عليزاده: مرا به مشهد برگردانيد

رييس دادگستری تهران، پست تشريفاتی گرفت

با برگزاری مراسم توديع عليزاده رييس دادگستری استان تهران، اين سئوال که آيا جابه جايی او جنبه تشويقی داشته يا تنبيهی، پاسخ روشن تری يافت.

عباسعلی عليزاده که از دادگستری مشهد به تهران آمد ويکی از کليدی ترين پستهای قضايی را به دست گرفت، درمراسم توديع خود درحاليکه اشک می ريخت، در لفافه درخواست کرد که او را دوباره به جايی برگردانند که از آنجا آمده بود. او تاکيد کرد:" منتظرم روزی بگويند به مشهد برگردم و خادمی امام رضا را انجام دهم."

جابه جايی عليزاده در پی انتشار گزارشی از اقدامات خلاف قانون در قوه قضاييه انجام شد. اين گزارش که در مرداد ماه گذشته انتشار يافت به موارد متعددی از نقض حقوق شهروندی، وجود شکنجه واطاله دادرسی در دادگاهها وبازداشتگاه ها اشاره دارد. عليزاده رياست هیاتی را داشت که اين گزارش را تهیه کرد.

پس از انتشار اين گزارش، که عليزاده صحت آنرا عليرغم فشارهايی که وجود داشت، همواره تاييد کرد، باعث شد که او از سوی ديگر بخشهای قوه قضاييه تحت ضربه قرار گيرد. اين گزارش از آن جهت اهميت يافت که برای نخستين بار يک مقام قضايی جمهوری اسلامی، وجود ضرب وجرح دربازداشتگاهها را تاييد کرد.

• شایعه برکناری*

چند هفته پس از انتشار اين گزارش، زمزمه برکناری عليزاده وحتی مرتضوی شنيده شد، اماهردو، اين خبرها را تکذيب کردند. تا اينکه در پی معرفی اعضای هيئت منصفه دادگاه مطبوعات درتهران، عليزاده در پاسخ خبرنگاران که از او درباره جابه جايی پرسيده بودند گفت:" هنوز حکمی دريافت نکرده ام." اين درحالی بود که همه سايت های خبری به طور همزمان، در همان روز خبر انتقال عليزاده از دادگستری استان تهران و آمدن رييس دادگستری اصفهان به جای اورا منتشر کرده بودند.

در مراسم توديع، عليزاده که به شدت احساساتی شده بود گفت:" قصد نداشتم به کسی اهانت کنم، خدا می‌داند که نيت من توهين به هيچ‌کس نبوده است. دست تک تک شما قضات و کارمندان را می‌بوسم. من شما را خيلی اذيت کرده‌ام انشاء الله که از من خواهيد گذشت." برخی آگاهان معتقدند این پاسخ به نظر قضات بود، که معتقد بودند گزارش او آبروی قوه قضاییه را برده است.

دور از سیاست

پيش از اين معاون اجرايی قوه قضاييه، امير عباس سهراب بيگ بود که مرداد ماه به رياست دادگستری استان گيلان محسوب شد. او پيش از آنکه معاون قوه قضاييه شود، رييس دادگستری خوزستان بود. در این دوره، همه اختيارات اداری- مالی قوه قضاييه به او تنفيذ شد . کاری دور از سياست، برای رسيدگی به کارهای داخلی اين قوه. اما پس از مدتی چنين کاری او را خسته کرد، يا به دليل تغييراتی که در راه بود، درحاليکه تنها يک سال واندی از معاونت او می گذشت از اين سمت استعفا داد.

انتقال عباسعلی عليزاده، از سياسی ترين چهره های قوه قضاييه، به چنين پستی می تواند اين مفهوم را تقويت کند که وی برای مدتی مجبور به کناره گيری از سياست شده است.

• سرنوشت های مشابه*

علی رازينی رييس اسبق دادگستری استان تهران از سياسی ترين چهره های قضايی کشور بود. از روحانيون وابسته به جناح راست که چندين پرونده مهم را برای این جناح سروسامان داد. گفته می شود رازينی ، نقدی را از محافظت اطلاعات نيروی انتظامی فراخواند وبه او دستور بازداشت و بازجويی از شهرداران تهران در دوره کرباسچی را داد . این بازجویی ها درنهايت منجر به دادگاه جنجالی شهردار تهران و پرونده ای شد که هنوز در صحت و سقم اعترافات حاصل از بازجويی های آن شک وشبهه فراوان وجود دارد. گفته می شد رازينی با بيان اين نکته به نقدی که تيم و بازداشتگاه او قابل اعتماد است اجازه بررسی فوق العاده را در پرونده شهرداران صادر کرده است.

همچنین نقش ویژه او در رسیدگی به پرونده مهدی هاشمی، داماد آقای منتظری نیز از او شخصیتی ساخته بود که به نظر نمی رسید هیچ مقامی بتواند اورا از پستی برکنار کند. اما پس از مدتی اورا از ریاست دادگستری استان تهران به دیوان عالی کشور فرستادند وبه این ترتیب رازینی به نوعی بازنشسته شد.

زمانی که رازينی به دیوان عالی کشور رفت ومامور خدمت به دادگاه روحانيت شد، ديگر سروصدايی از او شنيده نشد. گرچه نام او بارها وبارها در خبرهای پشت پرده شنيده می شد. مهمترين خبری که از او به صفحه روزنامه ها راه يافت، ترور نافرجام وی توسط گروه مهدویت بود. به نظر می رسد تصميمی که برای عليزاده گرفته شده، اورا نيز به همين شکل از خط اول سياست کشورخارج کند وبه پشت پرده براند.

عليزاده ودوران طلايی

عليزاده زمانی به دادگستری تهران آمد که دادسراها احيا شد. احيای دادسراها پس از سالها، باعث شد نقش عليزاده دردادگستری تهران بيش از پيش پررنگ شود. علیزاده زمانی که رییس دادگستری استان تهران شد، نامهای شناخته شده دیگری برای تکیه زدن بر چنین پستی آماده بودند. اما شاهرودی آمده بود تا قوه قضاییه را که می گفت، " ویرانه" است، سر و سامان دهد. شاید برای همین بود که علیزاده را به تهران آورد و دادگستری پایتخت را به او سپرد. علیزاده هم درمراسم وداع با پست خودتنها توانست بگوید: "بنده به قانون اساسي، ولايت فقيه پايبند هستم و نمي‌دانم از مرد بزرگي چون آيت‌الله هاشمي شاهرودي چگونه تشكر كنم."

از سوی دیگر ابراهيم رييسی، رييس سازمان بازرسی کل کشور، در مراسم توديع و معارفه‌ رييس دادگستری استان تهران، گفت:" عليزاده درحالی کار خود را در دادگستری تهران تمام می کند که دوران سختی در مديريت خود را پشت سر گذاشته است."

او اشاره نکرد دليل سختی کار عليزاده چه بوده است. عليزاده رييس دادگستری تهران ، پس از انتخاب سعيد مرتضوی به عنوان دادستان تهران درواقع دست اين قاضی دادگاه مطبوعات را برای رسيدگی به پرونده های سياسی و مطبوعاتی بازتر کرد. گرچه به نظر نمی رسيد عليزاده برای انتخاب مرتضوی، از خود ابتکار عمل به خرج داده باشد وبيشتر روشن بودکه انتخاب مرتضوی به او ديکته شده است، اما در زمان همکاری، اين دو جز در موقعیت‌های خاص با يکديگر اختلاف نظری نشان ندادند.

اما به تدریج پیش آمد که عليزاده سخنی می گفت و مرتضوی اورا اصلاح می کرد، به ويژه چنانچه عليزاده درباب پرونده های مطبوعاتی سخنی می گفت که با نظر مرتضوی هماهنگ نبود. به عنوان مثال زمانی که عليزاده اعلام کرد از اين پس به جای برخورد با مطبوعه وتوقيف آن با مديران آن برخورد می شود، مرتضوی با نوشتن نامه ای از او خواست که حرفش را پس بگيرد. او در پاسخ مرتضوی دليل و برهان آورد که خبرنگاران در شرايطی نامناسب ( پس از مراسم ختم مادر همسر آقای شاهرودی) اورا به صحبت گرفته اند واو تنها سخنان شخص شاهرودی، ریاست قوه قضاییه را تکرار کرده است. او مجبور شد خاطر نشان کند: " پيش از اين هم دادستانی براساس قانون عمل می کرده است."

در پی اين تناقض گويی هاوهمچنین گفته هایی درباره پرونده گنجی که با سخنان سخنگوی قوه قضاییه ( وزیر دادگستری فعلی) هماهنگ نبود، شاهرودی با صدور بخشنامه ای، مقامات قضايی را ممنوع المصاحبه کرد. اين ممنوعيت زياد به طول نينجاميد و در اندک زمانی عليزاده دوباره مصاحبه های خود را آغاز کرد.

به عقیده آگاهان، خروج عليزاده از دادگستری استان تهران می تواند به معنای ايجاد تغييراتی گسترده در دادگستری استان تهران باشد .که برکناری مرتضوی نیز از آن اتفاقات است. از چندی پيش خبری مبنی بر جابه جا شدن سعيد مرتضوی، نيزشايع شده است. گفته می شود اينبار مرتضوی برای ادامه تحصيلات می رود. این روزها ظاهرا خیلی ها در انتظار ادامه تحصیل اند.