بازار اتهام داغ است؛

جنگ درپشت صحنه پرونده هسته‌ای

سه روز پس از حمله شديد سايت بازتاب به حسن روحاني و متهم کردن او به کارشکني در پرونده هسته اي، خبرگزاري ايرانيوز به نقل از معاون سابق وزارت دفاع، حسن روحاني مسئول سابق پرونده هسته اي را به بر هم زدن "آرايش ديپلماتيک جمهوري اسلامي" متهم کرد.

راستگرايان خوش استقبال

دبيري شوراي عالي امنيت ملي، تا پيش از رو آمدن پرونده هسته اي در سلسله مراتب قدرت ايران، جايگاه ناشناخته اي در افکار عمومي داشت. اما سه سال پيش هنگامي که فعاليت هاي پنهان هسته اي جمهوري اسلامي فاش شد، و محمد البرادعي با ارسال نامه اي از مقامات جمهوري اسلامي خواستار پاسخ گويي در قبال پنهان کاري هسته شد، به ناگهان شوراي عالي امنيت ملي به يکي از نهادهاي شناخته شده حکومتي بدل شد. در اين ميان وزارت خارجه نخستين قرباني واگذاري مسئوليت پرونده هسته اي به اين شورا شد. کمال خرازي که بر اساس سياست خارجي اعلام شده محمد خاتمي، تنش زدايي در عرصه بين المللي را پي مي گرفت، به حاشيه رانده شد؛ و حسن روحاني، نايب رييس مجلس پنجم و از سران شناخته شده راست ميانه رو، به خاطر اعتماد سران نظام، به مديريت پرونده هسته اي گمارده شد. واگذاري پرونده هسته اي به حسن روحاني اگر چه با انتقاد اصلاح طلبان همراه بود، اما استقبال جناح راست را به دنبال داشت. سران راست خشنود از اينکه با وجود واگذاري مجلس ششم و دولت به اصلاح طلبان، با به دست گرفتن پرونده هسته اي توان خود نمايي و چانه زني با قدرت هاي برزگ را کسب کرده اند، به حمايت از اين انتصاب برخاستند. با اين همه و به رغم طولاني کردن مذاکرات هسته اي و بازکردن پاي وزراي خارجه سه کشور اروپايي به ايران، وقتي در نخستين روز هاي تابستان امسال، محمود احمدي نژاد به کاخ رياست جمهوري راه يافت، تغييرات گسترده، گريبان روحاني مورد اعتماد رهبري جمهوري اسلامي را نيز گرفت و او نتوانست جايگاه خود را که در دوره دو رييس جمهور محفوظ مانده بود، نگاهدارد.

بازار داغ اتهام

وقتي علي لاريجاني نامزد شکست خورده شوراي هماهنگي انقلاب، به دبيري شوراي عالي امنيت ملي منصوب شد، حسن روحاني با عنوان نماينده رهبر در اين شورا باقي ماند. و درست از همين جا شاهد تهاجم گسترده راستگرايان تندرو به خود و تيم مذاکره کننده سابق شد. اين حملات که با انتشار گزارش هايي مبني بر ترسو بودن مذاکره کنندگان سابق آغاز شد، در ميانه پاييز گذشته به اتهام فروش اسرار هسته اي کشور تبديل شد. و وقتي سيروس ناصري يکي از ديپلمات هاي نزديک به روحاني، صاحب پرونده قطور قضايي شد و از بازگشت به ايران خود داري کرد، معلوم شد که نو دولتان با هيچ کس شوخي ندارند. آنها که با جنجال رسانه اي و پرونده سازي قضايي، فاصله خود را با قدرت کمتر و کمتر کرده بودند، نشان دادند که همين روش را تا فتح کامل قدرت ادامه خواهند داد. حتا وقتي رهبر جمهوري اسلامي در مراسم توديع روحاني او را از مديران کارآمد، فعال و دلسوز نظام دانست و گفت که: "ايشان در شانزده سال گذشته يک مديريت عاقلانه، متين و مستمر را ارايه داد"، تندرو ها نه تنها از حجم حملات خود کم نکردند، بلکه در رسانه هايشان با انتشار گزارش هايي، روحاني و تيم او را به پايمال کردن عزت اسلامي و اقتدار جمهوري اسلامي در جريان مذاکرات هسته اي متهم کردند.

حواس تان را جمع کنيد

با اين همه دستاورد تيم جديد آن نشد که تندرو ها در تحليل خود پنداشته بودند. و پس از آن حسن روحاني که در جريان حملات چند ماه گذشته به خود و تيم سابق هسته اي سکوت پيشه کرده بود، وارد گود شد. او طي سخناني در آرامگاه آيت الله خميني، در واکنش به اظهارات محمود احمدي نژاد،گفت: "دشمنان مي‌خواهند ما را به سمت انفعال و انزوا ببرند، ما بايد در منطقه و جهان فعال باشيم؛ صرفا با فرياد زدن نمي‌توانيم به اهدافمان برسيم".

روحاني همچنين به در گفت تا ديوار بشنود که: "آنها كه دنيا را به خوبي مي‌شناسند دچار خطا نمي‌شوند، بايد حواسمان را بيشتر جمع كنيم...امروز دنيا، دنياي پيچيده‌اي است و ما نمي‌توانيم با يك استراتژي ساده با آن‌ها مقابله كنيم". او در پاسخ به منتقدان خود گفت:""ما در گذشته با بزرگترين مقام‌هاي اروپايي به تفاهم رسيديم؛ حالا شايد دولت ما عوض شده باشد، اما سياست ما همان سياست است و رهبر و قانون اساسي ما همان است كه از گذشته بود". وي سپس از زبان مردم گفت: "مردم ما از دولتمردان مي‌خواهند با تدبير و با كمترين هزينه اين موضوع را به پايان برسانند".

روحاني آنگاه راستگرايان تندرو را به جناحي کردن پرونده هسته اي متهم کرد و گفت: "نبايد اين موضوع به بحثي جناحي تبديل شود. بايد با حفظ نظام و كشور به شكل پلكاني به همه اهداف‌مان برسيم. ما نيازمند استراتژي پيچيده‌اي در دنيا هستيم، پس بايد با افزايش دايره مشاوران‌مان و استفاده از همه امكانات نگذاريم كه ما را به سمت انفعال و انزوا ببرند". روحاني اندکي بعد در جريان مراسمي که از سوي رهبر جمهوري اسلامي براي فرماندهان جان باخته سپاه در سانحه هوايي و با حضور او برگزار مي شد، بار ديگر خطاب به منتقدان خود گفت: "امروز به استراتژي چند وجهي نيازمنديم".

دور سوم

انتشار سخنان روحاني اما در مجله راهبرد، نشريه تخصصي مرکز تحقيقات استراتژيک مجمع تشخيص مصلحت، دور تازه اي از تهاجم به نماينده رهبر در شوراي عالي امنيت ملي را به همراه داشت. اين سخنان که ابتدا در جمع اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي ايراد شد، و سپس در مجله راهبرد، به چاپ رسيد، اندکي بعد به روزنامه ها و سايت هاي اينترنتي راه يافت. روحاني در اين سخنان ضمن تشريح روند شکل گيري پرونده هسته اي، گزارشي از سه سال مسئوليت خود نيز ارائه داده است. گزارشي که خشم راستگرايان افراطي را برانگيخته و قبل از همه سردار محسن رضايي را به عکس العمل واداشته. در همين ارتباط سايت اينترنتي بازتاب که زير نظر محسن رضايي دبير مجمع تشخيص مصلحت اداره مي شود سه روز پيش با انتشار گزارشي با عنوان"کدام دستهاي پنهان در برنامه هسته‌اي کارشکني مي‌كنند؟" دور تازه تهاجم به روحاني را آغاز کرد. دراين گزارش که در ساعت هاي نخست همراه با عکسي از روحاني منتشر شد، اما چند ساعت بعد عکس حسن روحاني از آن حذف شد، اتهام هاي تازه اي به دبير سابق شوراي عالي امنيت وارد کرده و با" محرمانه" خواندن اطلاعاتي که وي مطرح کرده، نوشته است: "در شرايطي كه طي چند ماهه اخير با تغيير روند پرونده هسته‌اي، امتيازدهي يكطرفه به بيگانگان متوقف شده است، مشاهده مي‌شود كه برخي جريانات داخل كشور، در صدد كارشكني در حل پرونده هستند".

سايت بازتاب در ادامه از قول يکي از مسئولان جديد پرونده هسته اي نوشته: "انتشار برخي مطالب محرمانه، تحليل‌هاي غيرواقعي و اتهام‌انگيز و داراي پيامدهاي حقوقي به صورت رسمي توسط ارگان مركز تحقيقات مجمع تشخيص مصلحت نظام، اقدام مشكوكي است كه در اين اوضاع حساس، امنيت ملي را تهديد مي‌كند". بازتاب در ادامه گزارش خود نوشته: "در شرايطي كه طي دو سال گذشته، انبوهي از امتيازات يكطرفه در پرونده هسته‌اي واگذار شده است، چرا ما رسما اعلام مي‌كنيم كه ايران در اين پرونده، اروپا و آژانس را فريب داده و مذاكرات را بهانه‌اي براي پيشبرد برنامه خود قرار داده است؟" کارشناس هسته اي که بازتاب از او نام نبرده در ادامه از گل زني به دروازه خودي خبر داده و گفته: "با توجه به آنكه بازي در پرونده هسته‌اي به مراحل نهايي خود نزديك مي‌شود و در تيم ايران نيز همواره در مسابقات مهم، بازيكناني ديده شده‌اند كه به دروازه خودي گل مي‌زنند، خوشبختانه از اين جهت كمبودي نداريم! چراكه برخي مهره‌ها، گل زدن به دروازه خودي را پيش از مسابقه آغاز كرده‌اند". سايت بازتاب در پايان اين مطلب، از خشنودي"رسانه سازمان سيا" از اظهارات روحاني خبر داده است.

سخن سنگين و پر هزينه

معاون سابق وزارت دفاع هم روز گذشته با ورود به جدال پشت صحنه هسته اي، بر ابعاد اين ماجرا افزود.عليرضا اکبري در گفت و گويي با ايرانيوز حسن روحاني را متهم کرد که با انتشار اطلاعات يک جلسه "طبقه بندي شده" آرايش ديپلماتيک ايران را به هم ريخته است. به گفته اکبري: "روحاني چندين ماه پيش به منظور خاصي، يك سخنراني در يك جلسه بسته يا طبقه‌بندي شده در شوراي عالي انقلاب فرهنگي انجام داده و تلاش نموده كه اثبات كند در طول 3 سال قبل از آنكه مسأله هسته‌اي ايران در برد يا تابلوي اوليه آژانس مطرح شده باشد، هرگونه تصميم اتخاذ شده از سوي او و هر اقدامي كه انجام داده، منطقي‌ترين انتخاب و مهم‌ترين و صحيح‌ترين اقدام بوده است".
مدير مؤسسه مطالعات راهبردي تصميم، همچنين با اشاره به اينکه "اظهارات منتسب به حسن روحاني داراي چند ركن" است، مي افزايد: "روحاني، اذعان مي‌كند كه ايران فعاليت‌هايي داشته كه از آژانس مخفي نگه داشته كه در ادبيات حقوقي آژانس به آن جلوگيري از دسترسي [Access Denied] مي‌گويند و اين يكي از تخلفاتي است كه مي‌توانند كشوري را به خاطر آن به شوراي امنيت" ارجاع دهند. به گفته اکبري"اين سخن، سنگين و پرهزينه محسوب مي‌شود".
او در ادامه انتقاد از حسن روحاني به اينجا مي رسد که: "او اعلام مي‌كند كه ايران نه تنها فعاليت‌هاي پنهاني داشته، بلكه اين فعاليت‌ها در چارچوب اهداف غير شفاف بوده‌است. معناي حقوقي اين سخن، از ديدگاه آژانس انحراف [Deviation] است كه باز به خاطر آن مي‌توانند كشور را به شوراي امنيت ارجاع دهند". اکبري در ادامه گفت و گوي خود با ايرانيوز تاکيد کرده که: "البته اگر اين سخنان در يك جلسه خصوصي، محدود و بسته ذكر شده بود، اعتراضي نبود، اما در شماره پاييز نشريه راهبرد اين اظهارات درج شد. در حقيقت ادعاهايي كه اثبات نشده و صرف نظر از قابل اثبات بودن يا نبودن، داراي طبقه‌بندي خاص بوده و از جمله اطلاعات امنيت ملي محسوب مي‌شود، در نشريه تحت مديريت حسن روحاني درج شده است".
معاون سابق وزارت دفاع که اتفاقا از نزديکان محسن رضايي نيز هست، در ادامه مي افزايد: "اگر انسان‌هاي ساده لوح، اين اظهارات را بشنوند، خواهند گفت كه گوينده اين سخن مي‌خواسته هم از تيم جديد انتقام بگيرد و هم توافق تيم جديد و نظام بين‌المللي را بر هم بزند تا اقدامات خود را توجيه كند. ليكن هركس كه ذره‌اي ذكاوت و درك داشته باشد، مي‌داند كه اين حرف‌ها به جناب روحاني نمي‌چسبد و از عقل و درايت او به دور است". او در ادامه تا آنجا پيش مي رود که حسن روحاني و برخي ديگر از مقامات جمهوري اسلامي را به خشنودي از اعمال تحريم بر عليه ايران متهم مي کند: "به نظر مي‌رسد كه عكس‌العمل غرب بر برخي آقايان خوش نيامده و آنها مايلند پاسخ رفتارهاي حق‌طلبانه ديپلماسي هسته‌اي ايران، با برخورد و مجازات غرب مواجه يا همراه شود".
خبرگزاري آفتاب ارگان مرکز تحقيقات استراتژيک مجمع تشخيص مصلحت ديروز در پاسخ به دور تازه تهاجم به مسئول سابق پرونده هسته اي نوشت: "اشخاصي که در طول سالهاي اخير با دروغ پردازي هاي گورينگي و افشاء اسرار، ضربات جبران ناپذيري به کشور و نظام وارد کردند، حالا که در تحولات پرونده هسته اي، همه چيز را عريان مي بينند، ناگزير دست به انحراف افکار عمومي مي زنند".
نمي توان پيش بيني کرد نتيجه دعواي راست با راست به کجا خواهد رسيد، اما هر چه باشد اين جدالي از نوع ديگر است.