انتقاد از دو سو:

اسلامي کردن مدارس بي معني است

وقتي فرشيدي براي گرفتن راي اعتماد از مجلس هفتم، برنامه هايش را در ارتباط با اسلامي کردن آموزش و پرورش مطرح کرد، واکنش هاي منفي بسياري را بر انگيخت؛ و از هر دو سو. هم اقليت مجلس و هم اکثريت اصولگرا. او اخيرا باز از اسلامي کردن مدارس خبر داده و از راه اندازي مجدد معاونت پرورشي، که در زمان دولت خاتمي حذف شده بود. با احمد شيرزاد، رئيس کميسيون آموزش مجلس ششم و هاجر تحريري نيک صفت نايب رييس کميسيون آموزش مجلس هفتم در اين باره سخن گفته ايم.

تخصصي فکر کنيم

احمدشيرزاد، رييس کميسيون آموزش و نماينده اصفهان در مجلس ششم، و از اعضاي جبهه مشارکت، درخصوص طرح اسلامي کردن مدارس مي گويد: اين ترکيب "اسلامي کردن مدارس" چند سال پيش نيز درمورد دانشگاه ها به کار برده شد، اما هيچگاه از طرف کساني که اين بحث را ارائه کرده بودند تعريف معيني برايش ارائه نشد. يعني روشن نيست که اسلامي کردن يعني چه؟ اگر منظور افراد مسلمان باشد که همه مدعي مسلماني اند. اگر منظور روابط و شيوه هاي رفتاري خاص در مدارس است که بايد مصاديقش گفته شود. کلمه اسلامي خيلي وسيع است و تعريف روشن و واحدي ندارد.

وي مي افزايد: اگر نماز را مظهر رفتار اسلامي بدانيم، معنايش اين است که نماز اجباري شود يا نهادي براي ترويج نماز در مدارس راه اندازي شود. خب، اين نهاد که الان به نام ستاد نماز وجود دارد. اما اگر منظور اين باشد که کساني مسئول اسلامي کردن مدارس شوند، يا کساني را اسلامي کنيم، که اين معناي روشني ندارد و به نتيجه اي هم نمي رسد. همانطور که در مورد دانشگاه ها گفتند و هيچ وقت هم نتيجه روشني نگرفتند. در آن دوران در هر دانشگاهي ستادي به نام ستادهاي اسلامي کردن دانشگاه ها وجود داشت، اما چون هيچ وقت يک طرح اجرايي و مشخصي وجود نداشت و هيچ وقت خروجي معيني نداشت، جواب لازم را هم نگرفت.

شيرزاد درباره معاونت پرورشي وزارت آموزش و پرورش نيز مي گويد: اين طرح در مورد امور تربيتي يک گام به عقب است. اصولا معلمان به لحاظ تخصصي هم مسئول آموزش هستند هم مسئول پرورش. کل سازمان آموزش و پرورش هم يک دستگاه واحد تعليم و تربيت است. لذا نبايد کسان به طور جداگانه مسئولش باشند. علاوه بر اين طرح گماردن کساني براي امور تربيتي، طرح کارشناسانه اي نيست و تا به حال هم نتيجه اي نداشته و مشکلات بسيار زيادي هم به بار آورده است. بخش زيادي از نيروهاي تربيتي که وارد مدارس شدند، خودشان هم نمي دانستند تکليفشان چيست. و هنوز هم نمي دانند در مدارس چه وظيفه اي دارند.ولي اگر مسايل فوق برنامه به عهده آن ها است، که ديگر اين فوق برنامه هاي چند ساعته نياز به تشکيلات جداگانه اي ندارد و معاونت خاصي نمي خواهد. اين مسئله در زمان شهيد رجايي براي جذب يک عده انقلابي در بدنه آموزش و پرورش، مطرح شده بود ولي حالا بعد از گذشت بيش از ۲۰ سال ديگر مصداق ندارد و قابل اجرا نيست.

اين عضو فراکسيون دوم خرداد مجلس ششم اضافه مي کند: به اين مسايل بايد تخصصي تر نگاه کرد و بايد به دور از تعصب جناحي و سياسي کاري، به متخصصين امر اجازه داد تا در اين باره اظهار نظر کنند.

با ين طرح ها نمي شود

هاجر تحريري نيک صفت، نايب رييس کميسيون آموزش و نماينده مردم رشت در مجلس هفتم، عضو فراکسيون اصولگرايان است، اما او انتقادات جدي به اين طرح وزير اصولگراي دولت دارد. وي مي گويد: با توجه به اينکه ما در يک کشور اسلامي زندگي مي کنيم، تمام تلاش و هدف مان در اين ۲۷ سال، و پس از انقلاب، اسلامي کردن همه نهادها و سازمان ها بود و در اين مسير حرکت کرديم، اما به چه نتيجه اي رسيديم؟ حال چطور مي توان بعد از اين مدت از اسلامي کردن مدارس سخن بگوييم؟ همين مسئله نشاندهنده اين است که يک جاهايي موفق نبوده ايم و ضعف هايي در اين زمينه ديده مي شود.

وي سپس خود اين سوال را مطرح مي کند که چه کنيم تا در اين راستا حرکت کنيم و موفق شويم : اين اهداف زماني تحقق مي يابد که خود مسئولين به گفته هايشان عامل باشند. يعني تازماني که عمل نکنند و فقط سخنراني کنند و طرح بدهند، اتفاقي نمي افتد. مسلماني به عمل است نه گفتار. انتخاب مديران و مسئولان بايد از شايستگان باشد و اين هم زماني ميسر است که زمينه براي انتخاب شغل براي علاقمندان اين شغل و تحصيلکردگان اين رشته فراهم شود، بايد امکانات مالي براي معلمان فراهم شود، تا آنها ديگر ناچار نشوند براي امرار معاش به شغل دوم روي بياورند و حرمتشان شکسته شود. با اين اوصاف چگونه انتظار داريم مدارس را اسلامي کنيم. آقاي وزير اين ها را اول اصلاح کند بعد به دنبال اين طرح ها باشد.

وي مي افزايد: اسلامي کردن مدارس زماني تحقق مي يابد که ما خلاف آن چيزي را که دين به ما مي گويد، به دانش آموزان تحميل نکنيم. مثلا چرا دختران در مدارسي که هيچ جنس مخالفي در آن نيست بايد از پوشش استفاده کنند و بعد از حجاب بيزار شوند، در حاليکه دين هيچگاه نگفته در چنين جاهايي هم حجاب رعايت شود. يا چرا بايد به زور کسي را وادار به واجبات کنيم. مثلا به دانش آموزان بگوييم در نماز شرکت کنيد تا نمره انضباط تان بالا رود. آنوقت ديگر نماز خواندن براي بچه ها مي شود تظاهر کردن.

وي تصريح مي کند: اسلامي کردن زماني تحقق پيدا مي کند که زمينه ها را براي سوالات شرعي بچه ها فراهم کنيم و آن ها سوالاتشان را بدون واهمه بپرسند و فرهيختگان و باسوادان نيز به سوالاتشان پاسخ دهند. اسلامي کردن زماني تحقق پيدا مي کند که ما برداشت هاي شخصي مان را به نام دين به بچه ها القا نکنيم. دين بايد مبتني بر روحيات و نيازهاي دانش آموزان باشد. ما در کتاب هاي ديني چيزهايي را مي آوريم که براي بچه ها ايجاد انگيزه نمي کند، در حاليکه ما بايد به بچه ها انگيزه بدهيم.

هاجر تحريري نيک صفت مي گويد: اگر آقاي وزير به دنبال اين کارهاست موفق خواهد بود، اما اگر بازهم در حد گفتن و برنامه هاي قبلي باشد، ما هرگز مدارس اسلامي نخواهيم داشت. ما بايد روي انديشه کار کنيم نه ظاهر بچه ها. اگر انديشه درست شود ظاهر هم تغيير خواهد کرد.

اين عضو فراکسيون اصولگرايان مجلس هفتم درباره معاونت تربيتي نيز عقيده دارد: اين معاونت براي مدارس الزامي است، اما بايد با همان اهداف و مسايلي باشد که گفتم. نبايد بچه ها را به اجبار به طرف مسايل ديني بکشيم. بايد الان نياز بچه ها را تشخيص دهيم. اما اگر به برنامه هاي صوري و ظاهري بپردازيم و برداشت هاي شخصي را به بچه ها تحميل کنيم، هيچ اثري نخواهد داشت. معلمان پرورشي بايد از هر لحاظ، چه از نظر سواد و چه از نظر ظاهر، درحد بالايي باشند نه اينکه از جاي ديگري به آموزش و پرورش بيايند تا فقط کاري داشته باشند. آن ها بايد تخصصشان اين باشد و علاقمند به اين کار باشند.