توزيع سهام عدالت بدون آن که آئين نامه ها آماده باشد، اعلام شد

نگراني های اقتصادی و تصميم های خلق الساعه

همزمان با شدت گرفتن مخاصمات در سياست خارجي، در حالي که دولت تمامي سعي خود را به کار گرفته است تا از گسترش نگراني هائي که مي تواند در بازار سرمايه و پول اثر منفي مستقيمي داشته باشد جلوگيري کند، يک گزارش محرمانه حکايت از آن دارد که خروج سرمايه ها چنان شدتي گرفته که علاوه بر انبوهي تقاضاي انتقال در بانک هائي که شعبات و نمايندگي هائي در تهران دارند، با عرضه سهام در بازار بورس، بدون آن که مشتري و خريدار چنداني وجود داشته باشد، فروش ملک هاي با قيمت بالا هم متوقف شده است.

يک کارشناس اقتصادي به "روز" گفت در حالي که به تصميم شوراي عالي امنيت ملي که به روساي دولت و مجلس هم ابلاغ شده است، هم در جريان بررسي بودجه سالانه و هم در مصاحبه ها و اظهارنظرهاي نمايندگان مجلس و دولت کوشش به عمل خواهد آمد تا از گسترش نگراني در مردم جلوگيري شود.

به گفته اين کارشناس در اجراي همين تصميم سازمان بورس و اوراق بهادار هم مامور گرديد که به هر ترتيب مانع از سقوط معاملات سهام شود که تصميم تازه اين نهاد، خود موجب افزايش نگراني سهامداران شده است. به همين جهت هم از اعضاي کميسيون تلفيق مجلس که کار خود را براي بررسي نهائي بودجه آغاز کرده خواسته شده که از تبليغات وسيع در مورد وضعيت نگران کننده کشور و لزوم تهيه بودجه هاي حداقلي و اضطراري پرهيز کنند.

اما بر اساس اطلاعات رسيده همچنان که کارشناس بورس هشدار داده بودند که از هر نوع عمل مصنوعي براي دستکاري از عمليات بورس و نشان دادن رونق آن خودداري شود، اولين تصميم دبيرکل جديد بورس نتيجه معکوس داده است و پيش بيني مي شود که روند کاهش معاملات را باز هم با سرعت بيشتري کاهش دهد. به نوشته سايت خبرى سازمان بورس اوراق بهادار (ايران بورس) محدوديت نوسان قيمت كليه نمادهاى بورس به دو درصد كاهش يافته است.

اين تصميم از روز سه شنبه به اجرا گذاشته خواهد شد. قبلا سقف کاهش نمادها پنج در صد بود اما اين کاهش ناگهاني که به جز کوششي براي جلوگيري از انعکاس افت شاخص ها نيست در حالي گرفته شده که شاخص ها هفته گذشته چهار رقمي شد که به گفته کارشناسان بورس وضعيت قرمزي است که شدت گرفتن آن مي تواند به تصميم در مورد تعطيل بورس بينجامد.

از سوي ديگر مسوولان اقتصادي دولت نگران تورم شب عيد هستند که حجم عظيمي پول به تصميم دولت وارد بازار خواهد شد و پيش بيني مي شود که قيمت ها به وضع سرسام آوري بالا برود. آن ها در عين حال نتوانسته اند راهکاري براي جلوگيري از اين افزايش بها پيدا کنند.

سهام عدالت

از هم اکنون اعلام پرداخت حقوقي برابر با صد و هفتاد و پنج هزار تومان براي بازنشسته ها، در بازار اثر گذاشته و قيمت ها را افزايش داده است. و به همين جهت دولت که اصرار دارد بخشي از وعده هاي عمومي رييس جمهور در شب عيد جامه عمل بپوشد و امکان تبليغات به همفکران دولت بدهد، چون با هشدار بانک مرکزي و مرکز پژوهش هاي مجلس روبرو شده است که از دولت خواسته اند از وعده پرداخت يارانه ها و کمک ها و اضافه حقوق ها و بخشش هاي جديد خودداري کند، اجراي طرح سهام عدالت [توزيع سهام موسسات دولتي] راجلو انداخته است. اين برنامه همان است که در وعده هاي انتخاباتي هاشمي رفسنجاني رقيب احمدي نژاد بود که در دور دوم انتخابات رياست احمدي نژاد هم آن را در دستور تبليغات خود قرار داد، در حالي که به نظر کارشناسان هر دو نامزد انتخاباتي بدون در دست داشتن پروژه اي کارشناسي شده چنين وعده اي را به مردم دادند آن هم زماني بود که از اثر وعده يارانه نقد ماهانه که مهدي کروبي به مردم داده بود، مطلع شدند.

در حالي که گفته مي شود آئين نامه ها و دستورالعمل ها هنوز آماده نيست اما رئيس سازمان خصوصى سازى اعلام داشت که چهارشنبه هفته جارى همايشى با حضور دبيران استان ها در وزارت امور اقتصادى و دارايى تشكيل مى شود تا ترتيب واگذاري سهام عدالت و اسامى مشمولين و نرم افزارهاى كامپيوترى به آن ها توضيح داده شود. وي گفته اين سهام از طريق تعاونى هاى جديدي به نام تعاوني هاي عدالت به ۸۰هزار نفر از مشمولين در استان ها واگذار شود و چون توزيِع در سراسر کشور مقدور نيست فعلا در۴ استان ايلام، كهگيلويه و بوير احمد، سيستان و بلوچستان وخراسان جنوبى انجام مى شود.

در حالي که پيش بيني مي شود اين سهام به سرعت بهاي خود را از دست بدهد حيدرى كرد زنگنه گفته آئين نامه افزايش ثروت هاى خانوارهاى ايرانى از طريق گسترش سهام بخش تعاون بر اساس توزيع سهام عدالت در نهم بهمن ماه به تصويب رسيده است.

مهم ترين عاملي که پيش بيني مي شود مانع از اثرگذاري مثبت تقسيم سهام کارخانجات دولتي در مردم عادي به ويژه در مناطق محروم شود پيچيده بودن آئين هاست که عملا اختيار کار را در دست تعاوني هاي توزيع کننده و مسوولان آن قرار خواهد داد. از سوي ديگر به فرض آن که کارشناسان اقتصادي مردم را در شناخت اين هديه دولت جديد ياري برسانند، اطميناني براي سودده و زيان ده بودن کارخانجاتي که سهام آن ها عرصه مي شود وجود ندارد.

بر اساس اطلاعات منتشر شده در آئين نامه سهام عدالت مشخص شده که يک ستاد مركزى و ستادهاي استانى بر کار نظارت کنند. اعضاى ستاد واگذارى سهام عدالت را رئيس سازمان مديريت و برنامه ريزى، وزير كشور، وزير صنايع و معادن، وزير تعاون، وزير جهاد كشاورزى، وزير رفا،ه وزير كار و امور اجتماعى، وزير دادگسترى، وزير بهداشت و درمان، معاون رئيس جمهورى در بنياد شهيد و امور ايثارگران و جانبازان، فرمانده نيروى مقاومت بسيج، سرپرست كميته امداد، رئيس سازمان بهزيستى، رئيس سازمان امور مناطق محروم كشور، رئيس سازمان ثبت احوال و رئيس سازمان خصوصى سازى ذكر كرد.

چنان که رييس سازمان خصوصي سازي هم اعلام کرده است اين ستادها بر اساس اختيارات محوله واگذارى سهام عدالت، اولويت ها و مشمولين طرح را مشخص مى كنند. ضوابط اجرايى، دستور العمل هاى لازم و تعيين وظايف ستادهاى استانى، نظارت بر عملكرد آنها و انجام هر گونه اقدام اجرايى ديگر براى توزيع سهام عدالت از جمله اين وظايف است. از سوي ديگر يك شركت واسط به نام شركت كارگزارى سهام عدالت كه زير نظر وزير اقتصاد و دارايى است و اساسنامه آن هم تصويب شده است سهام را از شركت خصوصى سازى دريافت و به صورت سبد سهام به تعاونى هاى عدالت در استان ها واگذار مى كند.

کارشناسان اميد چنداني ندارند که سيستم بوروکراتيک کهنه و فرسوده ايران، تقسيم سهام را که عملي است که از کشورهاي کمويستي سابق وام گرفته شده است چنان به اجرا بگذارند که اثري روحيه بخش در مردم بگذارد و از جمله چنان که مسوولان دولتي مي گويند به هر خانواده تا ده ميليون تومان و به هر نفر حدود دو ميليون تومان پول برساند.

از جمله آن که گفته شده است صاحبان سهام عدالت هر ساله سود سهامشان را دريافت خواهند كرد و بخشى از آن را به عنوان اقساط سهام به دولت خواهند پرداخت. تجربه ساليان گذشته چه در مورد سهام اصلاحات ارضي و هم توزيع سهام کارخانجات دولتي بين کارکنان آن ها که هر دو زمان پادشاهي صورت گرفت چندان مطلوب نيست.