موج جديد احمدی نژاد در خاورميانه

تندروهای جهان متحد شويد

مقتدي صدر در تهران است. آيت الله زاده جواني که در آوريل 2004 عراق را به آتش کشيد، و اندکي بعد با پا درمياني آيت الله سيستاني از خشم امريکايي ها جان به در برد. مقتدا پس از ديدار با مقامات عاليرتبه ايراني به خبرنگاران گفت: "اگر كشورهاي مسلمان همسايه مورد هدف قرار بگيرند، جيش المهدي از آنها حمايت خواهد كرد." منظور مقتداي جوان از اين سخنان، حمله احتمالي به ايران بود.

کمتر از يک هفته پيش محمود احمدي نژاد رييس دولت مهرورزي، راهي دمشق شد تا به بشار اسد، رهبر سوريه ـ که امروز در وضعيت بسيار متزلزلي است ـ اطمينان دهد که جمهوري اسلامي هم پيمان او است.

نزديک به يک ماه پيش نيزخالد مشعل، رييس دفتر سياسي حماس، به تهران آمد تا از محمود احمدي نژاد به خاطر اظهاراتش درباره محو اسرائيل تشکر کند. خالد مشعل در تهران اعلام کرد: "اگر اسرائيل به ايران حمله کند، حماس حملات خود عليه اسرائيلي ها را گسترش و افزايش خواهد داد." پيشتر نيز سيد حسن نصرالله، رهبر حزب الله لبنان در روزهاي گرم مرداد راهي تهران شده بود تا پيش از آغاز به کار دولت جديد، از نقطه نظرات مقامات ايراني درباره سياست هاي آينده جمهوري اسلامي آگاه شود.

روز گذشته، و در جريان اعلام موجوديت جمعيت آبادگران جوان، مهدي چمران هم که برادرش در راه اندازي سازمان امل اسلامي قريب به سه دهه پيش نقش پررنگي داشت، در سخناني گفت: "حركت جديدي كه پس از انتخاب دكتر احمدي‏نژاد به عنوان رئيس جمهوري اسلامي ايران آغاز شده، موج نيرومندي ايجاد كرده است كه ممكن است سياستمداران، نخبگان و بزرگان را پشت سر بگذارد." ديروز اما بعد از انتشار خبر ديدار مقتدا صدر با هاشمي رفسنجاني معلوم شد که برخي از بزرگان مورد نظر مهدي چمران نيز بلدند که چطور با متحدان جديد و جوان رفتار کنند.

برخي ناظران مي گويند فشار هاي روز افزون به جمهوري اسلامي که بيش از هر چيز بر پرونده هسته اي متمرکز شده ،مقامات جمهوري اسلامي را واداشته تا به دنبال متحدان جوان در منطقه بگردند و پيش از آغاز جنگ احتمالي در آينده، به جاي ديپلماسي کلاسيک، به نوع تازه اي از ديپلماسي نامنظم که اميد دارند در انزواي بين المللي پاسخ گوي نيازشان باشد،رو بياورند.

جنگ تا پاي جان

مقتدا صدر، روحاني جوان شيعه که قريب به دو سال پيش با سازماندهي گروهي با نام جيش المهدي در برابر نيروهاي ائتلاف، تحت رهبري آمريکا به جنگ مسلحانه رو آورد، در زماني اندک بغداد، نجف و کوفه را به ميدان مبارزه با نيرو هاي امريکايي و دولت موقت عراق تبديل کرد.او در روز هاي نخست، پيروزي هايي هم به دست آورد وبه يارانش وعده داد تا پاي جان عليه نيروهاي آمريکا بجنگد.
اما اين روحاني جوان و تندرو که از هر فرصتي براي اعتراض و ايجاد درگيري استفاده مي کرد، نتوانست به فعاليت هايش ادامه دهد؛ و وقتي حکم بازداشت او توسط نيرو هاي امريکايي صادر شد، به حرم امام علي پناه برد و با ياران مسلحش مدتي را در آن جا گذراند. کارشناسان سياسي البته به نيروهاي ائتلاف ياد آوري کردند که برخورد با مقتدا صدر نبايد به بازداشت يا مرگ او ختم شود، چرا که اين اتفاق مي توانست احساسات بخشي از شيعيان را عليه نيروهاي ائتلاف، جريحه دار کند. ماجرا وقتي پايان گرفت که مقتدا توانست با پا در مياني آيت الله علي سيستاني، از خشم نيروهاي ائتلاف جان به در برد.

مقتدا صدر سي و دو ساله، فرزند آيت الله سيد محمد صادق صدر يک عالم عراقي است. برخي از کارشناسان مسائل عراق مي گويند او اختلاف با مرجعيت سنتي نجف را از پدرش به ارث برده است. گفته مي شود در زمان حکومت صدام، ديکتاتور سابق عراق براي مخالفت با مرجعيت شيعه در اين کشور با برجسته کردن آيت الله محمد صادق صدر در صدد تضعيف مرجعيت شيعه بر آمد. با اين همه واقعيت آن است که پدر مقتدا صدر نيز هفده سال پيش به همراه دو برادراو قرباني صدام حسين شدند. مقتدا که در آن روز ها نوجواني بيش نبود، در طول سال هاي بعد همواره مرجعيت شيعه در نجف را به سازشکاري متهم کرده است. در عوض روحانيان بلند پايه نجف نيز صلاحيت ديني اين روحاني جوان را همواره مورد ترديد قرار داده اند؛ و حتا به گفته برخي منابع، تلاش مقتدي براي نزديکي به مراجعي مانند آقاي سيستاني نيز در سال هاي بعد به جايي نرسيده است. اشغال عراق توسط نيرو هاي ائتلاف اما فرصت بزرگي بود براي مقتدا صدر که با استفاده از نارضايي شيعيان از وضع موجود و نامعلوم بودن نقش آنها در آينده عراق، براي خود موقعيت تازه اي دست و پا کند. شايد همين انگيزه بود که او را واداشت با تشکيل سپاهي با نام جيش المهدي، به جنگ با نيروهاي ائتلاف برخيزد. جنگي که مي توانست علاوه بر تصيف موقعيت شيعيان و ناديده گرفتن سهم آنها، خوشايند رقباي مرجيعت شيعه در نجف نيز باشد. با اين همه توان رزمي و پايگاه ديني و اجتماعي صدر جوان تنها زماني معلوم شد که او به حرم امام علي پناه برد، و اين آيت الله علي سيستاني بود که براي جلوگيري از حوادث بعدي با پادرمياني به ماجراجويي او پايان داد.

حذف رقبا

هنوز معلوم نيست که ترور عبدالمجيد خويي، و آيت الله حکيم که اندکي پس از سقوط صدام رخ داد، آن گونه که برخي منابع مي گويند، از سوي مقتدا و نيروهاي تحت امر او صورت گرفته يا نه. مقتدا صدر در هفته هاي اخير، پس از قريب به دو سال انزوا بار ديگر فعاليت هاي خود را از سر گرفته است. او چندي پيش به ديدار امير عبدالله رفت و اکنون در تهران است.علي لاريجاني، منوچهر متکي و هاشمي رفسنجاني، دست هاي مقتدا صدر را به گرمي فشردند، و اين آيت الله زاده جوان هم به خبرنگاران ايراني گفت: "اگر كشورهاي مسلمان همسايه مورد هدف قرار بگيرند، جيش المهدي از آنها حمايت خواهد كرد."

او پس از ديدار و گفت‌وگو با دكتر علي لاريجاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي كشور، در جمع خبرنگاران داخلي و خارجي در خصوص اين سئوال كه آيا نيرو‌هاي شبه نظامي جيش المهدي به نيرو‌هاي امنيتي و ارتش عراق مي‌پيوندند؟ گفت: "جيش المهدي براي حفاظت و حمايت از اسلام تشكيل شده است و از منافع ملت عراق و كشور‌هاي اسلامي حمايت خواهد كرد." اشاره مقتدا البته به نيرو هاي سپاه بدر بوده که تحت امر مجلس اعلاي انقلاب اسلامي بيش از دو دهه در ايران، به سر برده و آموزش ديده اند، اما اکنون با سياست هاي مسالمت جويانه عبدالعزيز حکيم قرار است در نيرو هاي دولتي عراق ادغام شوند.

در اين ميان اما اظهارات حميد رضا ترقي درباره مقتدا صدر مورد توجه رسانه ها قرار گرفت. ترقي گفته است: "مقتدي قدرتمند است." او که خود دبير سياسي جمعيت موتلفه است تاکيد کرده که: "با توجه به تاثير و نفوذ مقتدي صدر در مسائل سياسي عراق و نيروهايي که وي در اختيار دارد مذاکره با ايشان نقش بسيار موثري در آينده عراق دارد."

شرط بستن روي بازنده

وقتي چند هفته پيش شبکه العربيه گفت و گويي با عبدالحليم خدام يار ديرين حافظ اسد، و معاون رييس جمهور سوريه را پخش کرد که در آن خدام، بشار اسد را به دست داشتن در ترور رفيق حريري متهم کرد، بسياري از کارشناسان مسائل خاورميانه از وقوع سونامي سياسي در اين منطقه خبر دادند. اما رسانه هاي رسمي جمهوري اسلامي اين بار نيز طرف کسي را گرفتند که احتمالا بازنده ميدان خواهد بود. اندکي بعد مقامات ايراني با مذاکره تلفني به بشار اسد اظمينان دادند که در صورت بروز هر گونه بحراني در سوريه از او حمايت خواهند کرد. بشارنيز از دوستانش در جمهوري اسلامي خواست به دمشق بروند. و محمود احمدي نژاد هفته پيش در حالي وارد دمشق شد و مورد استقبال گرم بشار اسد قرار گرفت که در ماه هاي اخير، توانسته با ايراد سخنان مختلف، اجماعي جهاني عليه جمهوري اسلامي را شکل بدهد. او در دمشق علاوه بر ديدار با بشار اسد، با برخي از رهبران گروه هاي تندرو فلسطيني و لبناني ديدار کرد. اندکي بعد رسانه ها ي رسمي کشور اعلام کردند که هاشمي رفسنجاني هم دعوت بشار اسد براي سفر به سوريه را پذيرفته است.

دو متحد ديگر مقامات ايران در لبنان و فلسطين، يعني حزب الله لبنان و حماس نيز در چند ماه اخير با سفر رهبران ارشد خود، شيخ حسن نصرالله و خالد مشعل به تهران سعي کرده اند به مقامات جمهوري اسلامي اطمينان دهند که در صورت تشديد بحران هسته اي و حمله احتمالي به مراکز هسته اي، در کنار حامي خود خواهند بود. خالد مشعل که چند هفته پيش به تهران سفر کرد و مورد استقبال گرمي قرار گرفت، مانند مقتدي صدر و شيخ حسن نصرالله به خبرنگاران گفت: "اگر اسرائيل به ايران حمله كند ما پاسخ اين رژيم را خواهيم داد." او تاکيد کرد: "ما بخشي از جبهه واحد و متحد بر ضد دشمنان اسلام هستيم و هر فردي از اين جبهه با وسائل و ابزارهاي خاص منطقه از خود دفاع مي‌كند. و در صورت اقدام نظامي اسرائيل بر ضد ايران، حماس حملات خود را بر ضد تل‌آويو تشديد خواهد كرد."

موج احمدي نژاد

اين در حالي است که برخي از خبرهاي منتشر شده در يک سال اخير حاکي از مذاکرات پنهان خالد مشعل و حزب الله لبنان با نمايندگان امريکا و اروپاست.اتفاقي که در مورد ديگر متحديني از اين دست نيز فراوان روي داده است. گروه امل اسلامي، بسياري از گروه هاي جهادي افغانستان و مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق از جمله متحداني بودند و هستند که در دو دهه گذشته با استفاده از امکانات و حمايت هاي مقامات جمهوري اسلامي شکل گرفتند، گسترش يافتند و پس از فراهم شدن اولين موقعيت، نمکدان بشکستند. با اين وجود، هنوز ظاهرا درس لازم گرفته نشده و به همين دليل ميز هاي مذاکره با ديپلمات هاي اروپايي در تهران، اکنون پذيراي رهبران جوان گروهاي تند روي خاورميانه شده است.

البته مهدي چمران که از نزديکان و مشاوران محمود احمدي نژاد است، اين تغييرات را نشانه اي از موج جديدي مي داند كه "كشورهاي مسلمان منطقه را نيز در برگرفته،و جوانان با تفكرات انقلابي، بسياري از بزرگان را پشت سرنهاده‌اند." او با اشاره به سخنان احمدي نژاد در كنفرانس سران كشورهاي اسلامي در خصوص اسرائيل، مي گويد: "سخنان رييس جمهوري موج احساس زنده بودن را در كشورهاي اسلامي و حتي آفريقايي ايجاد كرد، در حالي كه متاسفانه در داخل كشورمان عده‌اي از سياستمداران به هراس افتادند." مشاور رئيس ‌‏دولت همچنين گفته که: "در سفر اخير كه همراه رئيس جمهور به سوريه سفر كرده بوديم، جلسات متعددي با حضور شخصيت‏هاي مبارز و نخبگان برگزار شد كه به خوبي آثار موج جديد احمدي نژاد در گفتار و رفتار آنان محسوس بود. از جمله خالد مشعل با چنان ذوق و نشاط انقلابي سخن مي گفت كه از خداوند متعال به خاطر اين همه احساس عزت و توانمندي در ملتي كه تحت فشار و قلدري و زورگويي رژيم صهيونيستي است، سپاس گفتم."