وزير ارشاد از دست مطبوعات عصباني است

اي مطبوعات بد انديش، شما چه کاره ايد؟!

"همان مطبوعاتي كه به‌اين مطالب‌دامن مي‌زنند بارها شنيده‌ايد كه مي‌گويند رسالت ما چنين است، رسالت را از كجا آورده‌ايد؟ رسالت كه از آن انبياي الهي است، شما چه كاره‌ايد؟"

اين سخنان مربوط به هيچ يک از مقامات قضايي، نظامي يا انتظامي نيست. جملاتي از آخرين اظهارات وزير ارشاد کشور است که در سفر اخير هيات دولت به استان مرکزي و خطاب به مطبوعات بيان شده است. حسين صفار هرندي، در اين سخنان ضمن دفاع از سخنان احمد جنتي مبني بر "الهام الهي" خواندن نامه احمدي نژاد به بوش، مطبوعات کشور را متهم کرد که با انتقاد از چنين نسبتي دچار انحراف شده اند.

تهديد علني مطبوعات

وزير فرهنگ وارشاداسلامي که اظهارات اخيرش توسط خبرگزاري رسمي جمهوري اسلامي، روز پنج شنبه انتشار يافت، در ديدار با خبرنگاران شهرستان خمين، ضمن هشدار نسبت به آنچه "جريان هاي مختلف" ناميد، تاکيد کرد: "مطبوعات نبايد اجازه دهند جريانهايى مختلف، آنان را از متن به حاشيه برده و از مسير منحرف سازد. " صفارهرندي با اظهار تاسف از انتقاد برخي از مطبوعات کشور نسبت به دولت و سياست هاي آن، مطبوعات را به عقده گشايي متهم کرد و افزود: "متاسفم ازاينكه حرف اصلي برخي مطبوعات ما جنجال‌هايي شود كه بعضي، از روي ناكامي‌هاي گذشته به عقده‌گشايي روي مي‌آورند". و البته با توجه به حضور مستمر صفار هرندي در کيهان، اين سخنان، گفتنش روا بود : "چون خودم مطبوعاتي هستم، گاهي انتقاد از خانواده را روا مي‌دانم. "

اما اين عضو "خانواده" در سخناني که بيشتر بوي تهديد از آن استشمام مي شد تا انتقاد، خطاب به برخي از روزنامه هاي ايران که هفته گذشته از سخنان اخير احمد جنتي انتقاد کرده بودند، گفت: "چه دليلي دارد كه روزنامه‌اي مي‌نويسد چرا خطيبي آمد و گفت رييس جمهور مورد الهام واقع شده است. آقايان اگر خيلي بااين كلمه مشكل دارند بروند و به خداوند بگويند چرا به زنبور الهام مي‌كند. آيا خداوندي كه به زنبور الهام مي‌فرمايند به بنده خوب خود الهام نمي‌كند؟ اين تنگ نظري‌ها از كجا مي‌آيد؟ چرا بازي سياسي اينقدر بالا بگيرد كه با حقايق نيز درگير شويم؟" وزير ارشاد در ادامه سخنانش رسالت اطلاع رساني مطبوعات را، که به عنوان بخشي از اصول حرفه اي مطبوعات در دنيا و ايران پذيرفته شده است، مورد سئوال قرار داد و گفت: "همان مطبوعاتي كه به‌ اين مطالب ‌دامن مي‌زنند بارها شنيده‌ايد كه مي‌گويند: رسالت ما چنين است. رسالت را از كجا آورده‌ايد؟"

صفار هرندي در ادامه به طور تلويحي روزنامه نگاران را به دخالت در کار انبيا الهي متهم کرد و گفت: "رسالت كه از آن انبياي الهي است، شما چه كاره‌ايد؟ چطور شما رسالت داريد، ولي دولتي كه با راي مردم روي كار آمده براي انجام مسووليتش رسالت ندارد؟" وزيرارشاد آقاي احمدي نژاد با اشاره به انتقاد رسانه ها از ادعاهاي رييس دولت مبني بر برگزيده بودن، امدادهاي غيبي و دخالت نيروهاي آسماني در فعاليت هايش، که از سوي برخي از نزديکان احمدي نژاد نيز به طور مداوم تکرار مي شود، مطبوعات را مورد نکوهش قرار داد و اظهار داشت: "اگر دولت بگويد رسالت من اين است، بايد بگوييم خود را جاي پيامبران قلمداد كرده است؟"

اين اظهارات در حالي به طور رسمي منتشر شد که برخي از روزنامه هاي نزديک به اصلاح طلبان در هفته گذشته نامه مهدي کروبي و اظهارات برخي ديگر از شخصيت هاي سياسي، و از جمله چهره هاي سرشناس وابسته به جناح احمدي نژاد، را نسبت به سخنان احمد جنتي در حمايت اغراق آميز از نامه احمدي نژاد منتشر کرده بودند. دامنه اين انتقادات چنان گسترده بود که حتا روزنامه جمهوري اسلامي، که روزنامه کلاسيک راستگرايان تندرو به حساب مي آيد، شنبه هفته قبل در ستون جهت اطلاع خود نوشت: "آيت الله جنتي، دبير شوراي نگهبان و امام جمعه موقت تهران، ديروز در خطبه نماز جمعه نامه دكتر احمدي نژاد رئيس جمهور به بوش را از الهامات الهي دانست و از صدا و سيما خواست مكررا آنرا بخواند. " اين روزنامه در ادامه مطلب خود ضمن انتقاد از سکوت جنتي درباره دستورالعمل رئيس دولت به رئيس سازمان تربيت بدني براي ورود زنان به ورزشگاه ها که برخي از مراجع آن را غير شرعي دانسته بودند، به دبير شوراي نگهبان توصيه کرد که: "ضمن اندازه نگهداشتن، و رعايت حدود در تعريف و تمجيدها، از انتقاد بجا و منصفانه نيز خودداري نكنند تا سخنانشان تاثير لازم را داشته باشد. "

له له يا لولو

ازهنگام مطرح شدن نام حسين صفارهرندي به عنوان يکي از گزينه هاي تصدي وزارت ارشاد، بسياري از صاحب نظران فرهنگي کشور دوران تازه اي از محدود سازي در حوزه فرهنگ را پيش بيني مي کردند. با اين همه وي از نخستين روزهاي ورود به وزارت ارشاد، تلاش کرد با کمترين اظهار نظرعلني درباره برنامه هايش و تغيير تدريجي مديران، اهدافش را عملي کند. او حتي اندکي بعد، از احياي مطبوعات در ايران و آغاز دور تازه اي از توليد فرهنگي در کشور خبرداد. علاوه براين صفارهرندي با دادن وعده هاي بسياربه اصحاب فرهنگ و مطبوعات تلاش کرد تا کمترين حساسيت ها را در اجراي برنامه هاي خود ايجاد کند. گذشت چند ماه اما او را ناگزير کرد برنامه واقعي خود را علني کند. سردبير سابق روزنامه کيهان که از دفتر مطالعات سياسي سپاه پاسداران در نيمه اول دهه هفتاد به همراه چند تن از همکارانش راهي روزنامه کيهان شده بود تا با ايجاد يک جبهه امنيتي – فرهنگي، برنامه کنترل روشنفکران و دگرانديشان را عملي کند. اوبه گفته سعيد ابوطالب، نماينده اصولگراي مجلس و از همفکران وزير ارشاد، شايسته ترين شخص براي نشستن بر کرسي وزارت ارشاد بود که با شعار "بازگشت به اصول فرهنگي" بر اين مسند تکيه زد. ابوطالب در همان روزهاي ابتداي ورود صفارهرندي به وزارت ارشاد از او"به عنوان يك مدير موفق رسانه ياد كرد كه" اين جريانها" را مي‌شناسد و راه "مقابله با آن را در عرصه مطبوعات تجربه كرده "است. تجربه و گذر زمان نشان داد صفار هرندي انتخاب بجايي براي"مقابله" با" اين جريان ها" بوده است.

او در نخستين روزهاي آغاز به کار اعلام کرد "فرهنگ حوزه‌اي پيچيده و ظريف و گسترده است و در اين حوزه نمي‌توان مسائل فرهنگي را به صورت بخشنامه‌يي و كليشه‌يي اجرا كرد." او همچنين خطاب به مديران وزارتخانه اش آنها را از برخورد آمرانه پرهيز داد: "فرهنگ آمرانه در برخورد با افكار عمومي منسوخ مي‌شود و هيچ كاركردي نخواهد داشت؛ لذا دستورالعمل‌هاي فرهنگي بايد مبتني بر ادراك، رسوم، واعتقادات و گرايش‌ها و باورهاي مردم هر منطقه باشد تا از قدرت تاثيرگذاري برخوردار شود."

اما در پس پرده، حکايت چيز ديگر بود. موجي از دستورالعمل ها و برخوردهاي آمرانه براي کنترل فرهنگ از سوي وزارت ارشاد. دستورالعمل منع انتشار اخبار احضارها و دادگاه منتقدان، دستورالعمل "منع حضور زنان بعد از ساعت 18 در ادارات"، "دستوالعمل منع انتشار اخبار مربوط به شيوع آنفلوآنزاي مرغي"، "دستورالعمل منع انتشارتحليل درباره مذاکره با امريکا"، دستورالعمل منع انتشار اخبار مغاير با سياست هاي رسمي پرونده هسته اي"، دستورالعمل منع انتشار اخبار مربوط به ناآرامي هاي مرزي"، "دستورالعمل تشکيل کميته بررسي کتب براي عرضه در نمايشگاه کتاب تهران"، "دستورالعمل ساماندهي خبرگزاريهاي غير دولتي"، "دستورالعمل ساماندهي وبلاگ ها"، دستوالعمل "تشکيل کميته عفاف در وزارت ارشاد" . . . و دستوراتي از اين دست که تنها نمونه هايي از برخورد آمرانه وزارت ارشاد با فرهنگ است. احضار ده ها خبرنگار و روزنامه نگار توسط حراست ارشاد، و يکي از نهادهاي امنيتي، برکناري خبرنگاران پارلماني و سياسي نزديک به اصلاح طلبان که آخرين موردش برکناري خبرنگار پارلماني خبرگزاري ايرنا است، برخي ديگر از فعاليت هاي وزارت ارشاد در حوزه رسانه اي است.

سخنان اخير وزير ارشاد اما اهميتش بيشتر از آن جهات است که همزمان با چندحادثه در کشور و غلبه فضاي امنيتي، به طور رسمي مطبوعات را مورد تهديد و هدف قرار داده است. اين درحالي است که وزير کشور نيز روز گذشته مطبوعات راآشکارا مورد خطاب قرار داد و گفت: "به مطبوعات توصيه مي کنم در زمين دشمن بازي نکنند."

شايد صفار هرندي خود نيز از ياد برده باشد که چندماه پيش در جمع خبرنگاران وزارت ارشاد را "له له مطبوعات" خوانده بود، آيا اظهارات پنج شنبه او به معناي اين است که آن له له پرده را کنار مي زند و چهره لولو را رو مي کند؟