه خوانده اند. آن جا که وي خواستار آن شده که فورا ايران سخناني دال بر محو اسراييل از نقشه عالم را پس بگيرد. گرچه سخن کوفي عنان به منزله دفاع از پرنسيب سازمان ملل در دفاع از يک عضو خود [اسراييل] تلقي شده است اما به نوشته بي بي سي هرگز در تاريخ سازمان ملل چنين برخوردي با يک عضو اين سازمان [ يعني ايران] سابقه نداشته است. يک روز بعد بيانيه شوراي امنيت سازمان ملل چنان اوجي به واکنش ها داد که عملاً بي سابقه بودن اظهارات کوفي عنان را در پرتو خود قرار داد.

کليه 15 عضو شوراي امنيت سازمان ملل با بيانيه محکوم کردن رئيس جمهور ايران موافقت کردند و به گفته يک کارشناس انگليسي آشکار شد که شوراي امنيت همان جاي خوفناکي است که اگر پرونده هسته اي ايران به آن جا فرستاده شود در ايجاد محدوديت و تحريم ايران سخني نخواهد بود.

بيانيه شوراي امنيت سازمان ملل وقتي منتشر شد نيويورک تايمز افشا کرد که روز جمعه وقتي بيانيه محکوميت ايران توسط دولت بريتانيا طرح شد، روسيه، چين و الجزاير در شوراي امنيت از اعضاي اين شورا اعلام داشتند که آمادگي توافق با آن را ندارند. اما اين مخالفت نيم روز بيش تر طول نکشيد و با گفتگوهاي پشت پرده پس از بحث درباره عبارت بندي اين بيانيه، کليه اعضاي شورا موافقت کردند اظهارات محمود احمدي نژاد را محکوم کرده و از بيانيه کوفي عنان که گفته بود هيچ يک از اعضاي سازمان ملل نبايد کشور ديگري را با خشونت تهديد کند حمايت کنند.

روز بعد از آن بود که گيلرمن، نماينده اسراييل در سازمان ملل بود که با ذکر ناخرساندي دولت متبوع خود از لحن ملايم بيانيه شوراي امنيت گفت: "60 سال پس از واقعه قتل عام يهوديان [هالوکاست]، رهبر يکي از اعضاي سازمان ملل خواستار نابودي يکي ديگر از کشورهاي عضو سازمان ملل متحد شده است. اين [درخواست] پژواک هاي بسيار تيره گذشته را به همراه دارد و ما اميدواريم که اين پيام [بيانيه شوراي امنيت] با صداي بلند و واضح در تهران شنيده شود."

خبرنگار سازمان ملل لوموند در يک برنامه تلويزيوني در سي ان ان گفت از ميان آن چه در روز اخير از تهران مخابره شده مهم ترينش گفته هاي هاشمي رفسنجاني که در نماز جمعه تهران با تأکيد بر اين که ايران با جامعه يهودي ها مشکلي ندارد و حتي آنان را پيروان يک دين رسمي و شناخته شده به حق مي داند، همان طرحي را بازگفت که در زمان دولت خود همزمان با مذاکرات صلح خاورميانه مطرح شد، رفراندوم. به گفته وي اعضاي شوراي امنيت ترجيح دادند که منتظر بمانند تا واکنش هاي بعدي دولت جمهوري اسلامي را بررسي کنند. چون يک احتمال آن است که اين گفته ها نظر اصلي نظامي که بالاترين فرد آن رييس جمهور نيست نباشد.

بيانيه شوراي امنيت پس از اقدام هاي مشابه از سوي اتحاديه اروپا، واتيکان و مجلس نمايندگان کنگره آمريکا صادر شد.

عمل به وعده

يکي از روزنامه نگاران اصلاح طلب که خواست تا نامش محفوظ بماند در گفتگويي با "روز" با اشاره به تحولاتي که بعد از سخنان نسنجيده احمدي نژاد در داخل و خارج از کشور رخ داده است گفت اما اين بخشي از همان وعده اي است که وي در زمان انتخابات داده بود. وعده بازگشت به روزهاي اول تأسيس انقلاب و آرمان هاي انقلابي. به يادآوردن گروگان گيري و شرايط آن سال ها خود بهترين نشانه است که گروه تازه به دولت رسيده کدام بخش از تاريخ را مي خواهند تکرار کنند.

اين روزنامه نگار معتقد است در حقيقت زودتر از آن که تصور مي رفت آشکار شد که حمايت بخش هاي مختلف حاکميت از احمدي نژاد در جريان انتخابات اخير تا چه اندازه خطا بوده است به طوري که امروز مخالفت با دولت جديد نه وظيفه اصلاح طلبان بر عهده رهبران نظام است که تجربه جنگ هشت ساله را پشت سر دارند و مي دانند که آن جنگ به چه جهت به ملت ايران و عراق تحميل شد. آيا با توجه به تحولات بزرگ جهاني، و رخدادهاي کشور و منطقه و خواست هاي آزادي خواهانه و اصلاح طلبانه اکثريت جامعه جوان ايراني وقت استقبال از شرايطي است که به نظر مي رسد کم هزينه تر از جنگ تحميلي نخواهد بود.