سد سيوند در محدوده تنگه بلاغي كه از آن به عنوان راه شاهي ياد مي شود،
احداث شده است.
زماني كه سد سيوند ساخته مي شد هيچ يك از مسئولان سازمان
ميراث فرهنگي و گردشگري اطلاعي از آثار موجود در اين تنگه را نداشتن و درست
ده سال پس از اولين كلنگ احداث سد مسئولان سازمان ميراث فرهنگي متوجه وجود
۱۳۰ اثر باستاني شدند كه در محدوده اين سد غرق مي شوند.
تاكنون هشت هيات باستان شناسي خارجي در تنگه بلاغي فعاليت هاي گسترده اي را براي شناسايي آثار باستاني منطقه انجام داده اند و هم اكنون نيز باستان شناسان ايراني به همراه هياتي از ايتاليا و آلمان در منطقه كاوش هاي باستان شناسي را ادامه مي دهند.
تا کنون گمان می شد که آثار باستانی این تنگه به ۲ تا ۳ هزار سال پیش بر
می گردد اما با کشف باقی مانده جسد یک زن در این منطقه قدمت مشخص شده است که
آثار باستانی آن به قبل ۷ هزار سال قبل بر می گردد.
این زن که به
شکلی خاص دفن شده است با خود یک گوشواره از گوش ماهی و یک گردن بند سنگی به
همراه داشته است. به اعتقاد باستان شناسان خارجی حاضر در محل سفال های یافت
شده در این منطقه با توجه قدمت آنها از چنان ظرافتی برخوردار است که نشان از
توانایی بی حدو حصر ایرانیان در این زمان است.اما در صورت انجام آبگیری تمامی
آثار که میراث ملی هستند نابود خواهند شد. حتی صحبت از تخریب احتمالی آرامگاه
کورش هم هست.
در این منطقه همانگونه که که در عکسهای تهیه شده می
بینید کوره های سفال سازی این منطقه نیز دیده می شود که قدمت آنها به چند
هزار سال باز می گردد. این در حالی است که باستان شناسان براي نجات محوطه
باستاني موجود در تنگه بلاغي تنها يك سال فرصت دارند.
در صورت شروع
آبگيري سد سيوند، در حدود ۸ كيلومتر از تنگه بلاغي به همراه آثار باستانی و
البته طبیعت زیبای محل به زیر آب خواهد رفت و برای همیشه مدفون خواهد شد. اين
سد در ۱۰۰ كيلومتری شمال شيراز، ۵۰ كيلومتری تخت جمشيد احداث شده است.
اما واکنش مسوولان به این اتفاق هم خواندنی است. مرعشي، رييس قبلي
سازمان ميراث فرهنگي:نميتوان سدسازي كه لازمه تمدن امروز و فرداي ايران است
را فداي وجود و حفظ آثار تاريخي و باستاني كرد. سازمان ميراث فرهنگي و
گردشگري هيچگونه مخالفتي با احداث سد سيوند در تنگ بلاغي نداشته و از
آبگيري سد جلوگيري نخواهد كرد.
وي، در خصوص وظيفه دولت در حفظ ميراث
باستاني كشور و ممانعت از تخريب آنها ، تصريحكرد: براساس مصوبه هيات دولت،
همه دستگاهها زماني كه در منطقهاي مطالعات فني، اقتصادي و محيطي انجام
ميدهند، موظفند مستندسازي آثار تاريخي واقع در حوزه طرحهاي عمراني را نيز
انجام دهند.
اما سئوال این است در صورتی که این سد آبگیری شود چه
میزان منفعت و چه میزان خسارت ایجاد می کند؟ آیا ما نمی توانیم گمان کنیم که
همه داشته های این منطقه کشف شده اند؟ همانگونه که در ابتدا گمان می شد که
این منطقه قدمتی بیش از سه هزار سال نداشته است و اکنون کاملا آشکار است که
آثار یک تمدن ۷ هزار ساله را در خود دارد. آیا امکان ندارد که داشته ها بیش
از این باشد؟ آیا در صورتی که تمام این آثار هم از این منطقه خارج شوند آیا
کوره ها و راه ها را هم می توان خارج کرد؟
منبع : خبرنامه امیر کبیر - احسان نیک آیین