با کاهش بودجه فرهنگي صورت مي گيرد:

حذف فرهنگي به روش اقتصادی

در حالي که اميررضا خادم يکي از اعضاي عضو كميسيون فرهنگي مجلس، از افزايش صد در صدي بودجه نهاد هاي مذهبي توسط دولت و در سال آينده خبر داده است، روز گذشته سعيد ابوطالب يکي ديگر از اعضاي همين کميسيون ضمن حمله به برخي از فيلم هاي ساخته شده در يک سال اخير، ازمعاونت سينمايي وزارت ارشاد خواست تا اين فيلم ها را كه از ديد او "هنجارشكن، ضد باورهاي مردم و حتي ضد امنيت ملي" است، خريداري و آرشيو کند.

اين اظهارات در حالي بيان مي شود که حتا بسياري از مديران دولتي در روز هاي اخير با انتقاد از کاهش بودجه بخش فرهنگ در لايحه بودجه سال 85، از مجلس خواسته اند تا با انجام تغييراتي، بودجه 3 در صدي بخش فرهنگ را افزايش دهند.

سهم فرهنگ به حساب نهادهاي مذهبي

يک سال پيش و در چنين روز هايي مجلس با ايجاد تغييراتي در لايحه بودجه سال 84 بخش بزرگي از بودجه فرهنگي پيش بيني شده از سوي دولت را به نهاد هاي مذهبي اختصاص داد.امسال نيز با تغيير دولت، تدوين کنندگان لايحه بودجه سال 85 پيش از ارسال اين لايحه به مجلس، همزمان با کاستن از بودجه نهاد هاي فرهنگي، بودجه نهاد هاي مذهبي را صد در صد افزايش داده اند. روز گذشته امير رضا خادم عضو کميسيون فرهنگي مجلس، ميزان افزايش بودجه نهادهاي مذهبي در لايحه بودجه سال ‪ ۱۳۸۵را به طور متوسط "صد در صد" ذكر كرد و گفت: "كميسيون فرهنگي مجلس در حال بررسي راه هايي است تا ساير بخش‌هاي فرهنگي نيز بتوانند از رشدي در اين اندازه برخوردار باشند."

خادم همچنين خبر داد که قرار است معاونان هنري، سينمايي و برنامه‌ريزي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به همراه كارشناسان مركز پژوهش‌هاي مجلس در كميسيون فرهنگي حضور يابند تا راهي براي جبران کاهش بودجه بخش فرهنگ پيدا کنند. او اگرچه از ذكر نام نهادهاي مذهبي كه در لايحه بودجه سال آينده افزايش بودجه داشته اند، خودداري كرد، ولي گفت: "بدون اينكه نامي از آنها ببرم، مي گويم كه اين سازمان ها و نهادها ‪ ۱۲۶ درصد، ‪ ۱۰۸ درصد، ‪ ۱۴۴ درصد، ‪‪۹۶ درصد افزايش بودجه داشته اند." خادم افزود: "بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در امور جاري ‪ ۲۱ درصد افزايش و در بخش تملك دارايي كه عمراني محسوب مي‌شود، ‪ ۷ درصد كاهش داشته است."

اگر چه قرار است امروز نمايندگان برخي از سازمان هاي دولتي در جلسه مشترک با اعضاي کميسيون فرهنگي براي افزايش بودجه بخش فرهنگ راهي بيانديشند، اما خادم از پيش گفته که قدرت مانور مجلس براي افزايش يا كاهش برخي اعتبارات دستگاه‌ها در لايحه بودجه سال ‪ ۸۵ بسيار محدود است: [در لايحه بودجه سال آينده، براي اولين بار،اعداد و ارقام در رديف‌هاي مختلف مشخص شده و به نوعي "ثابت" شده است].

پولش را مي دهيم، آرشيو کنيد

در همين حال سعيد ابوطالب عضو آبادگر مجلس هفتم با انتقاد از فيلم هايي که در جشنواره فيلم فجر حضور يافته اند، به معاونت سينمايي هشدار داد كه اگر در مورد عملكرد خود در زمينه اكران برخي از فيلم ها تجديد نظر نكند، به اقتصاد سينمايي ضربه خواهد زد. سعيد ابوطالب گفت: "ما انتظار داشتيم در دولت احمدي نژاد اتفاقات جديدي در عرصه فرهنگ رخ دهد."

او محدوديت هاي جديد در حوزه فرهنگ را ناکافي دانست و گفت: "از آنجا كه با توجه به فيلم هايي كه در دولت قبلي مجوز پخش مي گرفت و با مخالفت شديد مردم متدين، نخبگان و هنرمندان روبرو شد، انتظار داشتيم از آن دست فيلم ها ديگر ساخته نشود، اما متأسفانه نه تنها اين فيلم ها ساخته مي شوند بلكه فيلم هايي كه در زمان دولت قبلي اجازه اكران نگرفته بودند از معاونت سينمايي جديد گرفتند." ابوطالب با هشدار به معاونت سينمايي جديد ادامه داد: "اين كار باعث مي شود مردمي كه از سينما قهر كردند، ديگر برنگردند و چون اقتصاد سينمايي ما بر پايه استقبال خانواده ها مي باشد لذا اقتصاد سينمايي بعلت عدم استقبال خانواده ها ضربه مي خورد."

عضو آيادگر کميسيون فرهنگي مجلس هم چنين تأكيد كرد: "در همه اين سال ها اقتصاد سينمايي علي رغم ساختن فيلم هاي گرانقيمت و گران كردن بليط ها نه تنها به حركت درنيامد بلكه متأسفانه بعلت ساختن فيلم هاي هنجار شكن، ضد ارزش ها و باورهاي جامعه با بحران نيز روبرو شروع شده است." او ضمن تاکيد بر وجود مافياي سينمايي گفت که اگر معاونت سينمايي اين روند اجتماعي را تصحيح نكند شرايط سينما از امروز نيز بدتر خواهد شد. عضو كميسيون فرهنگي در سخنانش همچنين پيشنهادي را به معاونت سينمايي داده که تعجب بسياري از فعالان فرهنگي را به همراه داشته است، مطرح کرد. ابوطالب که پيشتر به کار مستند سازي براي تلويزيون مشغول بوده، ازمعاونت سينمايي جديد خواست تا هزينه فيلم هايي را كه "هنجارشكن، ضد باورهاي مردم" و حتي "ضد امنيت ملي" خواند، به تهيه كنندگان بپردازد و آنها را آرشيو کند. او تأکيد کرد: "اين روش از اينكه فيلم ها پخش شوند و آن وقت نتوان جلوي تبعات منفي آن را گرفت، بهتر است."

به فرهنگ خوشبين نباش

ستار هدايت خواه يکي ديگر از اعضاي مجلس هفتم نيز روز گذشته طي سخناني گفت: "به متوليان عرصه فرهنگ و هنر از غفلت و خوش بيني در اين عرصه هشدار مي دهم."

هدايت خواه که همچون ابوطالب عضو كميسيون فرهنگي مجلس هفتم است، گفت: "متأسفانه اين روزها شاهد نمايش فيلم هايي بر پرده سينما هاي كشور هستيم كه به هيچ روي با مباني فرهنگي انقلاب اسلامي سازگاري نداشته، بلكه مروج انديشه هاي اومانيستي – ليبراليستي حاكم بر فضاي فرهنگي و هنري غربي و امريكايي است."

اين عضو فراکسيون اصولگرايان، نيز گفت: "انتظار مي رفت با آغاز به كار دولت نهم كه شعارها و جهت گيري هاي ارزشي و انقلابي مورد اقبال عمومي قرار گرفت، فضاي فرهنگي و هنري حاكم بر حوزه سينما همنوا و هماهنگ با توده مردم نيز نيم نگاهي به سمت ارزشهاي ديني و معنوي كه مردم آگاه و غيرتمند براي حاكميت و حراست از آن خون عزيزترين و رشيدترين فرزندانش را تقديم نمود، معطوف مي کرد."

هدايت خواه خوشبيني نسبت به اصحاب فرهنگ وهنر و آثار سينمايي را نيز مورد نکوهش قرار داد: "اين تحليل خوشبينانه است كه گفته مي شود چون دولت جديد دوران انتقال را پشت سر مي گذارد بطور طبيعي در اين دوران قدرت و تغيير و تحولات مديريتي و كمرنگ شدن ابعاد نظارتي و هدايتي باعث بروز چنين اشكالاتي مي شود و پاره اي جريان هاي فرصت طلب نيز از فترت بوجود آمده سوء استفاده نموده و براي تأمين مقاصد و منافع دنيوي خود و نيز ايجاد يأس در مردم و جريان هاي انقلابي اميدوار به شرايط جديد، دست به چنين اقداماتي زده اند." وي در ادامه، تحليل دوم خود را نيز پيش رو گذاشت: "تحليل دوم آنكه همزمان با شكل گيري دولت جديد و ايجاد فضاي رواني – تبليغي توسط پاره اي از جريانها و مطبوعات وابسته به آنها مبني بر ايجاد فضاي بسته فرهنگي توسط متوليان عرصه فرهنگ دولت جديد، پاره اي از مسئولان عرصه فرهنگ و هنر را در موضع انفعال قرارداد و براي اينكه بر چسب تحجر، جمود و غلبه نگاه امنيتي بر آنها نچسبد از آن طرف بام افتاد."

او تحليل سومي هم داشت: "اساساً مباني فكري و فرهنگي متوليان جديد حوزه سينمايي كشور و نگاه آنها به اين عرصه همان مبنا و نگاه ليبراليستي – سود انگاري است كه ديگر بار در پوشش ارزش گرايي و تظاهر به مباني انقلابي همچنان سيطره خويش را بر اين حوزه حفظ كرده است."

وي افزود: "اين بار نيز با چهره اي آراسته و باخيال راحت مبلغ و مروج همان ارزشها و اصول مباني غير ديني است اما در لباس دينداري." وي به مديران وزارت ارشاد هشدار داد و گفت: "از غفلت خوش بيني در اين عرصه، نكند مارهاي سركوفتة فرهنگ نهيليستي در اثر گرما و حرارت مهرورزي افراطي دوباره جان بگيرند و اين بار زهر آگين تر قصد جان نيمه جان ارزشها را بنمايد."

عزاداري يک ميليارد و پانصد ميليون توماني

همزمان با تصميم دولت براي کاهش بودجه سازمان هاي فرهنگي و افزايش صد در صدي بودجه نهاد هاي مذهبي، سازمان فرهنگي ـ هنري شهرداري تهران هم در رقابتي تنگاتنگ با دولت اعلام کرد که يک ميليارد و پانصد ميليون تومان براي کمک به هيات هاي مذهبي در ماه محرم اختصاص داده است. مشاور اجرايي رييس سازمان فرهنگي و هنري شهرداري تهران، با اشاره به تقارن ماه محرم و ايام عزاداري با سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي و دهه فجر گفت: "امسال برنامه‌ها از ويژگي‌هاي خاصي برخوردار خواهد بود و در همين راستا نمايشگاه بزرگي در مصلاي تهران برپا و كمك‌هاي مادي و معنوي به هيات‌هاي مذهبي در همين مكان ارائه مي‌شود." اين در حالي است که بودجه 28 ميلياردي سازمان فرهنگي ـ هنري شهرداري تهران براي سال 84 نيز به گفته مسولان اين سازمان در شش ماهه اول سال و در جريان انتخابات رياست جمهوري بدون ثبت و ارايه مدارک قانوني از سوي اسفنديار رحيم مشايي مشاور فرهنگي احمدي نژاد هزينه شده بود. قدوسي‌پور گفته که بودجه يک ميليارد و پانصد ميليون توماني فوق صرف برگزاري نمايشگاهي با عنوان "نهضت حسيني تا انقلاب خميني"، "تونلي به نام عبرت"، نمايشگاهي تحت عنوان "عطر سيب" و كمك‌هاي مالي به هيات‌هاي مذهبي ـ که در همين نمايشگاه ها در اختيار هيات‌هاي مذهبي قرار مي‌گيرد ـ خواهد شد. به گفته قدوسي‌پور بخش عمده‌اي از اين بودجه براي برنامه‌هاي فرهنگي و ترويج فرهنگ صحيح عزاداري هزينه مي‌شود.

کاهش بودجه فرهنگي و افزايش بودجه نهاد هاي مذهبي زماني رخ مي دهد که در ماه هاي اخير بسياري از صنف هاي هنري و فرهنگي و از جمله سينماگران، هنرمندان تئاتر و ناشران با ارسال نامه هايي به مقامات دولتي از عدم تخصيص بودجه لازم براي ادامه فعاليت هاي صنفي خود انتقاد کرده اند. عزت الله انتظامي يکي از پيشکسوتان تئاتر نيز هفته پيش در نامه اي به مسولان وزارت ارشاد خواستار حل مشکل بودجه تئاتر شد. علاوه بر اين بر اساس خبر هاي منتشر شده وزارت ارشاد قريب به هشتاد در صد کتاب هاي منتشر شده در هشت سال گذشته را غير قابل چاپ اعلام کرده و بر اساس برخي خبرها قرار است اين کتاب ها را جمع آوري کند.

صاحب نظران فرهنگي با ابراز نگراني از اين استراتژي تازه، کاهش بودجه نهادها و سازمان هاي دولتي را نوع تازه اي از سانسور فرهنگي مي دانند.