تاثير منفی تحولات سياسی بر جلب جهانگرد

جهانگردها برای سفر به ايران مرددند

کارشناسان صنعت گردشگری معتقدند بعد از اقداماتی که در سال‌های آخر دولت خاتمی برای جلب جهانگرد به ايران آغاز شده بود تصوير تند و منفی و سختی که رسانه‌های جهانی همزمان با آغاز به کار دولت احمدی‌نژاد ارائه می‌دهد به کاهش چشمگير جهانگردان خواهد انجاميد.

يک گزارش میدانی که توسط يک نشريه توريستی ايتاليائی از جهانگردان صورت پذيرفته نشان می دهد که نزديک به چهل در صد آن ها از اخبار سياسی ايران و احتمال روياروئی ايران و آمريکا به اين نتيجه رسيده اند که ايران محل مناسبی برای توريست نيست.

کاهش گردشگران خارجی، نگرانی های جدی برای مسئولان امور گردشگری در ایران به وجود آورده است. بیش از ۲۰۰۰ تور وآژانس مسافرتی که در ایران فعال هستند که از این تعداد ۷۰۰ آژانس در تهران مستقرند با وجود اين افزايشی در درآمد حاصل از گردشگران حاصل نشده بلکه ارقام کاهش پذيرفته است.و نگرانی آن وجود دارد که آژانس های توريستی بسياری فعاليت های خود را متوقف کنند.

آمارهای سال ۱۳۸۳ نشان می دهد با توجه به ۷۰۰ هزار توریستی که از ایران بازدید کرده اند(۲۰۰۵-۲۰۰۴) می توان تخمین زد که هر آژانس گردشگری به صورت متوسط حدود ۳۵۰ جهانگرد را در ایران هدایت کرده است. با توجه به سیاست های مبهم دولت جدید در زمینه گردشگری که به ایجاد فضای بلاتکلیفی در میان برخی از این آژانس ها منجر شده است، با عنايت به منتفی شدن تعدادی از تورهای برنامه ريزی شده کارشناسان اين صنعت نگرانند که رونق اين صنعت به کلی از ميان برود.

شکست سیاست های گردشگری

رقم های مربوط به گردشگری در ایران در مقایسه با کشورهایی مثل مالزی، ناامید کننده به نظر می رسد. کشوری که تنها ۱۹۹ آژانس گردشگری دارد اما همین تعداد آژانس توانسته اند در سال ۲۰۰۴، ۱۶ میلیون توریست را به خود جلب کنند. برای کشوری مانند ایران با توجه به گستردگی وجذابیت های تاریخی وطبیعی، چنین آماری شکست بزرگی به حساب می آید. ایران یکی از ده کشور در سراسر جهان محسوب می شود که پتانسیل تفریح وجذب گردشگر را به خود اختصاص می دهد. اما هیچگاه مسئولین کشور حتی در دودوره ریاست جمهوری محمد خاتمی نتوانستند موضوع توریسم را به عنوان یکی از کانون های درامد ملی مورد توجه قرار دهند ومحدودیت های ان را مرتفع کنند. درپایان دوره خاتمی صحبت های برای ایجاد مناطق آزاد توریستی در مناطقی مانند کیش وقشم وجود داشت که با تغییر دولت عملا مسکوت ماند.

در دولت جدید نیزبه نظر می رسد با توجه به غلبه تحجر و شعارگرائی بر واقع بینی سیاسی و اقتصادی، علاقه مندی در خصوص فعال کردن این بخش وجود نداشته باشد.

مدیران آژانس های مسافرتی از محدودیت های بسیاری خبر می دهند که آنان را برای جذب توریست ها در موقعیت دشواری قرار می دهد وشرایط غیر قابل رقابتی را برای آنان در مقایسه با مالزی ویا دوبی به وجود می اورد.

مدیر یکی از آژانس های معروف تهران می گوید:" مهمترین بخش محدودیت های ما تبلیغات است در حالی که کشورهایی مانند مالزی ویا امارات تبلیغات زیادی را در شبکه های ماهواره ای مانند سی ان ان یا یورو نیوز، اسکای ودیگر شبکه های پرطرفدار جهان انجام می دهند، از طرف ايران هيچ رغبتی به اين نوع کار نشان داده نمی شود و در مقابل تبلیغات منفی هميشگی است که به گریزان کردن گردشگران منجر می شود"

به ایران نروید

آنها که این روز های به سفارت آمریکا در دوبی و استانبول رفته‌اند با تابلویی مواجه می شوند که به مسافرین آمریکایی توصیه می کند که به ایران سفر نکنند چرا که احتمال خطر وآدم ربایی در مورد آن ها می رود. چنین تصویر های منفی به نظر بسیاری از کارشناسان در حالی که دولت ایران هم هیچ اقدامی برای زدایش آنها نمی کند، بسیار تاثیر گذار است. با این وجود از نظر بسیاری از آژانس های مسافرتی زیر ساخت های گردشگردی مانند راه، هتل وامکانات رفاهی در ایران در مقایسه با کشورهای دیگر وضعیت غیر فابل رقابتی را به وجود آورده است. کیوان بیانی مدیرآژانس مسافرتی کیهان می گوید:" مشکلات در پیش روی گردشگران خارجی بسیار زیاد است. اما مهمترین مشکل گام های آرام ایران برای از بین بردن تصاویر سیاهی است که اقتصاد وفرهنگ وگردشگری را طی سالهای گذشته زیر سایه نفوذ خود برده است. مشکل دیگر ضعف بخش خصوص وعمومی در تبلیغ جذابیت های توریستی کشور است. هنگامیه تقریبا همه کشورها تبلیغات گردشگری را در برنامه های خود می گنجانند، ایران تنها برنامه های بسیار محدودی در سه کانال تلویزیونی دارد.

ابراهیم پورجعفری، مسئول انجمن راهنمایان تور، با اینکه تبلغات کافی روی گردشگری در این دنیای رقابت وحرفه ای گری در ایران صورت نمی گیرد موافق است. او می گوید در حالی که کشورهای دیگر از طریق برنامه های گسترده تلویزیونی به تبلیغ گردشگری می پردازند ایران می کوشد از طریق پوستر وبروشور به این کار اقدام کند که اساسا راه موثری نیست.

کارشناسان معتقدند که علاوه بر مسائل مطرح شده یکی از مشکلات اصلی گردشگری در میان آژانس های مسافرتی ناموفق بودن آنها در عرصه خدمات توريسم است. که به نظرمی رسد تمرکز بر ایران ونقاط جذاب آن می تواند اولین گام راهبردی برایت تغییر وضعیت موجود قلمداد شود. عدم حمایت کافی دولت از این بخش برخی انگیزه های آژانس های مسافرتی را کاهش داده است.

کارشناسان مسائل گردشگری معتقدند با توجه به جاذبه های جغرافيائی ايران و تنوع آن امکان جذب توريسم فراوان وجود دارد اما جذب اين ارقام بستگی به اراده حکومت برای آن دارد. امری که در سال های اخير نشانه هائی از آن ظاهر شده بود اما اينک ديگر نشانه ای نیست. و به نظر می رسد مسوولان دولت جديد قانعند که به جز توريست های زيارتی که معمولا از کشورهای فقير همسايه می آيند نيازی به جذب ساير جهانگردهای جهان نیست.

آموزش اسکی به عرب ها

با این وجود ظاهرا به نظر می رسد برخی از آژانس های مسافرتی یکی از کانون های توجه خود را در وضعیت موجود به سوی سواحل عربی مشغول کرده اند. انجمن توریسم ورزشی ایران، کلاس های آموزش اسکی را برای گردشگران کشورهای عربی که به ایران می آیند برگزار می کند، تا حداقل از این جذابیتی که در کشورهای عربی از آن خبری نیست استفاده بیشتری برده باشد. مرادی رییس این انجمن به خبرگزاری میراث می گوید: "علاقه مندان عرب زبانی که در این کلاس ها شرکت می کنند، پس از پایان دوره گواهینامه حضور در دوره دریافت می کنند. این کلاس های قرار است با هماهنگی وهمکاری فدراسیون اسکی جمهوری اسلامی برگزار شود. قیمت پایین ایران در مقایسه با کشورهای اروپایی ومشابهت های فرهنگی ملت های منطقه از مهمترین عواملی است که گردشگران عربی را به کشور جلب می کند. فدراسیون اسکی ایران دوره های اموزشی اسکی را با قیمت ۲۰۲۰ دلار برگزار می کند که در مقایسه با کشور های اروپایی مانند سوییس وفرانسه بسیار پایین تر است. علاوه بر آموزش، گردشگران عربی می توانند به ایران بیایند واز هوای سرد وبرفی که در کشورشان از آن محروم هستند لذت ببرند، تمرین اسکی کنند و تفریح.

اما این همه ظرفیت ایران برای جذب گردشگران نیست. ظرفيت ها هر چه باشد بايد اراده ای برای جلب جهانگرد به معنای واقعی وجود داشته باشد. همان که ترکيه و سوريه و لبنان بر رويش حساب ها باز کرده اند و به زودی افغانستان و عراق هم به اين بازار اضافه خواهند شد.